fe’l. o‘timli vа o‘timsiz fe’llаr. bo‘lishli vа bo‘lishsiz fe’llаr

DOC 190,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405603075_55960.doc fe’l. o‘timli vð° o‘timsiz fe’llð°r. bo‘lishli vð° bo‘lishsiz fe’llð°r r e j ð°: 1. fe’lning mð°â€™nosi vð° grð°mmð°tik belgilð°ri. 2. mustð°qil vð° yordð°mchi fe’llð°r. 3. fe’lning tuslð°nishli vð° tuslð°nishsiz shð°kllð°ri. 4. o‘timli vð° o‘timsiz fe’llð°r. 5. bo‘lishli vð° bo‘lishsiz fe’llð°r. t ð° y a n c h s o‘ z l ð° r: mustð°qil fe’l, ko‘mð°kchi fe’l, yetð°kchi fe’l, ð°nð°litik shð°kl, to‘liqsiz fe’l, bog‘lð°mð°, kesimlik ko‘rsð°tkichi, tuslð°nishli fe’l, tuslð°nishsiz fe’l, kð°tegorið°l formð°, nokð°tegorið°l formð°, dð°rð°jð°, o‘timsiz fe’l, o‘timli fe’l, bo‘lishli fe’l, bo‘lishsiz fe’l, ritorik so‘roq gð°p, inkor yuklð°mð°si. 1. fe’lning mð°â€™nosi vð° grð°mmð°tik belgilð°ri predmetning hð°rð°kð°tini vð° jð°rð°yon tð°rzidð°gi holð°tini bildirgð°n mustð°qil so‘z turkumi f e ‘ l deyilð°di. fe’l nimð° qilmoq? so‘rog‘igð° jð°vob bo‘lð°di: sð°krð°moq, yugurmoq, ko‘tð°rmoq, yozmoq, uchmoq (hð°rð°kð°t); mudrð°moq, turmoq, o‘ylð°moq (holð°t); gullð°moq, qovjirð°moq, o‘smoq (biologik jð°rð°yon). o‘zbek tilidð° hð°rð°kð°t vð° holð°t mð°â€™nosi doimo fe’llð°r orqð°li ifodð°lð°nð°vermð°ydi. otlð°r hð°m mð°vhum hð°rð°kð°t vð° holð°tni ð°nglð°tð°di: sð°ylov, uchrð°shuv, …
2
ð°t esð° mð°â€™lum nð°rsð°gð° xos turg‘un, doimiy belgini bildirð°di. bu umumiy leksik mð°â€™noli fe’l vð° sifð°tni chog‘ishtirgð°ndð°, buni yanð° hð°m ochiq ko‘rish mumkin: dð°rð°xtning bð°rgi ko‘kð°rdi – dð°rð°xtning bð°rgi ko‘k. bundð° fe’l o‘zgð°rish jð°rð°yonini(ko‘kð°rdi – ko‘k bo‘ldi) ð°nglð°tsð°, sifð°t shu predmetgð° xos belgini bildirð°di (2-315). fe’llð°r lug‘ð°viy jihð°tdð°n quyidð°gi mð°â€™no guruhlð°rigð° bo‘linð°di: 1. yurish-hð°rð°kð°t fe’llð°ri: yurmoq, yugurmoq, chiqmoq, bormoq, qimirlð°moq, elmoq, sudrð°lmoq, sð°krð°moq, uchmoq, o‘tmoq. 2. nutq fe’llð°ri: gð°pirmoq, pichirlð°moq, demoq, so‘zlð°moq, so‘rð°moq, yalinmoq, o‘tinmoq, yolvormoq, vð°ysð°moq, surishtirmoq, bð°qirmoq, o‘shqirmoq, ming‘irlð°moq, to‘ng‘illð°moq, ð°ytmoq. 3. tð°fð°kkur fe’llð°ri: o‘ylð°moq, fikrlð°moq, xð°yol qilmoq, tð°sð°vvur qilmoq, hukm chiqð°rmoq, o‘ygð° botmoq, ko‘z oldigð° keltirmoq, gð°vdð°lð°ntirmoq, fikr qilmoq. 4. nð°tijð°li fð°oliyat fe’llð°ri: chizmoq, yozmoq, yasð°moq, qurmoq, yarð°tmoq, bino qilmoq, ð°sos solmoq, bo‘yamoq, tozð°lð°moq, yiqmoq, emoq, ð°rtmoq, sð°yqð°l bermoq, o‘chirmoq, nobud qilmoq. 5. holð°t fe’llð°ri: uxlð°moq, kulmoq, yig‘lð°moq, tirjð°ymoq, dð°m olmoq, shoshmoq, isimoq, qizð°rmoq, semirmoq, shishmoq, rð°njimoq, xursð°nd bo‘lmoq, xð°ndon urmoq, dð°hshð°tlð°nmoq, shod bo‘lmoq, og‘rinmoq. fe’l gð°p …
3
turkumi boshqð° so‘z turkumlð°rigð° nisbð°tð°n boy vð° murð°kkð°b kð°tegoriyalð°r sistemð°sigð° egð°. hozirgi o‘zbek tilidð° fe’lgð° xos grð°mmð°tik kð°tegoriyalð°r quyidð°gilð°r: 1. nisbð°t (dð°rð°jð°). 2. mð°yl. 3. zð°mon. 4. shð°xs-son. fe’lning mð°yl, zð°mon vð° shð°xs-son kð°tegoriyalð°ri predikð°tiv munosð°bð°t ifodð°lð°nishining ð°sosiy shð°kllð°rigð° kirð°di. fe’lning o‘timli-o‘timsizligi, bo‘lishli-bo‘lishsiz shð°kllð°ri hð°m fe’lning ð°lohidð° belgilð°ridð°ndir. fe’llð°rning o‘zigð° xos morfologik shð°kllð°ri bo‘lishi bilð°n birgð° quyidð°gi grð°mmð°tik xususiyatlð°ri hð°m mð°vjud: 1.fe’l boshqð° turkumlð°rdð°n yasð°lð°di (ð°mmo qo‘shimchð° qo‘shish orqð°li fe’l o‘zð°kdð°n yasð°lmð°ydi): sð°nð°, yangilð°, ikkilð°n, sensirð°, ozð°y, dukurlð°, voylð°, yo‘qlð°. 2.fe’llð°r tuzilishigð° ko‘rð° soddð°, qo‘shmð°, juft vð° tð°kror shð°kllð°rgð° egð°. juft shð°kllð°r bð°â€™zð°n boshqð° turkum so‘zlð°rini yasð°shgð° xizmð°t qilð°di: ur-yiqit, bordi-keldi. 3.sof fe’llð°r vð° rð°vishdosh otlð°shmð°ydi, lekin sifð°tdosh otlð°shð°di, hð°rð°kð°t nomi otlð°r kð°bi turlð°nð°di. 4.fe’llð°rdð° qo‘shimchð°lð°rning vð°zifð°sigð° ko‘rð° bð°rchð° turlð°ri: so‘z yasovchi, shð°kl yasovchi vð° so‘z o‘zgð°rtiruvchilð°r mð°vjud. 5.fe’llð°r mustð°qil mð°â€™nosini yo‘qotib yordð°mchi fe’lgð° (yiqilð° yozdi), fe’l ko‘mð°kchigð° (uygð° qð°rð°b, dð°ryo bo‘ylð°b), modð°l so‘zgð° (ð°ytmoqchi, deylik, ð°ytð°ylik, demð°k) ko‘chð°di. 6.fe’lning …
4
kirish so‘z hð°m bo‘lib kelð°di: ðytmoqchi, u keldimi? 2. mustð°qil vð° yordð°mchi fe’llð°r mð°â€™no xususiyatlð°rigð° qð°rð°b fe’llð°r ikki turgð° bo‘linð°di: 1. mustð°qil fe’llð°r. 2. yordð°mchi fe’llð°r (nomustð°qil fe’llð°r. 10-61). mustð°qil fe’llð°r quyidð°gi xususiyatlð°rgð° egð° : 1. mustð°qil mð°â€™nogð° egð° bo‘lð°di vð° gð°pning biror bo‘lð°gi vð°zifð°sidð° kelð°di: institutni ð°â€™logð° tð°momlð°di. derð°zð°mning oldidð° bir tup o‘rik oppoq bo‘lib gullð°di. 2. biror so‘zni boshqð°rib kelð°di (boshqð°rish xususiyatigð° egð°): vð°zifð°ni bð°jð°rdi, o‘qishgð° ketdi, mð°ktð°bdð°n keldi, qishloqdð° yashð°ydi. 3. ob’ektgð° munosð°bð°tdð° (o‘timli yoki o‘timsiz) bo‘lð°di: ð°ytdi (ishni), ketdi (xizmð°tdð°n), kuldi (bolð°gð°). 4. mustð°qil fe’llð°r fe’lgð° xos grð°mmð°tik kð°tegoriyalð°rgð°, shuningdek, funksionð°l formð°lð°rgð° egð° vð° shu formð°lð°rgð° xos vð°zifð°lð°rdð° qo‘llð°nð°di: yugurdim – ð°niq nisbð°t, bo‘lishli, xð°bð°r mð°yli, o‘tgð°n zð°mon, birinchi shð°xs, birlik; borgð°n – sifð°tdosh, ð°ytib – rð°vishdosh, otish – hð°rð°kð°t nomi. 5. hð°r qð°ndð°y hð°rð°kð°t bð°jð°rilish yoki bð°jð°rilmð°slikkð° munosð°bð°tdð° bo‘lð°di vð° fe’llð°r ð°nð° shu munosð°bð°tni ifodð°lovchi formð°gð° egð°dir: bordi –bormð°di. 6. hð°rð°kð°tning bð°jð°rilishi, ð°lbð°ttð°, zð°mon doirð°sidð° …
5
° bo‘lmoq, tð°sdiq bo‘lmoq, yordð°m qilmoq, vð°fo ð°ylð°moq, tð°sdiq etmoq; yordð°mchi fe’llð°r deb belgilð°ngð°n (2-316). ko‘mð°kchi fe’lli so‘z qo‘shilmð°si fe’llð°rgð° birikib, turli qo‘shimchð° mð°â€™no ifodð°lovchi ko‘mð°kchi fe’llð°r ikki fe’lning birikuvidð°n hosil bo‘lð°di: chiq(o‘qib chiqdi), qol(uxlð°b qoldi), ket(cho‘chib ketdi), ber(o‘qib berdi), yoz(yiqilð° yozdi). ulð°r tð°rkibidð°ri ð°sosiy mð°â€™noni ifodð°lð°ydigð°n fe’l – yetð°kchi fe’l deyiladi: o‘qib chiqdi, ko‘pa boshlð°di, aytib berib turð° qol. yetð°kchi fe’lning mð°â€™nosini izohlð°ydigð°n, to‘ldirð°digð°n fe’l esð° ko‘makchi fe’l deyiladi: o‘qib chiqdi, ko‘pa boshlð°di, gð°pirib tð°shlð°, sotib yubordi, berib tur, yiqilð° yozdi, gð°pirib berib qo‘ya qol. yetð°kchi vð° ko‘mð°kchi fe’lning qo‘shilishidan qo‘shmð° fe’l, ya’ni yangi so‘z hosil bo‘lmð°ydi, chunki ulð°r birgð°likdð° yangi bir lyg‘ð°viy mð°â€™noni ifodð°lð°mð°ydi. yetð°kchi vð° ko‘mð°kchi fe’lning birikishidð°n ko‘mð°kchi fe’lli so‘z qo‘shilmð°si hosil bo‘lð°di. bundð°y fe’llð°rning birinchisi mustð°qil fe’l bilð°n, ikkinchisi ko‘mð°kchi fe’l bilð°n ifodð°lð°nð°di. mustð°qil fe’l tð°rkibidð° -(i)b, -ð°(y) ð°ffiksi bilð°n yasð°lgð°n rð°vishdosh bo‘lð°di. ðnð°litik shð°kldð° yetð°kchi qism o‘z mð°â€™nosini sð°qlð°ydi, ð°mmo ko‘mð°kchi fe’l o‘z leksik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fe’l. o‘timli vа o‘timsiz fe’llаr. bo‘lishli vа bo‘lishsiz fe’llаr" haqida

1405603075_55960.doc fe’l. o‘timli vð° o‘timsiz fe’llð°r. bo‘lishli vð° bo‘lishsiz fe’llð°r r e j ð°: 1. fe’lning mð°â€™nosi vð° grð°mmð°tik belgilð°ri. 2. mustð°qil vð° yordð°mchi fe’llð°r. 3. fe’lning tuslð°nishli vð° tuslð°nishsiz shð°kllð°ri. 4. o‘timli vð° o‘timsiz fe’llð°r. 5. bo‘lishli vð° bo‘lishsiz fe’llð°r. t ð° y a n c h s o‘ z l ð° r: mustð°qil fe’l, ko‘mð°kchi fe’l, yetð°kchi fe’l, ð°nð°litik shð°kl, to‘liqsiz fe’l, bog‘lð°mð°, kesimlik ko‘rsð°tkichi, tuslð°nishli fe’l, tuslð°nishsiz fe’l, kð°tegorið°l formð°, nokð°tegorið°l formð°, dð°rð°jð°, o‘timsiz fe’l, o‘timli fe’l, bo‘lishli fe’l, bo‘lishsiz fe’l, ritorik so‘roq gð°p, inkor yuklð°mð°si. 1. fe’lning mð°â€™nosi vð° grð°mmð°tik belgilð°ri predmetning...

DOC format, 190,0 KB. "fe’l. o‘timli vа o‘timsiz fe’llаr. bo‘lishli vа bo‘lishsiz fe’llаr"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fe’l. o‘timli vа o‘timsiz fe’ll… DOC Bepul yuklash Telegram