fonetika o’qitish metodikasi

DOC 33.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405605035_55984.doc fonetika o’qitish metodikasi reja: 1.maktabda “fonetika” bo’limini o’qitishning maqsad va vazifalari 2.maktabda “fonetika” kursining mazmuni va uni o’qitish metodlari 3.fonetika o’qitishni imlo bilan bog’liq holda olib borish 4.fonetika o’qitishda o’quvchilarning so’z boyligini oshirish yo’llari tayanch tushunchalar fonetika, fonetik hodisa, fonetikani imlo bilan bog’lash, fonetik tahlil, talaffuz va imlo, til hodisasi, amaliy ijodiy imlo. fonetika bo’limi 5-sinfda o’rgatiladi. bu bo’lim tilning tovushlar tizimini o’rgatadi. fonetika bo’limini o’qitish quyidagi vazifalarni ko’zda tutadi: 1.o’quvchilarni adabiy talaffuz meyorlariga o’rgatish. 2.o’quvchilarning savodxonligini oshirish maqsadida ularni zaruriy bilim, malaka va ko’nikmalar biloan qurollantirish 3.o’quvchilarning so’z boyligini oshirish 4.o’quvchilarda turli lug’atlar va ma’lumotnomalar bilan ishlash malakalarini rivojlantirish. fonetika bo’limining izchil kursi bir qator mavzularni o’z ichiga qamrab oladi. “fonetika va grafika” mavzuini o’rganishda asosiy e’tibor fonetika bilan grafikani o’granish obyektini belgilab olishga, nutq haqida tushuncha berishga qaratiladi. og’zaki va yozma nutq haqida tegishli ma’lumot berilib, darslikdagi mashqlar og’zaki va yozma shakllarda bajariladi. “nutq tovushi va harf” …

ga ajratadilar. “nutq a’zolari” mavzusi orqali o’quvchilarga nutq tovushining qanday hosil bo’lishi va ularni hosil qilishda nutq a’zolarining ishtiroki haqida ma’lumot beriladi. o’quvchilar nutq tovushlarini tabiatdagi boshqa fizik tovushlardan farqlashga o’rganadilar. tovushlar nutq azolarining ishtirokiga ko’ra lab tovushlari va til tovushlariga ajratiladi. lab tovushlari lablarning ishtirokida, til tovushlari esa tilning ishtirokida hosil bo’ladi. m, n, ng kabi tovushlar burun tovushlari, h tovushi esa bo’g’iz tovushi hisoblanadi. o’quvchilar mana shunday ma’lumotlar bilan ham tanishadilar. nutq tovushlarining ma’no farqlash vazifasini o’rgatish ham ko’zda tutilgan, o’quvchilar nutq tovushlarining asosiy vazifasi so’zlarning ma’nosini farqlash ekanligini shox – shoh, yod-yot, ulg’aydi-ilg’aydi, tol-tosh-tom, qol-qor-qoch-qot kabi so’zlar tahlili orqali anglab yetadilar. shundan so’ng o’quvchilar o’zbek alifbosi haqida bilimga ega bo’ladilar. fonetika o’qitishda ko’zda tutilgan maqsadlardan biri o’quvchilarga orfografik bilimlar berishdir. unli tovushlarni o’rgatishda ham, undosh tovushlarni o’rgatishda ham imloviy bilimlar berish imkoniyatlari katta. darslikdagi 21-dars “unlilar talaffuzi va imlosi” deb nomlangan. o’quvchilar u va i, a va …

ilgani ot turkumiga mansub so’zlar bo’lsa, ikkinchi qisimda berilgan so’zlar esa fe’l turkumiga mansubdir. darslikda mavzuni mustahkamlash uchun 3 ta mashq berilgan. 381 – mashq berilgan so’zlarning talaffuzi bilan yozilishi o’rtasidagi farqni ajratishga qaratilgan bo’lsa. 382 – mashqda esa berilgan so’zlardagi nuqtalar o’rniga i yoki u harfini qo’yish vazifasi topshirilgan. 383 – mashq esa o’quvchining mavzu yuzasidan egallagan bilimini va savodxonligini aniqlashga qaratilgan bo’lib, unda bir so’zning ikki xil yozilishi berilgan: tuyg’i-tuyg’u, uyqu-uyqi kabi. bulardan to’g’ri yozilganini aniqlash topshirilgan. 384 – mashq uyga vazifa qilib beriladi. ko’rinadiki, mana shu mavzu orqali o’quvchilarga i va u unlisi ishtirok etgan so’zlarning imlosi haqida yetarli tushuncha beriladi. darslikdan “qator kelgan unlilar talaffuzi va imlosi” nomli mavzu ham o’rin olgan. ushbu mavzu ham o’quvchilar savodxonligini mustahkamlashda muhim o’rin tutadi. so’z tarkibida yonma-yon kelgan ikki unli tovush ishtirok etsa bular qator kelgan unli sanaladi: oila, shoir, muomala, soat, saodat kabi. bunday so’zlar talaffuzida yo bir …

ndan so’ng darslikdagi mashqlar orqali bu qoidalar mustahkamlanadi. keyingi darslarda g-k, q-g’ kabi jarangli va jarangsiz undoshlarning imlosi, q-g’ undoshlari bilan tugagan so’zlarga qo’shimchalarning qo’shilishi va ularning imlosi, v,m undoshlaridan oldin kelgan n undoshining imlosi o’rganiladi. shu bilan birga o’quvchilarga j, x va h, f,ng, sh va ch harflarining, qo’sh undoshlarning talaffuzi va imlosi haqida ham ma’lumot beriladi. imloviy bilimlar tutuq belgisi, qator undoshlar, bo’g’in, tovushlarining ortirilishi va tushib qolishi kabi mavzular bilan bog’liq holda ham o’rgatiladi. umuman olganda, “fonetika” bo’limini o’qitish jarayonida o’quvchilarga ko’plab imloviy bilimlar berish, ularning savodxonligini yaxshilash imkoniyatlari keng. buni to’g’ri yo’lga qo’ya bilish o’qituvchi mahoratiga bog’liq. “fonetika” bo’limini o’qitishda ko’zda tutiladigan amaliy maqsadlardan biri o’quvchilarning so’z boyligini oshirishdir. bu ish quyidagi yo’llar bilan amalga oshiriladi: 1.tovushdosh so’zlar ustida ishlash orqali. tovushdosh so’zlar bir-biridan bir tovush bilan farqlanadi hamda turli ma’noga ega bo’ladi: ber-bor-bur, loy-moy-soy, choy-toy kabi. o’quvchilar har bir unli va undosh tovushning talaffuzi va …

g imlosi ustida ish olib borilar ekan, o’quvchilar ohangi, tengi, tonggi, manglay singari so’zlarni bo’g’inlarga ajratadilar. shu bilan birga ma’nodoshlar topishi ham mumkin. masalan: ohang-sas, teng-barobar-tengqur, tonggi-sahargi, manglay – peshona kabi. tovush juftlari bilan farqlanuvchi so’zlar ustida ish olib borilayotganda ham shunday ishlar davom ettirilishi mumkin: urish-urush, yumish-yumush. “fonetika” bo’limini o’qitishda sathlararo bog’lanishni yo’lga qo’yish imkoniyatlari ham keng. bu bo’limni orfografiya, leksikologiya, sintaksis kabi bo’limlar bilan bog’liq holda o’qitish mumkin. foydalanilgan adabiyotlar 1.umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi. ona tili. adabiyot. o’zbek tili (ta’lim boshqa tillarda olib boriladigan maktablar uchun) . toshkent. “sharq” nashriyot–matbaa konserni. 1999-yil,1-maxsus son. 2.o’zbekiston pespublikasining “ta’lim to’g’risidagi qonuni”. 1997-y 29-avgust. 3.b.to’xliyev, m.shamsiyeva, t.ziyadova. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “yangi asr avlodi” nashriyoti. 2006-y. 4.a.g’ulomov, m.qodirov “ona tili o’qitish metodikasi” toshkent. “universitet” nashriyoti. 2001-y. 5. “o’zbek tilining asosiy imlo qoydalari” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1995-y. 6.y.g’ulomov, i.rasulov, h.rustamov, b.mirzaahmedov. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “o’qituvchi” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fonetika o’qitish metodikasi"

1405605035_55984.doc fonetika o’qitish metodikasi reja: 1.maktabda “fonetika” bo’limini o’qitishning maqsad va vazifalari 2.maktabda “fonetika” kursining mazmuni va uni o’qitish metodlari 3.fonetika o’qitishni imlo bilan bog’liq holda olib borish 4.fonetika o’qitishda o’quvchilarning so’z boyligini oshirish yo’llari tayanch tushunchalar fonetika, fonetik hodisa, fonetikani imlo bilan bog’lash, fonetik tahlil, talaffuz va imlo, til hodisasi, amaliy ijodiy imlo. fonetika bo’limi 5-sinfda o’rgatiladi. bu bo’lim tilning tovushlar tizimini o’rgatadi. fonetika bo’limini o’qitish quyidagi vazifalarni ko’zda tutadi: 1.o’quvchilarni adabiy talaffuz meyorlariga o’rgatish. 2.o’quvchilarning savodxonligini oshirish maqsadida ularni zaruriy bilim, malaka va ko’nikmalar biloan qurollantirish 3.o’quvchil...

DOC format, 33.5 KB. To download "fonetika o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetika o’qitish metodikasi DOC Free download Telegram