dunyo lug‘atchiligining shakllanish tarixi

DOC 130,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405600904_55926.doc dunyo lugâatchiligining shakllanish tarixi reja: 1. leksikografiyaning tilshunoslikdagi oârni va ahamiyati. 2. dunyo lugâatchiligining shakllanish tarixi. 3. dunyo lugâatchiligining yutuq va muammolari. 1. leksikografiyaning tilshunoslikdagi o`rni va ahamiyati bugungi kunda lugâat va qomuslarning maânaviy hayotimizda tutgan oârni nihoyatda muhim. oâzbðµkiston rðµspublikasi prðµzidðµnti i.karimov oâzbðµkiston milliy entsiklopðµdiyasi soâzboshisida qomusning yaratilishi mamlakatimiz madaniy hayotida katta voqðµa boâlganiga alohida eâtibor qaratadi: âmilliy qomusimizning mamlakatimiz tarixida hozirgi burilish pallasida yaratilishi muhim ahamiyatga ega. chunki entsiklopðµdiyaning maânaviy hayotimizda axborot manbai sifatidagi maârifiy oârni bðµqiyos â. lðksikografiya (lðµksika va ... graâfiya) 1) lugâatlar tuzish, amaliy lugâatchilik. amaliy lugâatchilik lugâatlar tuzish barobarida bir qator ijtimoiy muhim vazifalarni bajaradi: oâz va oâzga tillarni oârganish; ona tilini tavsiflash va mðµâyorlashtirish (izohli, imlo va b. turdagi lugâatlar yordamida tillararo aloqa-munosabatni taâmillash (ikki va koâp tilli lugâatlar, soâzlashgichlar); muayyan til lðµksikasini ilmiy oârganish (etimologik, tarixiy lugâatlar) va b. lugâat tuzish ishi sifatida turli xalqlarda yozuv taraqqiyotining ilk bosqichlarida u yoki …

va yangi turdaâgi lugâatlarni ishlab chiqish; lugâat makrostrukturasini ishlab chiqish (soâzlarni tanlab olish, soâz va lugâat maqolalarini joylashtirish tartibi, omonimlarni bðµlgilash, lugâat tarkibiga havola matðµriallarni kiritish); lugâat mikrostrukturasini, yaâni har bir lugâat maqolasini ishlab chiqish (soâzga grammatik va fonðµtik izoh bðµrish, soâz maânolarini ajratish va tasniflash, dalil sifatidagi illyustratsiyalar turlari, taâriflash turlari, bðµlgilar tizimi, soâz etimologiyasi haqidagi maâlumotlar) va b. lugâat tilshunoslikning barcha boâlimlari, ayniqsa, lðµksikologiya bilan oâzaro bogâliq lugâat ham amaliy, ham nazariy soha sifatida lðµksikologiya, uslubshunoslik, fonðµtikaga hamda til tarixi, tilning grammatik qurilishi haqidaâgi taâlimotga suyangan holda ish koâradi. zamonaviy lugâat muayyan davr jamiyatidagi bilimlar majmuini aks ettiruvchi lugâatlarning muhim ijtimoiy vazifasini alohida qayd etadi. lugâat luâgâatlar tipologiyasini ishlab chiqadi. shu jihatdan bir tilli lugâat (izohli va b. lugâatlar), ikki tilli lugâat (tarjima lugâatlar), oâquv lugâati (til oârganishga maxsuslashgan lugâatlar), ilmiy-tðµxnik lugâat (tðµrminologik lugâatlar) oâzaro farqlanadi. 2. dunyo lugâatchiligining shakllanish tarixi. lugâatlar haqida oâz fikrlarini soâz sanâatining bir …

âat â bu alifbo tartibida qurilgan butun bir dunyoâ¦ barcha kitoblar lugâatda joylashtirilgandayâ¦ faqatgina ularni ajratib ola bilish lozimâ. lugâatlar haqida aytilgan ijobiy fikrlar sonini yanada koâpaytirish mumkin. nazarimizda âquruqâ tuyulgan lugâat aslida esa bizning fikrlarimiz, hissiyotlarimiz manbai hisoblanadi. xviii asrdayoq bizda lugâat nomiga âizohliâ soâzi qoâshib ishlatilishi maâlum edi. lðµkin birinchi boâlib âizohliâ soâzi v.i.dalning mashhur 4 tomli lugâatining bðµtida qoâllanilgan, lugâatning birinchi nashri 1863-1866 yillarda chop etilgan. v.i.dal oâz lugâatining kirish qismida: âlugâat izohli dðµb ataladi, chunki u nafaqat bir soâzni tarjima qiladi, balki izohlab, kðµng maânoda tushuntirib, qoâllanish tartibini ham oârgatadi. lugâatda jamlangan buyuk rus tilining soâzlari ostida kðµng qamrovli katta mðµhnat yotganidan darak bðµradiâ, â dðµb tushuntirgan edi. shuni taâkidlash lozimki, dalda soâzlar prðµdmðµt va tushunchalar orqali izohlanadi. shu bilan birgalikda lugâat bir soâzni ikkinchisi yordamida faqat tarjima qilmasligi kðµrak, balki soâzlarning maânosini izohlab, yoritib bðµrish ham kðµrak. dal oâz lugâatida xuddi shu muammoni koâtarib chiqqan. …

magan. yevropada esa faqat xvii asrning yarimiga kðµlib lugâatlarga munosabat oâzgardi. chunki oâsha davrda birinchi fanlar akadðµmiyasi, bilimlar akadðµmiyasi tuzila boshlagan edi. ana shunda yevropaliklar oldida ilmni qaysi tilda yaratish va yozish muammosi paydo boâldi. lotin tili univðµrsal til sifatida oâshanda ham oâz mavqðµini mahkam ushlab turgan edi. lðµkin oâz ona tili haqida ham savol tugâila boshladi. lðµkin qanday qilib uni âyigâishâ mumkin? shunday qilib ona tili haqidagi savollar koâpchilik akadðµmik va yozuvchilar diqqat markazidagi muammoga aylandi. ona tilida qoâllanmalar yaratish uchun lugâat va grammatika zarur edi. hozirda juda oddiy koâringan fikr oâsha davrning katta kashfiyotiga aylangan edi. bizning asrimizda ilmiy akadðµmiya tushunchasini birinchi boâlib fizika, matðµmatika, tðµxnika fanlari bilan bogâlanadi. xvii-xviii asrlarda esa vaziyat butunlay boshqacha edi. ushbu fanlarni âoâtishâ uchun shu fan tilidan lugâat tuzish va uning grammatikasini yaratish lozim boâlardi. zamon taqozosi bilan tuzilgan ilk ilmiy akadðµmiyalar ijtimoiy bilimlarga asoslangan edi. 1582 yil florðµntsiyada tuzilgan akadðµmiya qisman …

ikasiâ kitobining taâsiri ostida lugâat haqidagi muammo dolzarb muammoga aylandi. 1789-1794 yillarda ilk marotaba ârossiya akadðµmiyasi lugâatiâ nashrdan chiqdi. oâsha paytda lugâat oâz zamonasining mashhur kishilari tamonidan juda yuqori baholangan edi. eâtiborni yana bir muhim tasodifga qaratish lozim: fan (kðµng maânoda) va lugâatlar vaqt oâtishi bilan ajralmas tushunchalarga aylanib bordi. buning isboti sifatida koâpgina mamlakatlarda tuzilgan akadðµmiyalarni va shu jarayonda koâtarilgan koâpgina muammolar va vazifalarni aytib oâtish mumkin. ushbu jarayonni asrlar osha davom etganligiga qaramasdan (yaâni lotin tilidan ona tiliga oâtish jarayoni nazarda tutilyapti) fan va lugâat tushunchalari borgan sari bir-biri bilan jipslashib bordi. shu bilan birgalikda ona tili grammatikasini tartibga tushirish lozim boâlib qoldi. âtilni muhofaza qilishâ muammosi paydo boâldi. ushbu muammolardan kðµlib chiqqan holda olimlar, har qalay, fan nuqtai nazaridan lugâatlar birinchi (bir) oârinda turishini tan oldilar. agar lugâat boâlsa, qolgan âhammasiâ boâladi. tilni tartibga solish lugâat orqali boâladi, dðµgan fikr oâsha paytda ilgari surilgan. bunday tushunchalar oâsha …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"dunyo lug‘atchiligining shakllanish tarixi" haqida

1405600904_55926.doc dunyo lugâatchiligining shakllanish tarixi reja: 1. leksikografiyaning tilshunoslikdagi oârni va ahamiyati. 2. dunyo lugâatchiligining shakllanish tarixi. 3. dunyo lugâatchiligining yutuq va muammolari. 1. leksikografiyaning tilshunoslikdagi o`rni va ahamiyati bugungi kunda lugâat va qomuslarning maânaviy hayotimizda tutgan oârni nihoyatda muhim. oâzbðµkiston rðµspublikasi prðµzidðµnti i.karimov oâzbðµkiston milliy entsiklopðµdiyasi soâzboshisida qomusning yaratilishi mamlakatimiz madaniy hayotida katta voqðµa boâlganiga alohida eâtibor qaratadi: âmilliy qomusimizning mamlakatimiz tarixida hozirgi burilish pallasida yaratilishi muhim ahamiyatga ega. chunki entsiklopðµdiyaning maânaviy hayotimizda axborot manbai sifatidagi maârifiy oârni ...

DOC format, 130,0 KB. "dunyo lug‘atchiligining shakllanish tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: dunyo lug‘atchiligining shaklla… DOC Bepul yuklash Telegram