alisher navoiy va fol`klor

DOC 74,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662838859.doc alisher navoiy va fol’klor alisher navoiy va fol`klor o`zbek xalqining buyuk shoiri alisher navoiy butun ijodiyoti davomida xalq ijodiyotini ardoqlab yuksak baholadi, butun ijodiyotida undan unumli foydalandi. alisher navoiy asarlarni qunt bilan o`qib chiqar ekanmiz, uning tarix, tazkira, ilmiy va badiiy asarlarni mukammal bilgani, ulardagi fol`klor materiallaridan ijodiy foydalanganligini ko`ramiz. alisher navoiy asarlarida arastu, aflotun, suqrot, bo`hrot, luqmon kabi antik dunyo madaniyatini, sa`nat va ulug` kishtlar haqidagi latifa va afsonalar o`rin olgan. alisher navoiy qadimiy davrlarga oid mif va afsonalardan, ertak va qissalardan, ularning syujeti va kompozitsiyasi, obrazlar sistemasi va badiiy tasvir vositalaridan bahramand bo`ldi. alisher navoiy xalq og`zaki ijodi materiallaridan foydalanar ekan, ularni muayyan g`oyaviy estetik maqsadlarda ayrimlarini aynan saqlab qoldi yoki qaytadan ijodiy ishladi, o`zgartirdi. bu hol alisher navoiyga ijodiy maktab bo`ldi. alisher navoiy xalq ijodidan foydalanshiga unga tanqidiy ko`z bilan yondoshdi. shuning uchun fol`lkor asarlari alisher navoiy ijodida sayqallanib, takomillashib bordi. alisher navoiyning «layli va majnun» …

xaqidagi afsona va xalq ijodiyotining mahsuli. uning syujetida zaminida yotgan tarixiy voqealar asrlar davomida xalq tomonidan qayta ishlanib, badiiy asar yaratishga bir reja bo`lib xizmat qildi. alisher navoiyning «layli va majnun» dostoni ham xii asr boshlaridayoq paydo bo`lgan majnun xaqida qissa va rivoyatlardan foydalanish asosida yaratilgan. bu asar kompozitsiyasi, uslub va usul jihatdan ham fol`klorga yaqin turadi. «sa`bai sayyor» dostoniga esa alisher navoiy sharq halqlari orasida mashhur bo`lgan bahrom go`r afsonasini asos qilib olgan. navoiygacha badiiy adabiyotda bahrom go`r an`anasi mavjud edi. navoiy bu an`analarni qunt bilan o`rganib chiqdi. natijada yangi va original doston yaratdi. u bahrom va dilorom afsonasini yangi planda qaytadan ishladi. bahromning sargushatlari asarning markaziy mavzui bo`lgan asarning problemasiga to`liq muvofiqlashtirdi, obrazlarni yangicha talqin qildi. yangi obrazlar kiritdi. xalq og`zaki ijodi materiallari asosida tamomila yangi etti hikoya yaratdi. alisher navoiy iskandar haqidagi xalq afsonasi va hikoyalaridan «saddi iskandariy» dostonida muvaffaqiyatli foydalandi. iskandarning tug`ilishi, yoshlik yillari, ta`lim-tarbiyasi, faylaqusning …

idan o`rin oldi, keyin yozma adabiyot obidalari tomon yo`l oldi, kamolot cho`qqisiga ko`tarildi.1 alisher navoiy o`z ijodi davomida xalq poetik ijodiyotiga yanada ko`proq e`tibor berdi. alisher navoiy xalq poetik ijodiga rang-barang gullar bilan to`lib-toshgan bepoyon bo`ston, duru gavharlarga kon tubsiz dengiz deb qaraydi. ijodkor xalq alisher navoiyni beqiyos darajada sevgan. shular uchun ham uning o`lmas siymosini og`zaki ijodida, ko`p sonli afsonalarda yaratib qoldirgan. biroq navoiy yashagan davrda ham, undan keyin ham alisher navoiy haqidagi yaratilgan asarlarni yozib olish va to`plash odat bo`lmagan. alisher navoiy haqidagi afsonalarni to`plash va ommalashtirish faqat 23-yillardan boshlandi. bu sohada a.a.semyonov, e.e bertel`s, i.ogaliev, s.abdulla, berdi qorboboev, m.afzalovlar va boshqalar katta xizmat qildilar. ulug` shoir tavalludining 525 yilligi munosabati bilan nashr ettirilgan «dono alisher» to`plami bu sohada qilingan ishlarning eng qimmatlisidir. alisher navoiy to`g`risida yaratilagn afsonalarda alisher navoiy obrazi tarixiy qiyofada emas, balki xalq himoyachisi xalq orzu-umidlarining ifodachisi siftida gavdalanadi. bunday afsonalarda alisher navoiy iste`dodli shoir, …

navoiy pulini qistaydi, deb sizni duo qilib yurishadi» deb donolik bilan javob berdi. tarixiy faktlardan ma`lumki, navoiy oila qurmagan. lekin ijodkor xalq ulug` shoir hayotidagi ana shu etishma tomonlarini o`z fantaziyasi bilan to`ldiradi. navoiy haqida va uning sevgilisi guli to`g`risida o`nlab afsonalar yaratdi. afsonalarning ko`pchiligida hikoya qilinishicha, navoiyning dushmanlari guli va navoiy o`rtasidagi sevgiga to`g`anoq bo`ladilar. navoiyning dushmanlari undan qasos olish maqsadida gulini saroyga, husayn boyqaro xaramiga keltiradilar. navoiy qattiq qayg`uradi. guli zahar ichib o`ladi. navoiy umrining oxirigacha guli muhabbatiga sodiq qoladi. yana bir qator afsonalarda navoiy husayn boyqaroga qarama-qarshi qo`yiladi. bunday afsonalarda navoiy va xusayn boyqaro munosabatlari bir tarzda tasvirlanmaydi. ba`zi afsonalarda (masalan, «pullar qayoqqa ketayapti», «menda ham shuncha», «kim avval ko`rdi» va boshqalarda) sulton xusayn asosan ijobiy qiyofada berilsa, yana bir xil afsonalarda (masalan, «ot nimadan kuldi», «kim tentak», «biz odam emasmi» va boshqalar) sulton xusayn navoiyga nisbatan birmuncha go`lroq va kaltafahmroq kishi sifatida gavdalanadi. xulosa qilib aytganda, …

ratildi. oybekning «navoiy» romani hamda «guli va navoiy» dostoni, uyg`un va izzat sultonlarning «alisher navoiy» she`riy dramasi, l.g. batning «hayot bo`stoni» povesti, mirkarim osimning «zulmat ichida nur» , inoyatulla maxsumning «navoiy astrobodda» muzikali dramasi, «o`zbekfil`m» kinostudiyasi tomonidan yaratilgan «alisher navoiy» fil`mi shular jumlasidandir. xix asrning ii yarmida o`rta osiy xalqlari hayotida ro`y bergan eng muhim hodisa feodal munosabatlari asosiga qurilgan o`zbek xonliklarining inqirozga yuz tutishi va o`rta osiy erlarining birin-ketin rossiya sostaviga qo`shib olinishi. o`rta osiyo rossiya bosib olinishi mahalliy xalq o`rtasida sotsial tabaqalanishni kuchaytirdi va mehnatkash ommasining sinfiy ongini oshirib, o`z istiqbollarini ravshanroq aniqlab olish imkoniyatini ochib berdi. zulm va zo`rlikka qarshi va xalqning isyonkorlik harakatlari kuchaydi. 1905 yil va undan keyin ijtimoiy hayotda ro`y bergan muhim tarixiy hodisalar, proletar sinfi raxbarligi ostida olib borilgan ozodlik kurashi va revolyutsion harakatlar xalq og`zaki badiiy ijodida ham aks etmay qolishi mumkin emas edi. bu davr xalq og`zaki ijodi o`zining erk va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiy va fol`klor"

1662838859.doc alisher navoiy va fol’klor alisher navoiy va fol`klor o`zbek xalqining buyuk shoiri alisher navoiy butun ijodiyoti davomida xalq ijodiyotini ardoqlab yuksak baholadi, butun ijodiyotida undan unumli foydalandi. alisher navoiy asarlarni qunt bilan o`qib chiqar ekanmiz, uning tarix, tazkira, ilmiy va badiiy asarlarni mukammal bilgani, ulardagi fol`klor materiallaridan ijodiy foydalanganligini ko`ramiz. alisher navoiy asarlarida arastu, aflotun, suqrot, bo`hrot, luqmon kabi antik dunyo madaniyatini, sa`nat va ulug` kishtlar haqidagi latifa va afsonalar o`rin olgan. alisher navoiy qadimiy davrlarga oid mif va afsonalardan, ertak va qissalardan, ularning syujeti va kompozitsiyasi, obrazlar sistemasi va badiiy tasvir vositalaridan bahramand bo`ldi. alisher navoiy xalq og`zaki ijodi...

Формат DOC, 74,0 КБ. Чтобы скачать "alisher navoiy va fol`klor", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiy va fol`klor DOC Бесплатная загрузка Telegram