биосфера ва уни муҳофаза қилиш

DOC 57.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663006254.doc биосфера ва уни муҳафаза қилиш биосфера ва уни муҳафаза қилиш. биосфера, унинг таркиби ва хоссалари тирик модда. биоген модда. биокос модда. атмосфера. гидросфера. литосфера режа: 1. биосфера ва уни муҳафаза қилиш. 2. биосфера, унинг таркиби ва хоссалари 2. тирик модда. 4. биоген модда. 5. биокос модда. атмосфера. гидросфера. литосфера биосфера (грекча биос-ҳаёт ва сфера-шар)- ернинг тирик организмлар тарқалган тирик қобиғи. биосфера тўғрисида таълимотни рус олими в.и. вернадский яратган. биосфера фақат тирик организмларни эмас, балки улар яшайдиган муҳитни ҳам ўз ичига олади. шунинг учун биосферани барча экосистемалар, яъни биогеоценозлар мажмуи дейиш мумкин. биогеоценозлар биосферанинг элементар таркиби ҳисобланади. биосфера таркиби. биосфера тирик модда, биоген модда ва биокос моддадан ташкил топган. биосферанинг тирик моддасини барча тирик организмлар (ўсимликлар, ҳайвонлар, замбуруғлар, микроорганизмлар), биоген моддасини тирик организмлар ҳосил қилган маҳсулотлар, (торф, нефть, тошкўмир, мармар), биокос моддасини атмосфера, литосфера ва гидросферанинг моддалар ва энергия алмашинуви орқали тирик организмлар билан боғланган қисми ташкил этади. планетамизни учта …

ларда тарқалган. дунё океанининг 10-11 км чуқурлигида ҳам айрим ҳайвонлар яшайди. лекин тирик организмлар саёз, яхши исийдиган сувларда, денгизлар сувининг юза қисмида, қирғоққа яқин жойларда хилма-хил бўлади. шундай қилиб, ҳаёт асосан гидросферанинг атмосфера ва литосфера билан туташадиган қисмида кенг тарқалган. литосферада ҳаёт излари ер юзасидан 3,5-7,5 км чуқурликкача тарқалган. лекин тирик организмлар ернинг бир неча метргача бўлган юза қисми тупроқда хилма-хил ва кўп бўлади. литосферадаги ҳаёт чегараси ернинг чуқур қатламларидаги юқори ҳарорат билан белгиланади. биосферанинг биокос моддаси газсимон суюқ ва қаттиқ жинслар - тирик организмлар фаолияти натижасида ҳосил бўладиган жинслардан иборат. атмосфера – ернинг газсимон қобиғи, таркиби асосан азот (78,09), кислород (20,45%), оз миқдорда аргон (0,93%), карбонат ангидрид (0,3%) ва бошқа газлар аралашмасидан иборат. атмосфера литосфера ва гидросферада содир бўлиб турадиган физик, кимёвий ва биологик жараёнларга катта таъсир кўрсатади. ерда содир бўлиб турадиган биологик жараёнларда атмосфера кислороди ва карбонат ангидридининг таъсири айниқса катта. кислород нафас олиш ва органик моддаларнинг парчаланиб, …

кил этади. улардаги сув заҳираси 1300 млн. куб километрни, кўл ва дарёларда эса 0,182 млн куб километрни ташкил этади. сувда кўп миқдорда кислород ва карбонат ангидрид газлари эриган бўлади. сувда эриган карбонат ангидрид миқдори атмосферадагига нисбат 60 марта кўп бўлади. кислород сувдаги организмларнинг нафас олиши учун зарур. карбонат ангидрид гази эса сув ўтларининг фотосинтез жараёнида иштирок этади. сувда эриган кислород ва карбонат ангидрид миқдори сув ҳароратига ва ундаги тирик организмлар таркибига боғлиқ. одатда бир мунча совуқ сувлар кислородга бой бўлади. гидросфера литосфера ривожланаётган геологик даврда ундан жуда кўп миқдорда сув буғлари ажралиб чиқиши натижасида ҳосил бўлган. литосфера-ернинг тоғ жинслари ва тупроқдан иборат қаттиқ геологик қобиғи, организмларнинг асосий қисми литосферанинг сиртқи ғовак қатлами-тупроқда ҳаёт кечиради. тупроқнинг қалинлиги бир неча метрдан ошмайди. тупроқ тоғ жинслари емирилиши натижасида ҳосил бўладиган минерал моддалар ҳамда организмлар ҳаёт фаолиятида ҳосил бўладиган органик моддалардан иборат. тупроқнинг ҳосил бўлиши ва унумдорлиги тирик организмларнинг фаолияти билан бевосита боғлиқ. шунинг …

биосферадаги турлар сонининг 21% ини ташкил этади. лекин улар умумий биомассанинг 99% ини ҳосил қилади. ҳайвонлардан 96% и умуртқасизлар, 4% и умуртқалилар ҳисобланади. шундай қилиб, эволюцион ривожланишнинг энг қуйи табақасида турган ҳайвонлар кўпчиликни ташкил этади. тирик организмлар биомасса биосфера нотирик моддаси массасининг 0,01-0,02 % ини ташкил этади. лекин шунга қарамасдан тирик организмлар ер юзасидаги геокимёвий жараёнларда асосий ўрин тутади. организмлар моддалар ва энергия алмашинуви учун зарур бўлган моддаларни атроф муҳитдан олади. жуда катта миқдорда тирик материя ҳосил бўлиб, озиқ занжирида қайта ўзгаради, чириб парчаланади. ўсимлик ва ҳайвонларнинг ҳаёт фаолияти туфайли ер биомассасининг 10% ҳар йили қайта ҳосил бўлади. тирик организмлар ҳосил қиладиган бир йиллик маҳсулот қуруқ органик моддалар ҳисобидан 232,5 млрд тоннани ташкил этади. бунинг учун улар организмида кечадиган жараёнлар учун 46 млрд тонна карбон, 68х109 тонна сув, 6х109 тонна азот, 2х109 тонна фосфор, шунингдек калий, кальций, магний, олтингугурт, темир ва бошқа элементлар жалб қилинади. нима учун шундай бўлади? ўрта …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "биосфера ва уни муҳофаза қилиш"

1663006254.doc биосфера ва уни муҳафаза қилиш биосфера ва уни муҳафаза қилиш. биосфера, унинг таркиби ва хоссалари тирик модда. биоген модда. биокос модда. атмосфера. гидросфера. литосфера режа: 1. биосфера ва уни муҳафаза қилиш. 2. биосфера, унинг таркиби ва хоссалари 2. тирик модда. 4. биоген модда. 5. биокос модда. атмосфера. гидросфера. литосфера биосфера (грекча биос-ҳаёт ва сфера-шар)- ернинг тирик организмлар тарқалган тирик қобиғи. биосфера тўғрисида таълимотни рус олими в.и. вернадский яратган. биосфера фақат тирик организмларни эмас, балки улар яшайдиган муҳитни ҳам ўз ичига олади. шунинг учун биосферани барча экосистемалар, яъни биогеоценозлар мажмуи дейиш мумкин. биогеоценозлар биосферанинг элементар таркиби ҳисобланади. биосфера таркиби. биосфера тирик модда, биоген модда ва б...

DOC format, 57.5 KB. To download "биосфера ва уни муҳофаза қилиш", click the Telegram button on the left.

Tags: биосфера ва уни муҳофаза қилиш DOC Free download Telegram