lug’at turlari va tiplari

PPT 362,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1461478256_62416.ppt lugâat turlari va tiplari www.arxiv.uz www.arxiv.uz leksikografiyaning vazifa doirasiga quyidagilar kiradi: a) lugâat tuzish printsiplari va metodikasini ishlab chiqish; b) lugâat tiplari va turlarini aniqlash; v) lugâatshunoslarning ishini tashkil qilish; g) lugâat tuzish uchun asos boâladigan kartoteka fondini yaratish; d) lugâatchilik tarixini oârganish; e) lugâat tuzish bilan shugâullanish. lugâatlar koâzlangan maqsadga koâra dastlab ikki tipga boâlinadi: 1.entsiklopedik (qomusiy) lugâatlar; 2.lisoniy (lingvistik) lugâatlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1.entsiklopedik lugâatlarda tabiat va jamiyatdagi narsa-hodisalar, tarixiy voqea-jarayonlar, buyuk shaxslar, ilm-fandagi kashfiyotlar, davlatlar, shaharlar haqida maâlumot beriladi. demak, bu tipdagi lugâatlarda asosiy eâtibor tildagi soâzlarga emas, balki shu soâzlar yoki soâz birikmalari vositasida nomlangan hodisalarga qaratiladi. entsiklopedik lugâatlar oâz navbatida ikki turga boâlinadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz u n i v ye r s a l e n ts i k l o p ye d i ya l a r. bunday lugâatlarda ishlab chiqarishning, fan, adabiyot, tabiat, jamiyat va hokazolarning barchasiga oid muhim tushunchalar, predmetlar, hodisalar …

ar), xalq maqollari, xullas, til birliklari va filologik tushunchalarga oid maâlumotlar beriladi. demak, lisoniy lugâatlarda til va nutq birliklari, til kategoriyalari haqida maâlumot berish, maqol va matal kabi janr boyliklarini toâplash maqsad qilinadi. lisoniy lugâatlar ham dastlab ikki turga â umumiy va xususiy (maxsus) lugâatlarga boâlinadi. u m u m i y l u gâ a t l a r d a umumtil birliklari, ularning maânolari va qoâllanish xususiyatlari izohlanadi. bunday lugâatlar bir tilli, ikki tilli, koâp tilli, izohli, izohsiz boâlishi mumkin. "oâzbek tilining izohli lugâati" (ikki tomli, 1981 y.), "oâzbekcha-ruscha lugâat" (1959), "ruscha-oâzbekcha lugâat" (besh tomli, 1950-1955) va boshqalar shular jumlasidandir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz x u s u s i y (m a x s u s) l u gâ a t l a r d a tilning lugâat boyligidagi birliklar maâlum sohalar boâyicha yoki shu tildagi maâlum mikrosistemalar, guruhlar boâyicha tanlab izohlanadi. "ruscha-oâzbekcha fizik terminlar lugâati" (m.d.yagudev, r.x.mallin, 1952), …

1990), "oâzbek ismlari" (e.begmatov, 1991), "oâzbek tilining etimologik lugâati" (sh.rahmatullaev, 2000y.), "o`zbek tilining imlo lug`ati" (sh.rahmatullayev, a. hojiyev, 1995), "oâzbek tili tasviriy ifodalarining izohli lugâati" (r.rasulov, i.umirov, 1997), hozirgi oâzbek tili faol soâzlarining izohli lugâati (a.hojiyev, a.nurmonov, s.zaynobiddinov, k.kokren, m.saidxonov, a.sobirov, d.quronov, 2001), "turkcha-oâzbekcha, oâzbekcha-turkcha lugâat" (nizomiddin mahmud, ertugâul yaman, 1993) shular jumlasidandir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz tanlangan tillar miqdoriga koâra lugâatlar bir tilli, ikki tilli va koâp tilli boâladi: "adabiyotshunoslik terminlari lugâati" (h.homidiy, sh.abdullaeva, s.ibrohimova, 1967) bir tilli; "ruscha-oâzbekcha va oâzbekcha-ruscha geografiya terminlari lugâati" (h.h.xasanov, 1964), "adabiyotshunoslikdan qisqacha ruscha-oâzbekcha terminologik lugâat" (n.t.hotamov, 1969), "ruscha-oâzbekcha botanika terminlarining qisqacha izohli lugâati" (q.z.zokirov, m.n.nabiev, oâ.pratov, h.a.jamolxonov, 1963), "ruscha-oâzbekcha lugâat" (v.v.reshetovning umumiy rahbarligida, 1972) kabilar ikki tilli; "lotincha-oâzbekcha-ruscha normal anatomiya lugâati" (a.a.asqarov, h.z.zohidov, 1964). "botanikadan ruscha-oâzbekcha entsikopedik lugâat"ga (q.z.zokirov, h.a.jamolxonov) ilova qilingan "botanik nom va terminlarning oâzbekcha-ruscha-lotincha soâzligi" (201-254-betlar) hamda "botanik nom va terminlarning lotincha-ruscha-oâzbekcha soâzligi" (255-294-betlar), "zoologiya entsiklopediyasi"ga (t.z.zohidov) ilova qilingan "sut emizuvchilarning oâzbekcha-lotincha-ruscha …

v.uz www.arxiv.uz soâz yoki atama maânolarining yoritilishiga koâra lugâatlar izohli va izohsiz turlarga boâlinadi: soâz yoki terminlarning imlosini, tushunchalarning ruscha-oâzbekcha yoki oâzbekcha-ruscha nomlarini berish bilan cheklangan lugâatlar izohsiz lugâatlar deb, shunday soâz yoki terminlarning maânolariga izoh beradigan lugâatlar izohli lugâatlar deb ataladi. chunonchi: "oâzbek tilining qisqacha imlo lugâati" (f.kamolov va z.maârufov tahriri ostida, 1962), "oâzbek tilining chappa lugâati" (r.qoângâirov, a.tixonov, 1968) kabilar izohsiz lugâatlar, "oâzbek tili sinonimlarining izohli lugâati" (azim hojiev, 1974), "oâzbekcha-ruscha lugâat" (bosh muharrir-prof.a.k.borovkov, 1959), "oâzbek tilining izohli lugâati", ikki tomli (1981 y.) kabilar izohli lugâatlardir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz obâekti (materiallarning qaysi sohaga yoki nimaga oidligi) jihatidan ham lugâatlar xilma-xil boâladi. chunonchi: a) terminologik lugâatlar: "ruscha-oâzbekcha fizik terminlar lugâati" (m.d.yagudaev, r.x.mallin, 1952). "ruscha-oâzbekcha matematik terminlar lugâati" (m.sobirov, 1952), "pedagogikadan qisqacha ruscha-oâzbekcha terminologiya lugâati" (sh.boyburova, n.takanaev, 1963), "qisqacha ruscha-oâzbekcha iqtisodiy terminlar lugâati" (o.aminov, j.doâstmuhamedov, a.usmonov, 1971), "turkiy tillarda qavm-qarindoshlik terminlari" (i.ismoilov, 1966) va h.k; b)frazeologik lugâatlar: "oâzbek tilining qisqacha frazeologik …

zbek tilining qisqacha imlo lugâati" (f.kamolov, z.maârufov tahriri ostida, 1962), "imlo lugâati" (y.abdullaev, m.omilxonova, s.zufarova, 1970-1976), "oâzbek tilining imlo lugâati" (s.i.ibrohimov, e.a.begmatov, a.a.ahmedov. (1976); "oâzbek tilining imlo lugâati" (sh.rahmatullaev, a.hojiev, 1995); www.arxiv.uz www.arxiv.uz g)orfoepik lugâatlar: "talaffuz madaniyati" (oâ.usmonova, 1976). ushbu risolaning 29-58-betlarida ayrim soâzlar talaffuzi (lugâati) berilgan: d)antroponimik lugâatlar: "oâzbek ismlari imlosi" (e.a.begmatov, 1972); "oâzbek ismlari" (e.a.begmatov, 1991); e)toponimik lugâatlar: "geografik nomlar maânosini bilasizmi?" (s.qoraev, 1970); yo)sinonimlar lugâati: "oâzbek tili sinonimlarining qisqacha lugâati" (a.hojiev, 1963), "oâzbek tili sinonimlarining izohli lugâati" (a.hojiev, 1974); j)chastota lugâati: "slovarñ naibolee upotrebitelñnñx slov sovremennogo uzbekskogo literaturnogo yazñka" (i.a.kissen, 1972). bu tipdagi lugâatlarda oâzbek tilidagi soâzlarning faollik darajasi koârsatiladi; z)dialektologik lugâatlar: "xorazm shevalari", 1-kitob, (f.abdullaev, 1961 yil), "oâzbek shevalari leksikasi" (kollektiv, 1966). bu kitoblarda dialektologik tadqiqotlar natijasi bilan birga, sheva soâzlarining lugâatlari ham berilgan; www.arxiv.uz www.arxiv.uz i)tarixiy lugâatlar: "oâzbek klassik adabiyoti asarlari uchun qisqacha lugâat" (p.shamsiev, s.ibrohimov, 1953), "navoiy asarlari lugâati" (p.shamsiev, s.ibrohimov, 1972), "alisher navoiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"lug’at turlari va tiplari" haqida

1461478256_62416.ppt lugâat turlari va tiplari www.arxiv.uz www.arxiv.uz leksikografiyaning vazifa doirasiga quyidagilar kiradi: a) lugâat tuzish printsiplari va metodikasini ishlab chiqish; b) lugâat tiplari va turlarini aniqlash; v) lugâatshunoslarning ishini tashkil qilish; g) lugâat tuzish uchun asos boâladigan kartoteka fondini yaratish; d) lugâatchilik tarixini oârganish; e) lugâat tuzish bilan shugâullanish. lugâatlar koâzlangan maqsadga koâra dastlab ikki tipga boâlinadi: 1.entsiklopedik (qomusiy) lugâatlar; 2.lisoniy (lingvistik) lugâatlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1.entsiklopedik lugâatlarda tabiat va jamiyatdagi narsa-hodisalar, tarixiy voqea-jarayonlar, buyuk shaxslar, ilm-fandagi kashfiyotlar, davlatlar, shaharlar haqida maâlumot beriladi. ...

PPT format, 362,5 KB. "lug’at turlari va tiplari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: lug’at turlari va tiplari PPT Bepul yuklash Telegram