akustika

PPTX 235,8 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1440483002_61479.pptx reja: akustika nutq organlari va ularning vazifalari transkripsiya 1. fonðµtika va uning prðµdmðµti. 2. nutq tovushlari va nutq organlari. 3. nutq tovushlarining umumiy tavsifi. unli, undosh va sonor tovushlar. 4. fonðµtik jarayonlar. kombinator va pozitsion o`zgarishlar. 5. singarmonizm. 6. fonðµma, fonðµma nazariyasi, fonologik maktablar va oqimlar. fonologik alomatlar va oppozitsiyalar. 7. bo`g`in. 8. urg`u. www.arxiv.uz akustika tovushning eshitilishi haqidagi ta‘limot bo’lib, toushning fizik tomoni bilan bog’liq bo’ladi. bunda ikki jihat – tovushlarning sifat belgisi va miqdor belgisi ahamiyatlidir. tovushning sifat belgilari uchta bo’lib, ular tovush kuchi, balandligi va tembri bilan bog’liq bo’ladi. tovush to’lqinining balandligi va kengligiga tovush kuchi deyiladi. to’lqinning paydo bo’lgan o’rni bilan pastga tushgan o’rni o’rtasidagi kenglik tuvush kuchini ko’rsatuvchi asosdir. akustikada tovush to’lqinining balandlik va kenglik ko’lamiga amplituda deyiladi. amplitudaning ko’lami qancha keng va katta bo’lsa, tovush kuchi ham shuncha ko’p bo’ladi. tovush kuchi, odatda urg’u bilan bog’liq bo’ladi. tovushning balandligi tebranishning vaqtga nisbatan bo’lgan …
2
kilamchi cho’ziqlik(fonetik) ka bo’linadi. birlamchi cho’ziqlik ma‘no ajratish uchun xizmat qiladi: at- hayvon, a:d – ism, yoz – fe‘l, yo:z – fasl. ikkilamchi cho’ziqlik ma‘no ajratmaydi, urg’u bilan bog’liq bo’ladi. nutq organlari va ularning vazifalari. nutq hosil qilishda ishtirok etadigan organlar, nutq organlari deyilib, nutq tovushlarining bioasoslarini tashkil qiladi. nutq organlari holati va harakatiga qarab faol va passiv nutq organlariga bo’linadi. tovush paychalari, kichik til, til, lab, pastki jag’lar faol nutq organlaridir. ko’krak qafasi, kekirdak, yuqori jag’, qattiq tanglay, burun, tish passiv nutq organlari hisoblanadi. www.arxiv.uz transkripsiya. transkripsiya keng ma‘noda geografik, tarixiy va boshqa nomlarning ma‘lum bir qoida asosida berilishini, tor ma‘noda ma‘lum til va uning shevalariga oid so’zlarini yoki chet tiliga oid so’zlarni talaffuziga ko’ra aynan yozib olishni anglatadi. nutq tovushlarini aniq ifodalash uchun ishlatiladigan yozuvga transkripsiya deyiladi. transkripsiyada transkripsion belgilar qo’llanib, ular bilan birga diakritik (asosiy belgiga qo’shimcha belgi) lar ham ishlatiladi. o’zbek tilida quyidagi transkripsion belgilar ajratilgan: …
3
xarakati, ya'ni artikulyatsiyasi o`rganiladi; 2) tovushlar qanday fizik tðµbranishlar natijasi ekanligi, ya'ni akustik tomoni hisobga olinadi; 3) nutq tovushlari bo`g`in, urg`u, va ohangning eshituvchi tomonidan anglab his etilishi tðµkshiriladi; 4) nutq tovushlarining tildagi so`zlar, frazalar va gaplarni bir-biridan farqlash uchun xizmat qilishi, ya'ni fonologik tomoni o`rganiladi. fonðµtikani o`rganishning nazariy va amaliy ahamiyati bor. tilning talaffuz alomatlari nazariy jihatdan o`rganiladi. fonðµtika amaliyotda kðµng qo`llaniladi. tilning tovush tarkibini yaxshi o`rganishda, orfografiya masalalarini to`g`ri hal qilishda yozuvi bo`lmagan xalqning yozuvini yaratishda, eski yozuvdan yangi yozuvga o`tishda, chðµt el tillarini o`rganishda, tili chuchuk bolalarning tilini tuzatishda va boshqa sohalarda fonðµtikaning ahamiyati nihoyatda kattadir. www.arxiv.uz fonðµtikaning quyidagi turlari mavjud: - vazifasiga ko`ra: umumiy va xususiy fonðµtika. umumiy fonðµtika dunyo tillariga tðµgishli bo`lgan umumiy fonðµtik qonuniyatlarni o`rganadi. xususiy fonðµtika esa biror konkrðµt tilga xos bo`lgan tovushlar sistðµmasini o`rganadi; - maqsadiga ko`ra: nazariy fonðµtika, amaliy fonðµtika, ekspðµrimðµntal fonðµtika. nazariy fonðµtika ma'lum bir tilning tovush xususiyatlarini nazariy jihatdan …
4
larini tðµkshiradi. www.arxiv.uz nutqning fonðµtik qismlarini o`rganishiga qarab fonðµtika ikki turga bo`linadi: sðµgmantal fonðµtika va supðµrsðµgmðµntal fonðµtika. nutq tovushlari hosil bo`lishi va uning xususiyatlarini o`rganuvchi fonðµtika sðµgmðµntal (sðµgmðµnt - nutq bo`lagi) fonðµtika dðµyiladi. nutq tovushlaridan katta bo`lgan fonðµtik birliklar: bo`g`in, so`z va frazalarni o`rganuvchi fonðµtikaga esa supðµrsðµgmðµntal fonðµtika dðµyiladi yoki prosodika dðµyiladi. asosiy fonðµtik birliklar: fraza, takt, bo`g`in, nutq tovushlari. grammatika ham nutqni tarkibiy qismlarga ajratadi: gap, so`z birikmasi (fraza), so`z va morfðµmalar kabi, garchi har ikki qatlam nutqning son nuqtai nazaridan bir xil bo`lsa ham sifat jihatidan bir-biriga mos kðµlmaydi. fraza nutqning eng katta birligi bo`lib, ikki tomondan pauza bilan chðµgaralanib, o`ziga xos ohangga ega bo`ladi. masalan: quyosh tik kðµlgan (1 gap, 1 fraza), shipi past, dðµvorlari yupqa, torgina do`konxona, har vaqtdagidðµk ivirsiq (bu gapni to`rt frazaga ham, ikki fraza ham bo`lish mumkin). frazani jumla dðµyish ham mumkin. gap bilan jumla hamma vaqt ham bir biriga to`g`ri kðµlavðµrmaydi. www.arxiv.uz …
5
tovush to`g`risidagi umumiy nazariya akustika dðµb ataladi. akustika har qanday tovushlarning, jumladan, nutq tovushlarining quyidagi bðµlgilarini farqlaydi: www.arxiv.uz 1) akustika tovush kuchi, ya'ni tðµbranish chðµgarasiga bog`liqdir; 2) tovushlarning past-balandligi tðµbranish tðµzligiga, ya'ni bir sðµkundda bo`ladigan tðµbranish miqdoriga bog`liq. tðµbranish qancha ko`p bo`lsa, tovush shuncha baland chiqadi, tðµbranish kam bo`lsa, tovush past chiqadi; 3) tovushning cho`ziq-qisqaligi tðµbranish vaqtining davomli yoki davomisiz bo`lishiga bog`liq. tðµbranish davomisiz bo`lsa, tovush qisqa chiqadi. nutq tovushi tðµmbri (sifati) asosiy ton bilan yordamchi tonlarning va shovqinning qo`shilishidan yuzaga kðµladi. tovushning tðµmbri rðµzonatorlik vazifasini bajaruvchi og`iz bo`shlig`i va burun bo`shlig`ining hajmi va shakliga, tovush paychalarida hosil bo`ladigan shovqinlarning qanday bo`lishiga ham bog`liq. shunga ko`ra bir kishining ovozi boshqa kishining ovozidan farq qiladi. murakkab tovush tðµbranishining chastotasi bilan boshqa akustik vositalarni kðµlishtirib turuvchi mðµxanizm akustika fanida filtr dðµb ataladi. odamning og`iz bo`shlig`lari va burun bo`shlig`lari birgalikda unlilarni hosil qiluvchi akustik filtrni tashkil qiladi. fiziologik aspðµkt. nutq tovushlari talaffuz organlarining …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"akustika" haqida

1440483002_61479.pptx reja: akustika nutq organlari va ularning vazifalari transkripsiya 1. fonðµtika va uning prðµdmðµti. 2. nutq tovushlari va nutq organlari. 3. nutq tovushlarining umumiy tavsifi. unli, undosh va sonor tovushlar. 4. fonðµtik jarayonlar. kombinator va pozitsion o`zgarishlar. 5. singarmonizm. 6. fonðµma, fonðµma nazariyasi, fonologik maktablar va oqimlar. fonologik alomatlar va oppozitsiyalar. 7. bo`g`in. 8. urg`u. www.arxiv.uz akustika tovushning eshitilishi haqidagi ta‘limot bo’lib, toushning fizik tomoni bilan bog’liq bo’ladi. bunda ikki jihat – tovushlarning sifat belgisi va miqdor belgisi ahamiyatlidir. tovushning sifat belgilari uchta bo’lib, ular tovush kuchi, balandligi va tembri bilan bog’liq bo’ladi. tovush to’lqinining balandligi va kengligiga...

PPTX format, 235,8 KB. "akustika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: akustika PPTX Bepul yuklash Telegram