amitoz. meyoz

DOCX 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1673513433.docx amitoz. meyoz reja: · amitoz. · meyoz · meyoz fazalari · meyozning biologik ahamiyati bu yadroning tortilib ikki qismga to’g’ri bo’linishidir. amitoz o’tgan asrning o’rtalarida bayon etilgan bo’lib, hujayralar ko’payishining yagona usuli deb qabul qilingan edi (flemming, 1882). faqat 70-yillarda mikroskopik texnikaning yaxshi rivojlanishi tufayli bo’linish protsessi ancha murakkab ekanligi aniqlandi. dastlabki olimlar amitoz deb hujayrada ikkita yoki ko’proq sondagi yadroning bo’lishini tushunganlar. hozirgi vaqtda amitoz deb yadroning interfaza holatida bo’linishiga aytiladi. amitozni aniqlash va analizning qiyinligi shuki, hozircha dnk sintezi, xromosomalar reduplikatsiyasi va amitotik bo’linish o’rtasidagi aniq nisbat ma’lum emas. ba’zi olimlar umuman amitozni hujayralar reduplikatsiyasining ma’lum shakli ekanini inkor etadilar. amitoz bitta yadroning teng ikkiga bo’linishiga olib keladi. amitozning boshqa shaklida yadro fragmentatsiyalanib, har-xil kattalikdagi yadrolar hosil bo’ladi. ba’zan yadro bo’linadi, ammo plazmatomiya sodir bo’lmaydi. bo’linishda yadro interfaza holida qoladi va hujayra ishlashdan to’xtamaydi. shuning uchun, amitozni mitotik apparat hosil qilmay, xromosomalar spirallanmay yadroning bo’linishi deb qarash …

hosil bo’lmaydigan hujayralarda uchrar ekan. masalan, amitoz hayvonlarning embrion qobiqlarida, tuxumdonning follikulyar hujayralarida, trofoblastning gigantik hujayralarida uchraydi. o’simliklarda ixtisoslashgan va o’lib borayotgan hujayralarda (kartoshka tuganagi parenximasida, endospermda v.b.) ham uchraydi. ko’p hollarda, amitoz turli patologik holatlarda, yallig’lanishda, qayta tiklanishda uchraydi. amitoz bo’linishdan so’ng mitotik bo’linish bo’lgan holatlar kuzatilmagan. amitoz infuzoriyalarda alohida ahamiyatga ega. ularning makronukleusi ko’ndalangiga ikkiga bo’linadi, so’ng sitoplazma ham bo’linadi. shu vaqtning o’zida mikronukleus mitotik bo’linadi. bu bo’linish orqali organizm ko’payadi. shuning uchun, a.a zavarzin shunday fikr berdi va u hozir ko’pchilik tomonidan tasdiqlanmoqda: hech qanday “generativ amitozlar” (ko’payishning amitozlari) yo’q. amitozni hujayra yadrosining funksional holatlaridan biri deb qarash lozim. bundan kelib chiqadiki, flemming tomonidan berilgan “amitoz” termini, hujayralarning ko’payish usuli ma’nosini yo’qotdi. meyoz meyoz yoki reduksion bo’linish, yadro bo’linishining murakkab jarayoni bo’lib, xromosomalar diploid holatdan gaploidga o’tadi. organizmlar taraqqiyotida ikki xil gametalarning quyilishidan boshlab, yangi organizmning paydo bo’lgunigacha, hujayrada xromosomalar sonining qonuniy o’zgarishini kuzatish mumkin. bu gaplofaza-gaploid …

bularning hayotiy siklida gaplofaza ustun bo’ladi. fazalarning oddiy gallanishi yashil suvo’tlaridan xlamidomonadada yaxshi ko’rinadi (ilova,42). uning erkin yashovchi hujayrasi vegetativ yo’l bilan ko’payadi. boshlang’ich hujayra ko’p marta bo’linadi va 28 ta zoosporalarni hosil qiladi. ularning har biri o’sib boshlang’ich individ kattaligiga yetadi va yana shu yo’l bilan jinssiz ko’payishi mumkin. jinsiy ko’payishda dastlab, boshlang’ich hujayraning bo’linishidan gaploid xromosomali gametalar hosil bo’ladi. keyin ikkita gameta qo’shilishib (kopulyatsiya), quyilishib ketadi va diploid to’plamli zigotani hosil qiladi. bu endi meyozga kirishadi, natijada to’rtta vegetativ gaploid hujayralar hosil bo’ladi va sikl yangidan qaytariladi. bunda diploid faza (diplofaza yoki sporofit faza) juda qisqa vaqt davom etadi, gaploid faza (gaplofaza yoki gametofit faza) hayotiy siklning ko’proq qismini egallaydi. zigotali meyoz spirogira o’simligida quyidagicha sodir bo’ladi: bu o’simlikning tallomi hujayralari gaploid xromosomali bo’ladi. shuning uchun, tallomdagi xoxlagan hujayra jinsiy jarayonga bevosita kirishib, bir-biri bilan yoki tallom hujayralari bilan kon’yugatsiyalanib diploid xromosomaga ega bo’lgan zigotani hosil qiladi. qulay …

k gameta bilan qo’shilib zigotani hosil qiladi, u o’sib diploid o’simlikka aylanadi. unda jinsiy organlar rivojlanadi va gaploid gametalarni hosil qiladi. shunday qilib, bu yerda gaplofaza ancha qisqargan bo’ladi. bunday ko’payish usuli sutemizuvchi hayvonlar uchun ham xos bo’lib, gaploid gametalarning qo’shilishidan diploid zigota hosil bo’ladi, undan esa diploid organizm rivojlanadi. erkaklik jinsiy hujayralarining hosil bo’lishidagi meyoz tufayli to’rtta gaploid xromosomali spermatozoidlar hosil bo’ladi, ular xromosomalarining tarkibi jihatidan farqlanadi. tuxum hujayraning rivojlanishida meyoz tufayli bitta yetilgan yirik tuxum hujayra va uchta qutb tanachalar hosil bo’ladi (ilova,43). oraliq (sporali) tip meyoz. bu yuksak o’simliklarda uchraydi, gameta hosil bo’lmay turib, sporofit organizmda mikro- va megasporalar hosil qiladigan hujayralar meyoz yo’li bilan bo’linadi. u spora hosil bo’lish davrida, sporofit va gametofit faza oralig’ida tugaydi (58 rasm). а в 58-rasm.chang donachalari(a) va murtak xaltasi(v) ning gulli o’simliklarda hosil bo’lishi. 1 a-changning ona hujayrasi; 1 b-megasporaning ona hujayrasi; 2-meyozning metafaza i va metafaza ii bosqichlari; 4 …

yrasi) dan ota gametofiti (ikki hujayrali chang) makrosporalar (megaspora) dan ona gametofiti (murtak xaltasi) hosil bo’ladi. sporalar meyoz bo’linishdan hosil bo’lganligi uchun, ularning xromosomalari sporofit hujayralarning xromosomalari soni ( 2 n) dan ikki marta kam (n) bo’ladi. gametofitlar rivojlanishidan gametalar hosil bo’ladi. zigota, avvalo, sporofitni beradi. mikrospora gulning changchi uyalari tashkil bo’layotgan davrda ularning ichini to’lg’azgan urg’ochi hujayralarning meyoz bo’linishidan, megaspora esa urug’chi gul tugunchasida hosil bo’ladigan urug’ kurtaklardagi arxespora hujayralarining meyoz bo’linishidan hosil bo’ladi. gametofitlarning rivojlanishida ularning gaploid sondagi xromosomalarga ega bo’lgan generativ yadrolari mitoz yo’li bilan bo’linib mikrogameta (sperma) va megagameta (tuxum) hosil qiladi. demak, bu bo’linishda xromosomalarning gaploid soni saqlanadi. gametalarning qo’shilishi (urug’lanish)dan so’ng, ikkita gaploid gameta xromosomalarini o’zida mujassamlagan-2n xromosom songa ega bo’lgan yosh o’simlik (sporofit) hosil bo’ladi. evolyutsion rivojlanish jarayonida zigotali meyozdan gametali va sporali meyoz kelib chiqqan. mitoz bo’linishdan meyoz bo’linish qator xususiyatlari bilan farqlanadi. mitoz bo’linishda, bo’linishdan oldin xromosomalar soni ikki barobar ortadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amitoz. meyoz"

1673513433.docx amitoz. meyoz reja: · amitoz. · meyoz · meyoz fazalari · meyozning biologik ahamiyati bu yadroning tortilib ikki qismga to’g’ri bo’linishidir. amitoz o’tgan asrning o’rtalarida bayon etilgan bo’lib, hujayralar ko’payishining yagona usuli deb qabul qilingan edi (flemming, 1882). faqat 70-yillarda mikroskopik texnikaning yaxshi rivojlanishi tufayli bo’linish protsessi ancha murakkab ekanligi aniqlandi. dastlabki olimlar amitoz deb hujayrada ikkita yoki ko’proq sondagi yadroning bo’lishini tushunganlar. hozirgi vaqtda amitoz deb yadroning interfaza holatida bo’linishiga aytiladi. amitozni aniqlash va analizning qiyinligi shuki, hozircha dnk sintezi, xromosomalar reduplikatsiyasi va amitotik bo’linish o’rtasidagi aniq nisbat ma’lum emas. ba’zi olimlar umuman amitozni hujayralar...

DOCX format, 2.0 MB. To download "amitoz. meyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: amitoz. meyoz DOCX Free download Telegram