ona tili ta’limida zamonaviy yondashuvlar

DOCX 27.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1666813998.docx [bookmark: _goback]ona tili ta’limida zamonaviy yondashuvlar reja: 1. bixevioristik yondashuv. 2.integrativ yondashuv. 3. kompetensiyaviy yondashuv. bilimli shaxsning miyasi ma’lum miqdordagi bilimlar bilan to’ldirilishi zarur, ta’lim beruvchi esa shu idishni to’ldiruvchi vazifasini o’taydi. ijodiy tafakkur sohibining ongini ko’zlari yumuq buloqqa qiyoslash mumkin. ta’lim beruvchining vazifasi buloqning ko’zini ochishdan iborat. t.ziyodova bugungi kunda ona tili ta’limida uch xil yondashuv (bixevioristik yondashuv, integrativ yondashuv hamda kompetensiyaviy yondashuv)dan foydalanilmoqda. mazkur yondashuvlar mohiyatan bir-birini to’ldirib boradi va o’qituvchi dars davomida ulardan vaziyat talab qilgan holatni inobatga olib foydalanmog’i zarur. bixevioristik yondashuvning kelib chiqishi aslida bixeviorizm inglizcha behaviour, ya’ni (ma’nosi “xulq-atvor”) xix asr oxiri xx asr boshlarida aqsh ingliz psixologiyasida paydo bo’lgan oqimning nomi bilan bog’liq. bu yo’nalishning asoschilari dj. uotson, e.torndayk va b. uotson 1913-yilda nashr ettirgan “psixologiya bixeviorist nuqtayi nazaridan” maqolasida psixologiya predmetini qayta ko’rib chiqish zarurligini ko’rsatib, psixologiya ongni emas, balki xulq-atvorni o’rganish kerakligi haqida fikr bildiradi. shundan keyin, ya’ni 1913yildan boshlab …
2
mashinadir. ya’ni inson xulq-atvori tashqi ta’sir hamda tashqi ta’sir bilan reaksiyaga kirishuv asosida shakllanadi va rivojlanadi. psixologiyadagi bu yo’nalish yevropa mamlakatlarida xx asr boshlariga kelib ta’lim sohasiga ko’chdi va taxminan chorak asrdan ko’proq vaqt bixevioristik yondashuvdan to’la foydalanildi. (yevropa mamlakatlari keyinchalik bixevioristik yondashuvdan faqat boshlang’ich ta’limdagina qisman foydalanadigan bo’lishdi.) bizda esa jadidlar qatag’onidan keyin ta’lim tizimi to’liq bixevioristik yondashuvga tayanadigan bo’ldi. bixevioristik ta’limot asosida “mashqlar qonuni” yotadi. ona tili ta’limida uzoq yillar hukumronlik qilgan an’anaviy (retseptiv) ta’lim shu yondashuvga asoslandi. bixevioristik yondashuv inson xulq-atvorining shakllanishi hamda rivojlanishini faqat va faqat “o’rgatish”ga bog’liq, deb hisoblaydi. bunday holatda ong, ijodiy tafakkur va inson ruhiyatining ijtimoiylik tabiati inobatga olinmaydi. (aslida, inson va uning taraqqiyoti borasida ongni inkor etish hamisha mohiyatga birtomonlama yondashvdir.) demak, bixevioristik yondashuv mohiyatiga ko’ra, ona tili mashg’ulotlarida o’quvchi hamisha passiv o’rganuvchiga aylanishi kerak va ta’lim oluvchilarning ijtimoiy holati, ruhiyati, iqtidori, tarbiyasi qanday bo’lishidan qat’i nazar, ularga bir xilda o’rgatilsa, mashq …
3
ib beradi. xo’sh, bilimdon, ijrochi shaxs kim? bilimdon ijrochi shaxs go’yoki qo’lida qirqta eshikni ochishga mo’ljallangan qirq dona kaliti bor kishiga o’xshaydi. bu o’z yo’lida soz. ammo qirq dona kalit egasi bo’lgan bilimdon ijrochi shaxs qirq birinchi eshikka duch kelsa, ilojsiz qolishi tabiiy hol. bixevioristik yondashuvdan ta’limning boshlang’ich bosqichida ko’proq foydalaniladi. mazkur yondashuv o’quvchiga o’qituvchi tomonidan tayyor bilimlarni singdirishni, ya’ni o’qitishni nazarda tutadi. (zero, bugungi ta’lim maqsadi o’quvchini o’qitishni emas, uning o’qishini va uqishini ta’minlashni nazarda tutadi.) integrativ yondashuv. o’zbekiston respublikasi davlat mustaqilligini qo’lga kiritishi bilan “ta’lim tizimining kadrlar salohiyatini tubdan yaxshilash, tarbiyachi, o’qituvchi, muallim va ilmiy xodimning kasbiy nufuzini oshirish”gð° yo’naltirilgan o’zbekiston respublikasining harakatlar dasturi asosida kadrlar tayyorlash tuzilmasi va mazmunini qayta tashkil qilish zarurati yuzaga keldi. pedagogik kadrlarning yuksak professionalizmi ko’p jihatdan ta’lim muassasalarida shakllantirilgan salohiyat, uning ta’limiy ehtiyojlarini qondirish va kasbiy tayyorgarlik darajasiga bog’liq. demak, bugungi kun mutaxassisi intellektual (har taraflama) salohyatga ega bo’lishi zarur. bu esa …
4
aniqlik kiritadi. ya’ni ona tili o’qituvchisi har bir dars mashg’ulotida o’zi o’qitayotgan fan, o’quv predmeti maktabda o’rgatilayotgan barcha fanlarni ta’lim oluvchiga yetkazish, singdirish vositasi, ya’ni ona tili ta’lim tili va vositasi ekanligini inobatga olmog’i shart. integratsion ta’lim (ta’lim tizimida fanlararo aloqadorlikni nazarda tutishi) o’zbek pedagogikasi uchun qadimdan ma’lum; bunda, mohiyatan, haqli ravishda, olamning bir butunligi haqidagi falsafiy qarashga tayaniladi. jahon fanida ham dars jarayonini integratsiya asosida tashkil etish ta’lim oluvchining intellektual salohyatini kengaytirishga xizmat qila olishi aksioma darajasiga ko’tarilgan.[footnoteref:1] zero, sharq jahonga qomusiy olimlarni yetkazib bergan paytlarda (garchi, ta’lim olish uchun hozirgidek o’ta qulay shart-sharoitlar yaratilgan bo’lmasa-da) fanlar, asosan, mantiq, falsafa tarkibida bir- biridan ajratilmagan holda o’qitilardi. bu an’ana sharq ta’limida sovet tuzumi davrigacha ham davom etganligini dalillovchi jihatlar anchagina. chunonchi, abdulla qodiriyning “mehrobdan chayon” asarida shunday o’rin bor: ashurbayeva r. ta’lim tizimida integrativ yondashuvdan foydalanish // buxdu ilmiy axboroti (issn 2181-6875). –buxoro, 2019, № 4 (75). ðnvð°rning yatimlik vð° …
5
¾mlð° tð°yin qilsð°m, hisð¾b o’qiysizmi? –ustð¾zim ruñ sð°t bðµrsð°lð°r, ð°lbð°ttð°, o’qiymð°n. â· ð¥o’b… bo’lmð°sð° ertð° kðµchkð° dð¾mlð°ngiz shu yðµrgð° kðµlib, mðµngð° uchrð°shsin. â· ð¥o’b tð°qsir. ertð°si kuni mð°ñ dum kðµldi, muhð°mmð°d rð°jð°bbðµk mð°ñ dum bilð°n so’zlð°shib, ðnvð°rni o’rdð°ñ izmð°tigð°ð¾lish fikridð° bo’lg’ð°nlig’ini, buning uchun ð°rð°bchð°, fð¾rsiychð°dð°n yanð° hð°m chuqurrð¾q mð°â€™lumð¾t ð¾lishi lð¾zimlig’ini vð° hisð¾b o’rgð°nishi kðµrð°kligini ð°ytdi. mð°ñ dum muhð°mmð°d rð°jð°bbðµkning ðnvð°rgð° munchð°lik mð°rhð°mð°ti uchun birð¾z shð¾shib qð¾lsð° hð°m, lðµkin bu mðµhribð¾nchiliq sð°bð°bigð° yañ shi tushungð°nligi jihð°tdð°n ð°vvð°lð¾ bðµkning yatimpð°rvð°rligi, so’ngrð° ðnvð°rning zð°kð¾ vð° istðµâ€™dð¾dini mð°qtð°di. ðnvð°rni ð¾dð°m qilish yo’lidð° chðµkkð°n o’z mð°shð°qqð°tlð°rini hð°m shikð¾yat yo’sunidð° so’zlð°b chiqg’ð°ch, bu kunlð°rdð° ehtimð¾mi tð¾m birlð°n ðnvð°rgð° fð¾rs vð°ð°rð°biydð°n dð°rs bðµrib turg’ð°nini vð°ð°lhð¾l hð°m ðnvð°r fð¾rsiychð° tð°zkirð° vð° tð°hrirlð°r yozð°ð¾lishini bð°yon qilib, nðµchð°ñ il uzrlð°r ichidð° o’zining ilmi hisð¾bdð°n bð°hrð°sizligini bildirdi, ya’ni ðnvð°rning ilmi hisð¾b o’rgð°nishi uchun bð¾shqð° muð°llim kðµrð°k bo’lur, dðµdi. muhð°mmð°d rð°jð°bbðµk bu to’g’rig’ð° o’zi dð¾mlð° tð¾pmð¾qchi bð¾lib mð°ñ dumgð° ruñ sð°t …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili ta’limida zamonaviy yondashuvlar"

1666813998.docx [bookmark: _goback]ona tili ta’limida zamonaviy yondashuvlar reja: 1. bixevioristik yondashuv. 2.integrativ yondashuv. 3. kompetensiyaviy yondashuv. bilimli shaxsning miyasi ma’lum miqdordagi bilimlar bilan to’ldirilishi zarur, ta’lim beruvchi esa shu idishni to’ldiruvchi vazifasini o’taydi. ijodiy tafakkur sohibining ongini ko’zlari yumuq buloqqa qiyoslash mumkin. ta’lim beruvchining vazifasi buloqning ko’zini ochishdan iborat. t.ziyodova bugungi kunda ona tili ta’limida uch xil yondashuv (bixevioristik yondashuv, integrativ yondashuv hamda kompetensiyaviy yondashuv)dan foydalanilmoqda. mazkur yondashuvlar mohiyatan bir-birini to’ldirib boradi va o’qituvchi dars davomida ulardan vaziyat talab qilgan holatni inobatga olib foydalanmog’i zarur. bixev...

DOCX format, 27.3 KB. To download "ona tili ta’limida zamonaviy yondashuvlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili ta’limida zamonaviy yo… DOCX Free download Telegram