ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari

PDF 29 pages 410.7 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 410.7 KB

File type PDF

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o’zbek tili va adabiyot universiteti kurs ishi mavzu: ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari o’quvchi: sultonova azizaxon ravshanbek qizi, 5-kurs,510- guruh 2024-2025-o’quv yili 2 reja: kirish. ishning umumiy tavsifi i.bob.tasviriy matn haqida tushuncha 1.1. tasviriy matnning nazariy asoslari 1.2. tasviriy matn tuzilishi ii.bob. ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari. 2.1. ona tili ta’limida tasviriy usullar 2.3. tasviriy matn siflari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 3 kirish mavzuning dolzarbligi va ilmiy ahamiyati. ma’lumki, o’quvchilarning nutqini rivojlantiruvchi asosiy ta’limiy vositalardan biri bu matn sanaladi. 6-sinf “ona tili” darsligida matn turlari haqida quyidagicha ma’lumot keltiriladi: “matn turli maqsadlar bilan tuziladi. masalan: muayyan predmet yoki voqea hodisalar haqida xabar berish, hikoya qilish, ularning ta’rif-tavsifini berish, ya’ni tasvirlash, ularni muhokama qilish, ya’ni mulohaza yuritish. ana shunga ko’ra, matnlarning quyidagi turlari farqlanadi: 1. hikoya matni. 2. tasviriy matn.3. muhokama matni”. tasviriy …

2 / 29

ular kabi sezgilar orqali ifodalar ishlatiladi. bu orqali o’quvchi ob’ektni nafaqat ko’rib, balki boshqa sezgilar orqali ham tasavvur qilishi mumkin. masalan, gulning rangini, hidi, shakli va havo bilan qanday harakat qilayotganini tasvirlash. 2. emotsional izlanish: tasviriy matn ko’pincha biror his-tuyg’uni, kayfiyatni yoki ob’ektning tabiati orqali emotsiyalarni yaratishga yordam beradi. misol uchun, biror tabiat manzarasining go’zalligi odamda huzur va xotirjamlik tuyg’usini uyg’otishi mumkin. 4 3. ranglar va detallarning o’rni: ranglar va kichik detallarga katta ahamiyat beriladi. ranglar nafaqat vizual ko’rinishni tasvirlash uchun, balki kayfiyatni yoki mavzuni ifodalash uchun ishlatiladi. masalan, “qizil gullar” kayfiyatning issiq va jonli ekanini, “soya” esa sirli yoki xavfli bir muhitni ifodalashi mumkin. 4. ko’rsatilgan vaqt va joy: tasviriy matnda voqea yoki hodisa qaysi joyda va qanday sharoitda sodir bo’lganini tasvirlash muhimdir. bu o’quvchiga biror manzarani tasavvur qilishda yordam beradi. 5 i.bob. tasviriy matn haqida tushuncha. 1.1. tasviriy matnning nazariy asoslari. tasviriy matnning nazariy asoslari haqida ma’lumot berish …

3 / 29

d, idrok etadigan harorat va boshqa o’lchovlar orqali amalga oshiriladi. 3. **tilliy vositalar**: tasviriy matnlar til vositalari bilan boyitilgan bo’ladi. bunda biz metafora, simvolika, epitet, so’z oʻyini va boshqa stilistik usullarni ko’ramiz, bular tasvirning chuqur hamda ta’sirli chiqishiga ko’maklashadi. 4.**kompozitsion tuzilma**: tasviriy matn kompozitsion jihatdan aniq tartibga ega bo’ladi. bunda matn kirish qismi, asosiy qism va xulosa yoki yakun qismdan tashkil topgan bo’ladi. 5. **vizual tasvir (vizualizatsiya)**: tasviriy matn amaliy san’atning ayrim jihatlari bilan ham bog’liqdir. masalan, ranglar, shakllar va o’lchamlarning ifodasi orqali o’quvchida muayyan tasavvurlar o’yg’otiladi. 6 6. **psixologik ta’sir**: tasviriy matnlar ko’pincha psixologik ta’sirga ega bo’lib, o’quvchini ma’lum hissiyotlarga olib boradi. bu orqali o’quvchi ma’lum bir vaziyat yoki holatni o’z ko’z o’ngida kechiradi. tasviriy matnlarning qo’llanilishi turli janrlarda keng tarqalgan. ular adabiyotda, masalan, qissa, roman, hikoya bo’lagida asosiy rol o’ynaydi. bunday matnlar tasviriy san’at asarlarini tahlil qilishda ham qo’llaniladi, bunda tasvir anorezli va tafqiy qilib ko’riladi, ya’ni ular …

4 / 29

.2. tasviriy matn tuzilishi tasviriy matn tuzilishi aslida biron-bir voqea, holat yoki hodisani ta’riflash uchun qo’llaniladigan yozma format hisoblanadi. ushbu matn yuritishda so’zlar orqali mavjud bo’lgan narsa yoki hodisani vizual ko’rinishga ega etish kerak bo’ladi. tasviriy matnlar surat, manzara, shaxs yoki boshqa tajribalarni ijodiy tarzda tasvirlashga yordam beradi. tasviriy matn tuzilishida quyidagi asosiy unsurlar mavjud: 1. **kirish qismi**: yozuvchi kirishda asosiy g’oyani yoki tasvirlanayotgan mavzuni taqdim etishi kerak. bu qismda umumiy ma’lumot beriladi va mavzuni yoritishga kirishishdan oldin o’quvchini tayyorlaydi. masalan, biror joyning tasviriy matni bo’lsa, o’sha joyning geografik joylashuvi yoki tarixiy o’ziga xosliklari haqida qisqacha yoritish mumkin. 2. **asosiy qism**: matnning asosiy qismi eng ko’p tafsilotlar bilan boyitilgan bo’lib, u yerda mavzu kengroq ko’rib chiqiladi. bu joyda biror narsaning xususiyatlari, holati va boshqa muhim jihatlar batafsil oshkor etiladi. masalan, tabiat manzarasining tasvirlanishi bo’lsa, u yerda ranglar, shakllar va boshqa detallari yetarli darajada ifoda etilishi kerak. 3. **tugallovchi qism**: ushbu …

5 / 29

ega bo’lib, ko’p qirrali so’zlardan foydalanishni talab qiladi. masalan, "qizil" so’zi o’rniga "olov rangdagi" yoki "guldasta pushtirang" kabi aniqroq ta’riflar ishlatiladi. 3. **badiiy sug’orish**: metaforalar, taqqoslashlar va badiiy ifodalar tasviriy matnlarni boyitish uchun ishlatiladi. bu ijodiy ifodalar o’quvchilar ongida tasvirlarni yanada kuchaytiradi. 4. **affektiv ifodalar**: bunday matnlar ko’pincha hissiy, ya’ni affektiv ta’sir ko’rsatishga mo’ljallangan bo’lib, o’quvchini biror muhitga jo’natish uchun tuyg’ularni uyg’otish lozim. mazkur usullar va strukturalarni e’tiborga olib, yozgan tasviriy matn o’quvchilarni o’ziga tortadigan, o’qish jarayonida o’ziga xos his-tuyg’ularni uyg’otadigan mazmun yaratishga hissa qo’shadi. matnda muayyan bir holat yo’ki manzara haqida to’liqroq tushuncha hosil qilish uchun yuqorida ta’kidlangan unsurlar va uslublar barkamol ravishda uyg’unlashtiriladi. bu usullar ishlatilganida, natijada tasviriy matn faqatgina oddiy matn sifatida emas, balki bir muhitni ongda gavdalantiradigan kuchli vosita sifatida xizmat qiladi. 9 ii.bob. ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari. 2.1. ona tili ta’limida tasviriy usullar ona tili ta’limida tasviriy usullar mavzusida 500 so’zdan oshiq …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari"

1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o’zbek tili va adabiyot universiteti kurs ishi mavzu: ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari o’quvchi: sultonova azizaxon ravshanbek qizi, 5-kurs,510- guruh 2024-2025-o’quv yili 2 reja: kirish. ishning umumiy tavsifi i.bob.tasviriy matn haqida tushuncha 1.1. tasviriy matnning nazariy asoslari 1.2. tasviriy matn tuzilishi ii.bob. ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari. 2.1. ona tili ta’limida tasviriy usullar 2.3. tasviriy matn siflari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 3 kirish mavzuning dolzarbligi va ilmiy ahamiyati. ma’lumki, o’quvchilarning nutqini rivojlantiruvchi asosiy ta’limiy vositalardan biri bu matn sanaladi. 6-sinf “ona tili” darsligida matn tur...

This file contains 29 pages in PDF format (410.7 KB). To download "ona tili ta’limida tasviriy matn yozish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili ta’limida tasviriy mat… PDF 29 pages Free download Telegram