Orqaga

taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari

DOCX 39,4 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1674204842.docx “hozirgi o’zbek adabiy tili” fanidan [bookmark: _goback]“taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari” k u r s i sh i mundarija i.kirish 1-bob. o’zbek tilida taqlid so’zlar sintaktik nazariyalari 1.1. taqlid so`zlar tarixi 1.2. taqlid so`zlar semantikasi 1.3. taqlid so`zlar strukturasi 2-bob. taqlid so’zlarning lingvomadaniy xususiyatlari 2.1. taqlid so`zlar turlari 2.2. taqlid so’zlarda lingvistik kompetensiyaviy yondashuvni shakllantirish xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish til millat qiyofasining bir bo’lagi. shu sababli hali mustaqillikka ilk qadamlar tashlanayotgan davrdayoq ona tiliga davlat maqomi berish masalasi kun tartibiga qo’yilgan va bu ish amalga oshirilgan edi. istiqlol tufayli milliy tilshunoslikda tub burilishlar yuz berdi. till va nutq hodisalarining farqlanishi, gap bo’laklari, xususan, kesim va qo’shma gap qurilishi bilan bog’liq ta’limotning o’zgarishi mavjud ko’pgina qoidalarni qayta ko’rib chiqish ehtiyojini yuzaga keltirdi. uzluksiz ta’limda qo’shma gap turlarining nomlanishi, ular orasida ishlatiladigan tinish belgilari, tobe tarkibli qo’shma gap turlarini ajratish, qo„shma gaplarning qurilish qoliplarini belgilash bilan bog’liq qator muammolar …
2
garish sodir bo’lganini tasavvur qilish, uni ilmiy, ham amaliy, ham nazariy nuqtayi nazardan o’rganish mumkin emas. til taraqqiyotining yozuv paydo bo’lishidan avvalgi holati biz uchun qorong’idir. biz faqat yozuv paydo bo’lgandan keyingi davrda ro’y bergan til taraqqiyoti to’g’risida yozma yodgorliklardan foydalanib, fikr yuritishimiz mumkin. lekin yozuv tilni o’rganish, tilning paydo bo’lishi to’g’risidagi muammoni yoritishga to’liq imkon bermaydi. shunday bo’lsa ham, ba’zi olimlar bu masalaga o’z munosabatlarini, fikrlarini bildirib o’tishgan. qadimgi yunonistonda faylasuflar tilning qay tarzda kelib chiqqanligi ustida uzoq davr qizg’in bahs olib borganlar. tilshunoslik tarixidan ma’lumki, bu masalada grek faylasuflari bir-biriga zid ikki xil farazni o’rtaga tashlashgan. demokrit va boshqalar tilda narsa nomi bilan narsa orasida hech qanday bog’lanish yo’q, bu nomlar mazkur tilda gaplashuvchi odamlar tomonidan yaratilgan, demak, til inson tomonidan yaratilgan, degan fikrni ilgari surishgan. bu guruh olimlar anomalistlar deb nom olgan. platon boshliq boshqa bir guruh olimlar “narsa bilan uning nomi orasida muayyan bog’lanish bor. bu …
3
bilan tenglashtirib bo’lmaydi. hozir dunyoda mavjud bo’lgan jonli tillarning ham, ba’zi bir o’lik tillarning ham kelib chiqish tarixini o’rganish u qadar qiyin masala emas. anchagina tillarning qachon paydo bo’lganligi, qachon tarkib topganligi aniqlangan. biroq, yer yuzida umuman insoniyatga xos tilning qachon paydo bo’lganligi, dastlabki tillarda qanday so’zlar bo’lganligi, uning grammatik xususiyatlari nimalardan iborat ekanligi hal qilingan emas va hal qilinishi ham mumkin emas. chunki bundan bir necha yuz ming yillar burun paydo bo’lib, keyinchalik nom – nishonsiz yo’qolib ketgan tillar ham bo’lgan. bundan bir necha yuz ming yil burun paydo bo’lgan tillarning fonetik tizimi, so’z boyligi, grammatikasi va boshqa muayyan xususiyatlaridan qat’i nazar, umuman tilning kelib chiqishi o’rganilar ekan, eng avvalo, tilning kelib chiqishidagi shart – sharoitlarni tadqiq qilish, ya’ni insonlar qanday sharoitda so’zlay boshlaganliklarini o’rganish va bu masalani umuman tilning kelib chiqishi masalasi bilan bog’lagan holda tahlil qilib, xulosa chiqarish lozim. tilning kelib chiqishi masalasini aniqlashdagi qiyinchilik shundan iboratki, …
4
ilmi bir – biriga yaqin bo’lgan psixologiya, fiziologiya, etnografiya, arxeologiya, tarix va shunga o’xshah fanlarning dalillariga suyanib, tilning kelib chiqishi masalasiga yondashishi mumkin. 1-bob. o’zbek tilida taqlid so’zlar sintaktik nazariyalari 1.1. taqlid so`zlar tarixi taqlid soê»zlar - maê¼no va shakliy xususiyatlariga koê»ra, alohida guruhni tashkil qiluvchi, kishilar, hayvonlar va boshqa jonli, jonsiz narsalarning tovushini, harakat-holat obrazini taqlidan ifodalovchi soê»zlar. o’zbek tilshunosligida esa bu masala 60-yillargacha alohida tadqiqot obyekti sifatida o’rganilgan emas. o’sha paytgacha o’zbek tili bo’yicha yozilgan grammatikalarda va qo’llanmalarda taqlidiy so’zlarga juda kam o’rin berilgan va ularning ko’pchiligida taqlidiy so’zlar undov so’zlarning ajralmas qismi sifatida ko’rsatilar edi. o’tgan asrning ikkinchi yarmidan boshlab taqlidiy so’zlar masalasi olimlarimiz e’tiborini o’ziga tortdi. ular mavzu ustida ma’lum darajada kuzatishlar olib borib, u yoki bu holatdagi o’z fikrlarini o’rtaga tashladilar. jumladan, a.n.kononov â«o’zbek tili grammatikasiâ»13 asarida taqlidiy so’zlarni undovlarning bir ko’rinishi deb ko’rsatsa, 1956-yili nashr qilingan â«hozirgi turk adabiy tilining grammatikasiâ»14 asarida ularni alohida …
5
ur qilib ajratish lozimligini alohida qayd qiladi. u.tursunov va j.muxtorov17, s.mutallibov18, s.usmonovlar19 o’z asarlarida tasviriy so’zlarni undovlardan ajratib, alohida so’z turkumi sifatida qaraydilar. s.mutallibov 1956-yili â«o’qituvchilar gazetasiâ»da taqlid so’zlar to’g’risida maqola e’lon qildi. bu maqolada tovushga taqlid so’zlar ham, obrazli so’zlar ham tovushga taqlid so’zlar termini bilan ataladi. ishda ancha chalkash fikrlar ham aytilgan. ammo s.mutallibov keyinroq nashr qilgan ocherklarida20 bu masalaga aniqliklar kiritdi. lekin har ikkala ishda ham tasviriy so’zlarga oid ayrim misollarni izohlashda ayrim chalkashliklarga yo’l qo’yilgan. masalan, ko’proq tovushga taqlid so’zlarni harakat va holat tasvirini bildiruvchi so’zlar bilan aralashtirib yuborish hollari uchraydi. uning maqolasida yaltiroq, yalt-yult, lim-lim, g’imir-g’imir so’zlarini, ocherklarida esa dikillamoq kabi so’zlarni tovushga taqlid deb atashi fikrimizning isbotidir. keltirilgan so’zlarni tovushga taqlid so’z emas, holatga taqlid (obrazli) so’zlar deb hisoblash kerak. s.mutallibov tovushga va holatga taqlid so’zlarni birlashtirib, ularga quyidagicha ta’rif beradi: â«hayvonlar, jonivorlar, qush-qurtlar va odamlar, narsalar harakatidan paydo bo’lgan tovushlarga shartlicha taqlid qilib …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari" haqida

1674204842.docx “hozirgi o’zbek adabiy tili” fanidan [bookmark: _goback]“taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari” k u r s i sh i mundarija i.kirish 1-bob. o’zbek tilida taqlid so’zlar sintaktik nazariyalari 1.1. taqlid so`zlar tarixi 1.2. taqlid so`zlar semantikasi 1.3. taqlid so`zlar strukturasi 2-bob. taqlid so’zlarning lingvomadaniy xususiyatlari 2.1. taqlid so`zlar turlari 2.2. taqlid so’zlarda lingvistik kompetensiyaviy yondashuvni shakllantirish xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish til millat qiyofasining bir bo’lagi. shu sababli hali mustaqillikka ilk qadamlar tashlanayotgan davrdayoq ona tiliga davlat maqomi berish masalasi kun tartibiga qo’yilgan va bu ish amalga oshirilgan edi. istiqlol tufayli milliy tilshunoslikda tub burilishl...

DOCX format, 39,4 KB. "taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: taqlid so`zlar va ularning ling… DOCX Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
"taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari" — DOCX DOCX
"taqlid so`zlar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari"
23 sahifa 39,4 KB
harakatni ifodalovchi so`zlar — PPTX PPTX
harakatni ifodalovchi so`zlar
16 sahifa 5,3 MB
obidalar moziydan so`zlar — PPT PPT
obidalar moziydan so`zlar
— 6,4 MB
tarixiy va arxaik so`zlar — PPTX PPTX
tarixiy va arxaik so`zlar
14 sahifa 2,6 MB
ona tili.asos va asosdosh so`zlar. — PPTX PPTX
ona tili.asos va asosdosh so`zlar.
7 sahifa 8,1 MB
turk tilida yordamchil so`zlar — DOCX DOCX
turk tilida yordamchil so`zlar
40 sahifa 68,6 KB
axborot xavfsizligiga oid so`zlar — PPTX PPTX
axborot xavfsizligiga oid so`zlar
30 sahifa 738,7 KB
axborot xavfsizligiga oid so`zlar — PPTX PPTX
axborot xavfsizligiga oid so`zlar
30 sahifa 31,5 MB
maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari — DOCX DOCX
maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari
30 sahifa 66,6 KB
5-sinf shevaga xos so`zlar — PPT PPT
5-sinf shevaga xos so`zlar
10 sahifa 1,5 MB
kulichur bitigtoshi matnidagi tub so`zlar. — PPTX PPTX
kulichur bitigtoshi matnidagi tub so`zlar.
4 sahifa 39,4 KB
chet tillardan kirib kelgan so`zlar — PPTX PPTX
chet tillardan kirib kelgan so`zlar
9 sahifa 5,3 MB