jahon otin uvaysiy

DOC 39,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662838998.doc jahon otin uvaysiy jahon otin uvaysiy (xviii asrning 80-yillari - xix asr o`rtalari) har bir shoir taxallusining o`z ma`nosi bor. mumtoz adabiyotimizda shoirlar asosan muqad-das islom dini ta`limotiga, payg`ambar muhammad alayhissalom o`gitlari hamda o`tmishdagi ulug` ajdodlarga ergashib yoki tug`ilgan yeriga nis-bat berib o`ziga taxallus tanlaganlar. taxallus bu shunchaki bir so`z yoki ismgina emas, balki adib-ning ijoddan ko`zlagan maqsadini, yo`lini bel-gilovchi timsol, ajdodlari, vatani oldidagi mas`uliyatga ishora qiluvchi hikmatli so`zdir. masalan, navoiy — haq va haqiqat, adolat yo`lida navo qiluvchi, buyuk alisher navoiyning ikkinchi taxallusi foniy — o`tkinchi, ya`ni o`zining bu dunyo-da vaqtinchalik mehmon ekanligini anglab, faqat ezgu ishlarni ko`zlovchi, maxmur — ilohiy ishqdan mast bo`lgan darvesh va hokazo. xo`sh, unda uvaysiy taxallusining ma`nosi nima? o`tmishda uvays qaraniy ismli valiy zot o`tgan. uning muhammad alayhissalomga bo`lgan muhabbati shu kungacha insonlar orasida tillarda doston bo`lib kelmoqda. u payg`ambarimiz bilan bir zamonda, bir-birlaridan unchalik uzoq bo`lmagan joyda yashagan bo`lsalar-da, ularga ko`rishish nasib …

k. endi uning hayot yo`li to`g`risida bir-ikki og`iz so`z. shoira marg`ilon shahrida ziyoli oilada dunyoga keldi. otasi o`zbek va tojik tillarida she`rlar yozgan ijodkor, onasi ham fozila ayol bo`lgan. hofiz unvoni bilan el ichida tanilgan akasi oxunjon ashula aytar, musiqadan yaxshigina xabardor edi. badiiy did yuqori bo`lgan ma`rifatli oilada voyaga yetgan jahon otin yoshligidan she`r mashq qildi va tez orada «uvaysiy» taxallusi bilan shuhrat topdi. shoiraning turmush o`rtog`i hojixon erta vafot etib, qizi quyoshxon, o`g`li muhammadxonni tarbiyalab voyaga yetkazish yakka o`zining zimmasida qoladi. u maktabdorlik qiladi, ijod bilan shug`ullanadi. farzandlari ham she`rlar yozgan. uvaysiy hayoti va ijodiy faoliyatining bir qismi malika va shoira nodirabegim hurmati va iltifoti tufayli xon saroyida kechadi. bu yerdagi qizg`in ijod uchun kerakli adabiy muhit, farzandlarining yashashi va tarbiyasi uchun qulay sharoit shoiraning bir necha yillar osoyishta hayotini ta`minladi. 1822-yilda amir umarxon vafot etgach, uvaysiy uchun ham tashvishli va qayg`uli kunlar boshlanadi. otasining o`rniga taxt-ga o`tirgan …

zlarga muhabbatli shogird sifatida tuyg`ularini izhor etadi. shuningdek, insonning insonga sevgisini tarannum etuvchi g`azallari ham talaygina. uvaysiyning she`rlari ichida hasbi hoi tarzida yozilganlari ham bor. shoiraning «uvaysiyman», «dog` o`ldi, dog` o`ldi», «sog`indim» kabi g`azallarini misol tariqasida keltirish mumkin. ularda shoira hayotining ayrim lavhalari, taqdiri uchun muhim bo`lgan hayotiy holatlar bayon etilgan. masalan, «sog`indim» radifli g`azal o`g`li muhammadxonning sarbozlik-ka yuborilishi munosabati bilan farzandidan judo onaning iztiroblari, sog`inchini aks ettiradi. uvaysiy chistonnavis sifatida ham o`z mahoratini namo-yon etgan. ayniqsa, «anor» chistoni yaratilgandan buyon she`riyat ixlosmandlari e`tiborini qozonib kelmoqda. sog`indim bukun, ey do`stlar, farzandi jononimni sog`indim, gado bo`lsam ne ayb, ul shohi davronimni sog`indim. musofirman, g`aribman, bekas-u ham benavodurman1, vujudim dardga to`ldi, emdi darmonimni sog`indim. tilimning zikri-yu, ko`nglimni fikri, yaxshi farzandim, azizim, yolg`izim, davlatli sultonimni sog`indim. kecha-kunduz yo`lig`a muntazirdurman, tikarman ko`z, kelib holim so`ribon ketsa, mehmonimni sog`indim. nasibin uzmadi tangri, ilojin topmag`ay kelsa, onam deb bo`lg`usi bag`ri qizil qonimni sog`indim. qorong`u bo`ldi olam …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon otin uvaysiy"

1662838998.doc jahon otin uvaysiy jahon otin uvaysiy (xviii asrning 80-yillari - xix asr o`rtalari) har bir shoir taxallusining o`z ma`nosi bor. mumtoz adabiyotimizda shoirlar asosan muqad-das islom dini ta`limotiga, payg`ambar muhammad alayhissalom o`gitlari hamda o`tmishdagi ulug` ajdodlarga ergashib yoki tug`ilgan yeriga nis-bat berib o`ziga taxallus tanlaganlar. taxallus bu shunchaki bir so`z yoki ismgina emas, balki adib-ning ijoddan ko`zlagan maqsadini, yo`lini bel-gilovchi timsol, ajdodlari, vatani oldidagi mas`uliyatga ishora qiluvchi hikmatli so`zdir. masalan, navoiy — haq va haqiqat, adolat yo`lida navo qiluvchi, buyuk alisher navoiyning ikkinchi taxallusi foniy — o`tkinchi, ya`ni o`zining bu dunyo-da vaqtinchalik mehmon ekanligini anglab, faqat ezgu ishlarni ko`zlovchi, maxmur ...

Формат DOC, 39,0 КБ. Чтобы скачать "jahon otin uvaysiy", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon otin uvaysiy DOC Бесплатная загрузка Telegram