talvasaga qarshi moddalar farmakologiyasi

ZIP 11 pages 23.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.1 KB

File type ZIP

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1527347718_71844.doc talvasaga qarshi moddalar farmakologiyasi reja: 1. talvasa xakida tushuncha va uning turlari. 2. talvasa-tutkanok va unga karshi ishlatiladigan preparatlar xakida tushunchalar. 3. parkinsonizm va uning tutkanokdan farki, parkinsonizmda ishlatiladigan preparatlar xakida tushunchalar. 4. bu preparatlarni ishlatilishi, ta'sir mexanizmi va ularning nojo’ya ta'sirlari. tutkanok surunkali psixo-nevrologik kasallik bulib, kuprok bolalar orasida uchrab turadi (1% atrofida). mns-ning ba'zi bir jaroxatida va uning kasalliklarida asosiy simptomlardan biri talvasa xolati xisoblaniladi. bunda bosh miyada patologik kuzgalish uchogi xosil bulib, vakti-vaktida kuzgalish impulslari kuchayadi va tarkalib xuruj keltirib chikaradi. talvasa mns-ning kuchli ko’zqalishidan yuzaga chikishi mumkin. masalan: tutkanokda, stolbnyakda, eklampsiyada va dorilar bilan zaxarlanganda (strixnin, korozol va b.k.) yuzaga chikadi. talvasaning kelib chikishida mns neyronlaridan atsetilxolinni ajralib chikishini oshib ketishi va xolinesteraza fermentining faoliyatini kamayishi sababchi bo’ladi. ba'zi ma'lumotlarga ko’ra mns-sidagi tormozlanishni yuzaga chakiruvchi mediator gamk-ni ( q -aminomoy kislota) kamayishi, glyutamin kislota vitamin v6 larni etishmovchiligi, katexolaminlar va serotonin almashinuvining buzilishi xam o’ziga …

2 / 11

tkanok kasalligi kuyidagi 3 kurinishda namoyon buladi: 1. katta tutkanok xuruji (grand mal), 2. kichik tutkanok xuruji (petit mal), 3. psixomotor ekvivalent xolati. katta tutkanok - xuruji birdan boshlanib, bemor xushidan ketadi va yikiladi, tana mushaklari tartibsiz kiskarib (tonik kiskarish), tutkanok tutadi. ogzidan kupik ajrash bilan bir necha dakika davom etadi. talvasa tugagach kasal uykuga ketadi. tutkanokning tez-tez kaytarilishi (epileptik status) ogir xolatlarga sabab buladi. kichik tutkanok - xurujida esa bemor bir necha soniyaga xushini yukotib, bir nuktaga tikilib koladi, yikilib tushmaydi, savollarga javob kaytarmaydi. kupincha yuz mimik mushaklarini titrashi kuzatiladi. bemor atrofidagi odamlar kupincha bunday xurujni sezmay koladilar. psixomotor ekvivalent - xolatida esa tutkanok tutish bulmaydi. lekin, ma'lum vaktlarda buladigan xayol parishonlik xurujida (ayniksa tunlari) bemorning xarakati, yurish-turishi va ayrim ishlarni notuqri bajarishi mumkin (masalan, transportga tushib aylanib kelishi, uylamay-netmay xatti xarakatlar kilaverishi va boshkalar). xuruj tugagach bemor xech narsani bilmaydi va eslay olmaydi. talvasa xolatida juda ko’p dori …

3 / 11

ususan, barbituratlardan fenobarbital, yukorida kayd etilganidek, 1912 yilda tutkanokka karshi ishlatilgan. 25 yil davomida uning 35 xil unumlari tekshirishdan utkazilgan. 1990 yilgacha asosan 16 dori vositalari tutkanokni davolashda ishlatilgan. bulardan 13 tasi barbituratlar, gidantoinlar, oksazolidindionlar, suktsinamidlar va atsetilmochevina unumlari xisoblanadi. ular asosan bosh miya pustlok kismidagi xarakat zonalarining kuzgaluvchanligini zaiflashtiradi, shu bilan birga talvasaga sabab bulgan patologik uchokdan impulslar tarkalishini (irradiatsiyasini) susaytiradi. preparatlar ta'sirida neyron devori pardalari barkarorlashadi, bu esa uz navbatida refrakter davrni uzaytiradi va neyronlararo impulslar utishini kamaytiradi. xullas, talvasa va titrokka karshi kullanadigan dori vositalarining ta'sir mexanizmi xozirgacha batafsil urganilmagan. umuman olganda, ularning ta'siri turlicha bulib, neyrofiziologik va neyrokimyoviy jarayonlarga karatilgan. jumladan, bu dori vositalari ta'siri bosh miyadagi tormozlovchi mediator xisoblangan gamma-aminomoy kislotasining (gamk) ortishi bilan tushuntiriladi. bundan tashkari, ularning ta'siri nervlar oxiridagi adenozin uch fosfatazaga karatilgan bulib, mediator ajralishini buzadi degan fikr xam bor. kiskacha kilib aytganda dori vositalarining ta'siri natijasida gamk-tormozlovchi mediatorni mikdori oshib, kuzgalishni …

4 / 11

paratlardan foydalanish yaxshi samarali xisoblanadi. shuni aytib utish kerakki, talvasaga karshi kullanadigan mavjud dori vositalari bemorni darddan butunlay forig kilib yubormay, kasallik xurujini ancha kamaytiradi, uning kechishini engillashtiradi, davom etishiini kiskartiradi. preparatlar uzok vakt beriladi. 11,5 oylik tanaffusdan keyin davo kilish kaytariladi. nojuya ta'siri va asoratlari kupchilik preparatlarga xos bulib, ular birinchidan, preparatning kimyoviy tuzilishiga, dozasiga, berilish muddatiga boglik bulsa, ikkinchidan, bemorning dorilarga nisbatan sezuvchanligiga, chidamligiga, kasallikning turiga va kechishiga boglik. kupchilik dori vositalari bosh aylanishi, uykuchanlik, kul barmoklarining titrashi, ataksiya, kungil aynashi, gemerolopiya (kurishning buzilishi), fotofobiya (nurdan kurkish), dermatit, leykopeniya va boshkalarni keltirib chikaradilar. bunday uzgarishlar ruy bersa, dori preparatini berish vaktincha tuxtatiladi, zarur choralar kuriladi. bemorni boshka preparatlar bilan davo kilinadi. tutkanokka karshi dori vositalari uzbekiston davlat reestriga kiritilgan va asosiy preparatlar ruyxatida kayd etilgan kuyidagi dorilar taalukli. fenobarbital-uxlatadigan ta'sirga ega bulgani uchun katta tutkanok xurujiga davo kilishda uning kichikrok dozasidan (0, 05) foydalaniladi va ancha samarali xisoblanadi. …

5 / 11

rankvilizatorlar (nozepam) bilan birga kushib berilishi mumkin. difenin jigar va buyrakning ogir kasalliklarida, yurak faoliyatining etishmovchiligida tavsiya etilmaydi. benzonal-fenobarbitalga uxshab tutkanokka karshi ta'sir etadi, lekin uning uxlatuvchitinchlantiruvchi ta'siri kuchsizrok. tutkanokning katta xurujlarida boshka preparatlar (geksamidin, karbamazepin, difenin) bilan birga ishlatiladi. shuni aytib utish kerakki, barbituratlar (fenobarbital, benzonal) ayniksa benzonal jigar mikrosomal fermentlari faolligini oshiradi. ular induktorlar xisoblanadi. shuning uchun ularni boshka preparatlar bilan tavsiya etilganda bu nazarda tutilishi kerak. aks xolda kushib ishlatilayotgan dorilarning samarasi bulmasligi mumkin. geksamidin-uzining ta'siri buyicha fenobarbitalga uxshab ketadi, lekin unga karamakarshi ularok, uxlatuvchi-tinchlantiruvchi xususiyati yuk va kumulyatsiya keltirib chikarmaydi. u asosan tutkanokning katta xurujida tavsiya etiladi. karbamazepin-tutkanokka karshi yukori samaraga ega. bundan tashkari antidepressiv va kisman ogrik koldiruvchi xossaga ega. preparat psixomotor kuzgalishda (asosan katta xurujli tutkanokda) kullanadi. kichik tutkanokda xam samaralidir. yosh bolalarga xam tavsiya etish mumkin. natriy-valproat preparati-tutkanokning katta va kuprok kichik shakllarida ishlatiladi. uning bunday ta'sir etishi tormozlanish mediatori xisoblangan gamma aminomoy …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talvasaga qarshi moddalar farmakologiyasi"

1527347718_71844.doc talvasaga qarshi moddalar farmakologiyasi reja: 1. talvasa xakida tushuncha va uning turlari. 2. talvasa-tutkanok va unga karshi ishlatiladigan preparatlar xakida tushunchalar. 3. parkinsonizm va uning tutkanokdan farki, parkinsonizmda ishlatiladigan preparatlar xakida tushunchalar. 4. bu preparatlarni ishlatilishi, ta'sir mexanizmi va ularning nojo’ya ta'sirlari. tutkanok surunkali psixo-nevrologik kasallik bulib, kuprok bolalar orasida uchrab turadi (1% atrofida). mns-ning ba'zi bir jaroxatida va uning kasalliklarida asosiy simptomlardan biri talvasa xolati xisoblaniladi. bunda bosh miyada patologik kuzgalish uchogi xosil bulib, vakti-vaktida kuzgalish impulslari kuchayadi va tarkalib xuruj keltirib chikaradi. talvasa mns-ning kuchli ko’zqalishidan yuzaga chikishi mu...

This file contains 11 pages in ZIP format (23.1 KB). To download "talvasaga qarshi moddalar farmakologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: talvasaga qarshi moddalar farma… ZIP 11 pages Free download Telegram