bolalarning yuqumli kasalliklari darslik

DOC 104 pages 266.8 KB Free download

104 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 266.8 KB

File type DOC

Pages 104

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 104

tibbiyot institutlari talabalari uchun o'ќuv adabiyoti bolalarning yuqumli kasalliklari o‘zbekistol respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tibbiyot institutlari talabalari uchun darslik sifatida tasdiqlagan toshkent abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti 1995 taqrizchilar ii toshkent tibbiyot instituti yuqumli kasalliklar kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor sh.n.nazarov toshkent tibbiyot pediatriya instituti ii bolalar yuqumli kasalliklar kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor d.b.muhamedov mahmudov o. s. m 37 bolalarning yuqumli kasalliklari: tibbiyot institutlari talabalari uchun darslik.— t.: abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 1995.— 2236.— (tibbiyot institutlari talabalari uchun o‘quv adabiyoti). darslik tibbiyot institutlarining yuqori kurslarida ta’lim olayotgan talabalarga mo‘ljallangan va o‘quv dasturiga muvofiq tuzilgan. unda asosan bolalar orasida eng ko‘p uchraydigan yuqumli kasalliklarning nozoologik turlari berilgan, shuningdek bolalarnint yoshiga qarab kasalliklarning kechish xususiyatlari, ularga tashxis qo‘yish usullari, ko‘pgina xastaliklarni davolashda zamonaviy usullarni qo‘llash yo‘llari batafsil yoritilgan. so‘z boshi keyingi yillarda respublikamizda sodir bo‘layotgan ijtimoiy, iqtisodiy tub o‘zgarishlar bolalar o‘rtasida …

2 / 104

anmalar, monografiyalar, risolalarni o‘zbek tilida chop ztishni talab qiladi. bu asarlarda bizda uchraydigan kasalliklar kechishining o‘lka va regional xususiyatlarini inobatga olgan holda berish lozim. yuqoridagilarni hisobga olgan holda, muallif ko‘plab adabiy, ilmiy manbalarni va o‘zlarining ko‘p yillik tajriba bilimlarini jamlab (shu kasalliklarga tashxis qo‘yish, ularni davolash, ularning oldini olish borasidagi), jiddiy qo‘llanma yozishdek zarur mexnatni o‘z zimmasiga oldi. ushbu darslikka bolalarda ko‘p uchraydigan yuqumli kasalliklarning nozoologik shakllari kiritilgan. bu kasalliklarning bolalarning yoshiga qarab kechishidagi xususiyatlari keltirilgan. kasalliklarga erta tashxis qo‘yishga, ularni davolashda zamonaviy usullarni qo‘llashga alohida ahamiyat berilgan. muallif darslikda ba’zi ko‘rsatkichlarni keltirishni lozim ko‘rdi, bu esa shifokorlar uchun kundalik ish jarayonlarida ma’lumot uchun foydalanish imkonini beradi. undan tashqari, bolalar o‘rtasida uchraydigan yuqumli kasalliklarning tashxisi ham jadval tarzida berilgan. ushbu darslik o‘zbek tilida birinchi bor chop etilayapti, shu tufayli muallif bolalarning yuqumli kasalliklari to‘g‘risidagi barcha muammolarni yoritishning ilojini topolmadi. ayrim qismlar kasalliklarning qisqa mazmunini sharhlash bilan chegaralangan, shuning uchun ham …

3 / 104

zdirilganda halok bo‘ladi. amyobaning 3 asosiy a) to‘qimali ( forma magna); b) oraliq (forma minite); v) sistali (forma cystica) turi mavjud. epidemiologiyasi. amyobiazga uchragan bemor yoki dizenteriya amyobalari tashuvchisi — zararlanish manbaidir. odam ifloslangan suvni ichganda, oziq-ovqat mahsulotlarini yuvmasdan iste’mol qilganda, shuningdek, iflos qo‘llar orqali kasallikka chalinadi. kasallik yoz-kuzda ko‘payadi. patogenezi. ichak shilliq qavatiga tushgan amyobalar bir muncha yallig‘lanish bilan kechadigan destruktiv (yarali) o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. ko‘ndalang-chambar va sigmasimon ichaklarda, ko‘proq ko‘r ichakda yara hosil bo‘ladi. amyoba qon oqimi bilan jigarga tushar ekan, u yerda nekrotik jarayonlar (abssesslar)ni keltirib chiqaradi, ba’zan esa amyobalar boshqa a’zo va sistemalarga, aksariyat o‘pkaga ham tushishi mumkin. klinikasi. amyobiazning yashirin davri 20 kundan 45 kungacha davom etadi. isitma bo‘lmasligi, gemorragik kolit simptomlari va axlatning malina jelesi holida bo‘lishi kasallikka xos bo‘lgan belgilardan hisoblanadi. yo‘g‘on ichakda rektoromanoskopiya yo‘li bilan aniqlash mumkin bo‘lgan chuqur yaralar hosil bo‘ladi. qon tekshirilganda, ko‘pincha eozinofiliya aniqlanadi. axlat mikroskopda tekshirilib ko‘rilganda, unda …

4 / 104

, parazitning axlatda topilishi uniig bittayu-bitta belgisi hisoblanadi. tashxisi. laboratoriya usulida eritrotsitlar tomonidan yutilgan amyobalar katta vegetativ shaklining aniqlanishi ichaklar amyobiazi tashxisining tasdig‘i bo‘lib xizmat qiladi. bemor zardobidagi maxsus antitelolarni aniqlashga imkon beruvchi bilvosita immunoflyuoressensiya reaksiyasi yordamida (pgar) gemagglutinatsiya serologik reaksiyasidan (zardob titri 1:80 va undan yuqori) foydalaniladi. rektoromanoskopiya yordamchi usul bo‘lib hisoblanadi. shigellyozlar, nospetsifik yarali kolit, balantidiaz, yo‘g‘on ichak o‘smasi bilan differensial tashxis qo‘yiladi. davosi. maxsus kompleks davo — emetin, degidroemetin, yatren, xingamin, metronidazol, tetrasiklin, monomitsin bilan birgalikda faqat kasalxona sharoitlaridagina olib boriladi. emetin 6 yoshga to‘lmagan bolalarga buyurilmaydi. bunday bolalarga metronidazol, ichish uchun 10 kun davomida 50 mg/kg dan tinidazol tayinlanadi. bemorlarga dezintoksikatsion, quvvatga kirituvchi davo qilinadi. jigar abssessi yuz bergan hollarda jarroxlik davosi qo‘llanadi. bemor butun davolanish davomida kasalxonada bo‘ladi. u bilan kontaktda bo‘lgan kishilar bakteriologik tekshiruvdan o‘tkaziladi, kasallik qo‘zg‘atuvchilari topilgudek bo‘lsa, yatren bilan sanatsiya qilinadi. quturish (lyssa, rabies) markaziy nerv sistemasi (mns) ning yuqumli kasalligi bo‘lib, …

5 / 104

‘planadi. paster tomonidan boshqa hayvonga intratserebral ekma orqali ajratib olingan yovvoyi yoki tabiiy virus farq qilinadi. virus sovuqqa juda chidamli bo‘lib, qizdirilganda aksincha, juda chidamsiz bo‘lib, tezda patogen faolligini yo‘qotadi. amalda qo‘llaniladigan dezinfeksiyalovchi eritmalar (lizol, xloramin) virusni tezda zararsizlantiradi. yuqorida aytilganidek, odamga kasallik quturgan hayvon tishlaganda yoki so‘lagi tekkanda yuqadi. natijada virus teri osti yog‘ qavatiga yoki shilliq parda ichiga tushadi. virus neyrotrop xususiyatga ega bo‘lgani uchun perinevral retikuloendotelial hujayralarga so‘rilib, markaziy nerv sistemasiga qarab harakat qila boshlaydi. u markaziy nerv sistemasiga yetib bo‘lganidan keyin bosh miya va periferik nervlar yo‘li bo‘ylab harakatlanadi. viruslar markaziy nerv sistemasida eng ko‘p miqdorda yig‘ilsa, kasallik avj oladi. quturish virusi so‘lak bezlariga nisbatan muayyan tropizmga ega bo‘lib, goho inkubatsion davrining oxirida, klinik simptomlar rivojlanishidan 7—8 kun oldin so‘lak bilan ajraladi. epidemiologiyasi. quturish kasallign issiq qonli xayvonlar orasida keng tarqalgan bo‘lib, itlar, mushuklar, bo‘rilar, tulkilar va chiya bo‘rilar kasallik virusining asosiy manbai hisoblanadi. kasallik barcha …

Want to read more?

Download all 104 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarning yuqumli kasalliklari darslik"

tibbiyot institutlari talabalari uchun o'ќuv adabiyoti bolalarning yuqumli kasalliklari o‘zbekistol respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tibbiyot institutlari talabalari uchun darslik sifatida tasdiqlagan toshkent abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti 1995 taqrizchilar ii toshkent tibbiyot instituti yuqumli kasalliklar kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor sh.n.nazarov toshkent tibbiyot pediatriya instituti ii bolalar yuqumli kasalliklar kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor d.b.muhamedov mahmudov o. s. m 37 bolalarning yuqumli kasalliklari: tibbiyot institutlari talabalari uchun darslik.— t.: abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 1995.— 2236.— (tibbiyot institutlari talabalari uchun o‘quv adabiyoti). darslik tibbiyot i...

This file contains 104 pages in DOC format (266.8 KB). To download "bolalarning yuqumli kasalliklari darslik", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarning yuqumli kasalliklar… DOC 104 pages Free download Telegram