shifokorning nutq madaniyati

DOC 86.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1444147479_61795.doc shifokorning nutq madaniyati bilgilki, odamzodning sharafi nutqi bilan va nutq odobiga rioya qilmagan odam bu sharafdan bebahradir. husayn voiz koshifiy nutq - fikrimiz, bilimimiz, munosabatlarimiz va dunyoqarashimizning so'zlar orqali ifodalanishidir. so'z - bu qurol, so 'z - bu tig', so 'z - bu malham. so 'z ko 'rkimiz, mohiyatimiz, madaniyatimizdir. qadimdan so'z buyuk shifobaxsh kuch-qudratga ega bo'lib kelgan. so'z odamzod zabonidagi eng aziz gavhardir. mashhur yunon hakimi buqrot «inson ruhini davolamay, tanga shifo berib bo'lmaydi», deb ta'kidlaganida aynan «so'z»ni nazarda tutgan. darhaqiqat, turli kasalliklar ruhiyatda u yoki bu o'zgarishlarni vujudga keltiradi, bu esa bemorlar bilan bolgan muloqotda o'z ifodasini topadi. inson aqliy va fiziologik faoliyatining mevasi - nutq orqali bu muloqot namoyon bo'ladi. zamonaviy tibbiyotda shifobaxsh omil sifatida so'zning ahamiyati yanada ortdi. turli davrlarda nutq madaniyatiga doimo katta e'tibor bilan qaralgan. nutq madaniyatiga, bemor bilan muloqot san'atiga bekamu ko'st, mohirona amal qilish oson emas. bu tibbiyot xodimidan yuksak ruhiy …
2
azminligi, yorqinligi, go'zalligi va hikmatliligidan tashqari, shifokor va hamshira uchun nutqdagi xulq-atvor, uslub, ohang, dadillik, ma'lum darajada chiroyli talaffuz ham muhimdir. shifokor va hamshiraning nutqi dalilga asoslangan va ishontiruvchan, bemorni o'ziga rom qilib oladigan, aytgan tavsiya va ko'rsatmalariga rioya qilishga undaydigan bo'lishi kerak. shifokorning fikri maqsadli, izchil bo'lishi, bemor uning so'zlaridagi kuchni, asoslanganlikni hamda o'zi haqidagi g'amxo'rlikni sezishi kerak. tajribali shifokor kitob, she'r mutolaa qilayotganida, teatrga borganida oqilona jumlalar, she'riy satrlarni yodda tutishga harakat qilib, ularni bemorlar bilan bo'ladigan suhbatlarida qo'llay oladigan bo'lmog'i darkor. bemorlar bilan suhbatda shifokor xalq donishmandlarining hayotni sevish, kelajakka ishonch haqidagi qisqa, yorqin ifodalangan maqollardan va o'gitlardan ham foydalanishi kerak. bir so 'z bilan aytganda, keng ma 'lumotga egalik, his-tuyg'ularni tarbiyalash, xususan, nutq madaniyati bemorlar bilan mohirona va ta 'sirliso 'z orqali aloqa o 'rnatishning asosidir. nutqning ohang ifodasi, talaffuzi ayniqsa muhimdir. suhbatda keskin, qo'pol, baland ohangda gapirish bemor bilan iliq munosabatni o'rnatishga xalaqit beradi. bu …
3
bobi g'aybulloh as-salom aytganlaridek: «dilingizning bir uchiga tugib qo'ying: dunyoda eng arzon va eng qimmat narsa - bu lutf. shu qadar arzonki - tekin. shu qadar qimmatki - bebaho». so'z sizning ichingizda ekan, u sizning qulingiz. tashqariga chiqqanida esa siz o'zingiz uning quliga aylanib qolishingiz hech gap emas. aytilgan so'z - kumush, aytilmagani - oltin. bu bilan tolibi ilmlar indamas, soqov bo'lsin, demoqchi emasmiz, aslo. gap qayerda va nima deyish, qanday aytish haqida borayotir. bahs madaniyatini ham egallash kerak. amaliy mashg'ulotlar, mashvaratlar (seminarlar), yotoqxona va boshqa jamoat joylarida bo'lib turadigan munozaralarda tanqidiy fikr bildirayotganda qizishmaslik, odob saqlash, nihoyatda ehtiyot bo'lish darkor. mayda, nazarnigor bir uchqun katta alanga olib ketishi mumkin. nosog'lom ehtiroslarning qo'zg'alishi, nomatlub mayllarning g'olib kelishiga sababchi bo'lishdan tiyiling. arablarda shunday maqol bor; ikki jag' orasiga ehtiyot bo'lgan - balodan xoli. so'z mulkining sultoni hazrat alisher navoiy buyurmishlar: xub el bila suhbat tutubon xub o'lg'il, yaxshini talab qilgilu matlub …
4
, uni yutib yuborish yoki raqibga «yumshoq hadis» bilan javob qilish uchun esa kishidan katta aql talab etiladi. xalqimiz deydi: so'zlovchi nodon bo'lsa, tinglovchi dono boiishi kerak; kim mard - o'zini-o'zi yenga olgan mard! bu ilmlarni, bunday axloqni biz sohibqiron amir temurdan, zahiriddin muhammad boburdan o'rganaylik. mirzo abdulqodir bedilda shunday ajoyib satrlar bor: har ko'zki, agar olmasa ibrat, ko'rdir, har luqma, agar bermasa lazzat, sho'rdir. har tun, agar o'zgarmasa, to'nmas, u kafan. har xonaki, birdek turaversa, go'rdir. achchiqni achchiq kesadi, deydilar. lekin hamma vaqt ham shunday bo'lavermaydi. achchiq achchiqni... chaqiradi. achchiqqa qarshi achchiq qo'llasangiz, hammayoq battar taxirlashib ketadi. hadisi sharifda aytiladi: «agar birov sizni sizda yo'q ayblar bilan ayblasa, siz uni unda bor ayblar bilan ayblamang». zero, i.a.karimov ta'kidlaganlaridek, «g'oyaga qarshi faqat g'oya, fikrga qarshi fikr, jaholatga qarshi faqat ma'rifat bilan kurashish zarur». yuqoridagi fikrlardan ko'rinib turibdiki, so'zning ta'siri benihoya katta. bu o'rinda quyidagi rivoyatlarni keltirish mumkin. 1-rivoyat: kunlardan bir …
5
shib, angrayib turaveribdilar. shu payt mir alisher o'sha barmog'i bilan tilini ko'rsatibdi. sulton husayn hamon bezrayib turgan vazirlariga qarab: - men boshimni ko'rsatdim, mir alisher esa barmog'i bilan tilini ko'rsatdi. shuning ma'nosini topib kelinglar, - deb buyuribdi. vazirlar uch kun muhlat so'rab olibdilar. uch kun o'ylab-o'ylab, baribir hech qanday natija chiqarolmay, axiyri mir alisherning yoniga borib, boyagi imo-ishoraning ma'nosini so'rabdilar. - agar har qaysingiz ming tangadan bersangiz, mayli, aytib bera qolay, - debdi mir alisher. qirq vazir qirq ming tangani sanab bergach, u imo-ishoraning ma'nosini so'zlab beribdi. - sulton boshga balo nimadan keladi, deb so'radilar. men har kishining boshiga balo kelsa, o'zining tilidan keladi, deb javob berdim. buni eshitgan vazirlar saroyga qarab yuguribdilar, podshoning oldiga borib, biri-biriga gal bermay, «men topdim, men topdim!» -deb gap talashib qolibdilar. sulton husayn ularni tinchlantirib, gap so'rasa, ular boyagina mir alisherdan eshitgan gaplarini oqizmay-tomizmay aytib berishibdi. podsho ularning so'zlariga ishonqiramay: · to'g'risini aytinglar, bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shifokorning nutq madaniyati"

1444147479_61795.doc shifokorning nutq madaniyati bilgilki, odamzodning sharafi nutqi bilan va nutq odobiga rioya qilmagan odam bu sharafdan bebahradir. husayn voiz koshifiy nutq - fikrimiz, bilimimiz, munosabatlarimiz va dunyoqarashimizning so'zlar orqali ifodalanishidir. so'z - bu qurol, so 'z - bu tig', so 'z - bu malham. so 'z ko 'rkimiz, mohiyatimiz, madaniyatimizdir. qadimdan so'z buyuk shifobaxsh kuch-qudratga ega bo'lib kelgan. so'z odamzod zabonidagi eng aziz gavhardir. mashhur yunon hakimi buqrot «inson ruhini davolamay, tanga shifo berib bo'lmaydi», deb ta'kidlaganida aynan «so'z»ni nazarda tutgan. darhaqiqat, turli kasalliklar ruhiyatda u yoki bu o'zgarishlarni vujudga keltiradi, bu esa bemorlar bilan bolgan muloqotda o'z ifodasini topadi. inson aqliy va fiziologik faoliyatinin...

DOC format, 86.0 KB. To download "shifokorning nutq madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: shifokorning nutq madaniyati DOC Free download Telegram