nutq madaniyati uslublari haqida

DOC 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444148413_61812.doc nutq madaniyati uslublari haqida reja: · so'zlashuv uslubi. · rasmiy ish qog'ozlari uslubi. · ilmiy uslub · publitsistik uslub · badiiy nutq uslubi kadrlar tayyorlash tizimini shakllantirish va rivojlantirishning asosiy yo'nalishlaridan biri ma'naviy va ma'rifiy ishlarni amalga oshirishdir. shifokorning amaliyoti, bemor bilan muloqoti yuqori ma'rifatli bo'lgan tibbiyot xodimining ma'naviyatiga asoslangandir. shu o'rinda ma'rifat va ma'naviyat tushunchasini mutaxassislarning nutq madaniyatisiz tasavvur etib bo'lmaydi. chunki tibbiyot xodimlarining barchasi (shifokor, hamshira, ilmiy xodim) to'g'ri, mantiqli, aniq, ta'sirli, ravon gapira olishi juda ahamiyatlidir. shuningdek, adabiy til me'yorlarini yaxshi o'zlashtirib olishi va bu bilimlarini shifokorlik yoki hamshiralik amaliyotidagi nutqda foydalanish ham maqsadga muvofiqdir. kasb-hunarlar sirasida tibbiyot xodimlarining shifokorlik kasbi eng nozigi hisoblanadi. chunki ular bevosita inson va uning hayoti bilan ishlaydilar. binobarin, bu ikki tomon nutq vositasi orqali muomala qiladilar. bu o'rinda «nutq madaniyati» yoki «nutq odobi» iboralarini izohlashni joiz deb bildik. ma'lumki, «madaniyat» so'zi madina shahri nomidan kelib chiqqan. o'til (o'zbek tilining izohli …

ssam etgan. fikrimizni asoslash uchun adabli so'zining izohini ham keltiramiz. uning ma'nosi odob-axloq normalariga rioya qiladigan, tarbiyali, axloqli demakdir. maqol o'z imkoniyatlarini noto'g'ri baholaydigan kishilarga nisbatan kinoya tarzida qo'llaniladi. ironiya (kesatiq) - grek so'zi bo'lib, zimdan kulish, kesatish ma'nosini ifodalaydi. notiq so'zning o'z ma'nosiga zid ravishda qo'llab, biror kishining qilig'i yoki biror hodisa ustidan kesatadi, masxaralab kuladi. -sen bu ishni bajarishda xo'b jonbozlik ko'rsatgandirsan?! tibbiyot xodimlari esa o'z nutqlarida imkon qadar allegoriya va ironiyadan ehtiyotkorlik bilan foydalanishi yoki umuman qo'llamasliklari maqsadga muvofiqdir. shoir e. vohidov aytganidek, «qoyil» so'zining ma'nosini turlicha ta'riflash mumkin. chunonchi: qoyil - juda yaxshi, qoyil - chiroyli, go'zal; qoyilman - tan berdim; qoyil - boplading, yashavor; hamma qoyil - hayratda. bu bir ohang. boshqa ohangida tamom teskari ma'no. e, qoyil - shu ham ishlash, shu ham odamgarchilikmi? qoyil qildingiz- ishni buzdingiz, odamni uyaltirdingiz. qoyil bo'ldi - rasvo bo'ldi. shu birgina «qoyil», «qoyil bo'ldi» so'zi va so'z birikmasi …

'cha yoki choy sovuqmi?) kabi. lekin bu nutq uslubida tin olish, ohang, mantiqiy va so'z urg'usi, fikrdagi his-hayajonni uzatishda ahamiyati katta. nutqda tovushlarning uyg'unlashuvi (assimilyatsiya: ketdi-ketdi): bir tovush o'rnida ikkinchisining talaffuz qilinishi (dissimilyatsiya: maktab-maktab); tovushlarning o'rni almashishi (metateza: tuproq-turpoq) va boshqalar so'zlashuv uslubiga xosdir. bo'g'in, so'zlar qisqartirilishi so'zlashuv uslubiga oiddir. masalan, mamat - muhammadjon, abdurahim - rahim, rahima - rahi kabi. nutqda metonimiya ko'p qo'llaniladi: auditoriya charchadi -auditoriyadagi talabalar charchadilar rasmiy ish qog'ozlari uslubi. bu uslub hozirgi o'zbek adabiy tiliga xosdir. u ma'muriy va yuridik quvvatga egadir. bu uslubda fikr aniq va bir xil qolipda ifoda etiladi. qonun matnlari, farmonlar, buyruq va qo'llanmalar, shartnomalar, ijozatnomalar, aktlar, turli rasmiy hujjatlar, tashkilotlararo yozishmalar, yuridik hujjatlar, ma'lumotnoma, bavonnoma va boshqalar rasmiy ish uslubida yoziladi. talabalar ariza, ishonchnoma, tushuntirish xati, bayonnoma, bayonnomadan ko'chirma, dorinoma, kasallik tarixi, kasallik varaqasi kabi o'nlab rasmiy ish qog'ozlarini to'g'ri to'ldirish va yozish ko'nikmasini egailashlari zarur. bu kabi hujjatlarda qolip …

bir alohida fan yo'nalishida o'ziga xos atamalar, iboralarga boy bo'ladi. tibbiyotda kasallik nomlari, tibbiy atamalar, dori nomlari kabilarning bo'lishi odatiy holdir. ilmiy uslubning o ziga xos belgilari bor: 1. axborotning ob'ektivligi, aniqligi. 2. ma'lumotlarning izchilligi, ularning ko'pligi. 3. fikrning qisqa ifodalanishi. 4. so'zlashuv uslubi va sheva belgilarining mutlaqo ishtirok etmasligi. yuqorida sanalgan belgilari bilan yana ta'kidlash kerakki, ilmiy uslub boshqa uslublardan keskin farqlanadi. o'rni kelganda aytish kerakki, ilmiy asarlar, dissertatsiyalar, yoki ilmiy (ommabop) maqolalarda muallifning kamtarligi tufayli «men» kishilik olmoshi o'rnida «biz» shakli qo'llaniladi. publitsistik uslubdan asosan xabar, reportaj, maqola, ocherk, feleton, pamflet kabilarni yozishda foydalaniladi. bu uslubda rasmiy yoki ilmiy uslubda bo'lishi mumkin bo'lmagan his-tuyg'ularga berilish mumkin. bayonda qoliplardan nari ketib, badiiy tasvir vositalardan keng foydalaniladi. lekin ifodalar atamalar vositasida lo'nda, aniq ishtirok etadi. hayotdagi ijtimoiy-siyosiy voqealar zudlik bilan publitsistik uslubda yoritiladi. publitsistik uslubga doimiy epitetlar (munosib ulush, tarixiy o'zgarishlar, og'ishmay amalga oshirish); badiiy nutqqa xos tantanavor so'z, so'z …

nutq madaniyati uslublari haqida - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nutq madaniyati uslublari haqida"

1444148413_61812.doc nutq madaniyati uslublari haqida reja: · so'zlashuv uslubi. · rasmiy ish qog'ozlari uslubi. · ilmiy uslub · publitsistik uslub · badiiy nutq uslubi kadrlar tayyorlash tizimini shakllantirish va rivojlantirishning asosiy yo'nalishlaridan biri ma'naviy va ma'rifiy ishlarni amalga oshirishdir. shifokorning amaliyoti, bemor bilan muloqoti yuqori ma'rifatli bo'lgan tibbiyot xodimining ma'naviyatiga asoslangandir. shu o'rinda ma'rifat va ma'naviyat tushunchasini mutaxassislarning nutq madaniyatisiz tasavvur etib bo'lmaydi. chunki tibbiyot xodimlarining barchasi (shifokor, hamshira, ilmiy xodim) to'g'ri, mantiqli, aniq, ta'sirli, ravon gapira olishi juda ahamiyatlidir. shuningdek, adabiy til me'yorlarini yaxshi o'zlashtirib olishi va bu bilimlarini shifokorlik yoki hamshirali...

DOC format, 45.0 KB. To download "nutq madaniyati uslublari haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq madaniyati uslublari haqida DOC Free download Telegram