oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit

PPT 452.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1697372524.ppt oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit reja: ta’lim jarayonida ratsiоnal usullarni qo’llashda, har bir o’quvchiga individual yondоshishda pеdagоglarning bоla оrganizmini o’ziga хоs o’sish va rivоjlanish qоnuniyatlari haqidagi bilimga ega bo’lishlari. yoshlik davrlari va yoshga оid o’zgarishlari haqida tushuncha. хujayraning umumiy tuzilishi. irsiy kasalliklar va ularning turlari. 1.ta’lim jarayonida ratsiоnal usullarni qo’llashda. bolalarni to’g’ri tarbiyalash uchun ular organizmining o’sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur. o’sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir.organizmning har tomonlama o’sishi va rivojlanishi uning paydo bo’lgan vaqtidan boshlanadi. bu ikki jarayon murakkab hisoblanib, bir butun va bir- biriga bog’langandir. organizmni o’sishi va rivojlanishida barcha etaplarni bolalik, o’smirlik, yoshlik, yetuklik davrlarini bosib o’tadi. o’sish bu organizmning miqdor ko’rsatkichi, rivojlanish esa sifat ko’rsatkichi bo’lib, bu ikki jarayon notekislik ya’ni geteroxroniya, uzluksiz va akseleratsiya jarayonlari asosida yuzaga chiqadi. notekis rivojlanish yoki geteroxroniya. organizmning normal …

inchi yilida 10 sm o’sadi; - kichik maktab yoshida bola bo’yi 6-10 sm; - bola 8-10 yoshga yetganda 3-5 smga o’sadi. tana o’sishining eng ko’p ortishi qiz bolalarda 12 yoshga kelib, o’g’il bolalarda esa 15 yoshda kuzatiladi. bo’yning o’sishi asosan qiz bolalarda 19 yoshga kelib, o’g’il bolalarda esa 20 yoshga kelib tugallanadi. yangi tug’ilgan davrdan to voyaga yetgunga qadar insonning bo’yi- 3 marotoba, tanasi- 3,5 marotoba, qo’llari- 4, oyoqlari- 5 marotoba uzunlashadi. tana vazni yoshga qarab quyidagicha o’zgaradi: - yangi tug’ilgan qiz bolalarning o’rtacha vazni 3,0 kg, o’g’il bolalarniki esa 3,4 kg bo’ladi; - bolaning vazni tug’ilgandan keyin birinchi oyda 600 gr, ikkinchi oyda 800 gr ortadi; - bir yashar bolaning vazni tug’ilganidagi vaznidan 3 marta ortib 9-10 kg ga yetadi; - 2 yoshli bolaning vazniga 2,5-3,5 kg qo’shiladi; - 4,5,6 yoshli bola vazniga har yili 1,5-2,0 kg vazn qo’shilib boradi. 7 yoshdan boshlab ularning vazni tez ortib boradi. 10 …

, u mustaqil bo’lishga va o’zbilarmonlikka berilib o’qituvchiga ham bo’ysunmay qoladi. shuning uchun ham bolalarni nisbatan o’zib ketishiga nisbiy munosabatda bo’lish kerak. bolalarning jismoniy, aqliy va jinsiy jihatdan rivojlanishida yuqorida aytib o’tilganidek, irsiy faktorlar bilan bir qatorda turmush sharoiti, maktabdagi mehnat faoliyati, jismoniy mashqlar, kasalliklar bilan og’rigani muhim ahamiyatga ega. bundan tashqari, ob- havo sharoiti, iqlim sharoiti, quyosh radiatsiyasi ham ularning o’sishi va rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatadi. bolalr yoz faslida (iyul- avgust) xususan tez o’sadi. agar bola kichikligidan muntazam ravishda jismoniy mashqlar va sport bilan shug’ullansa u sog’- salomat o’sadi, uning porganlari uyg’un rivojlanadi. (masalan, nafas organlarining takomillashuvi yurak- qon tomir tiziminig rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. akseleratsiya. akseleratsiya yosh avlodning ruhan va jismonan tezlashuvidir. hozirgi davrda keyingi 100-150 yil ichida bolalar va o’smirlar akseliratsiya jarayonlari kuzatilmoqda. bunday akseleratsiya o’zbekistonda ham ko’zga tashlanmoqda. yangi tug’ilgan chaqaloqlarning bo’yi 5-6 smga, kichik va o’rta maktab yoshidagi bolalarning bo’yi 10-15 smga, 8-10 kg ga …

vojlanishi tez sodir bo’ladi. 2. yangi tug’ilgan davri. bu davr 2-3 haftani tashkil qiladi. ushbu davr tug’ilish vaqtidan boshlanib,to 2,5- 3,5 haftagacha davom etadi va organizmni tashqi muhit sharoitiga moslashuvi bilan tavsiflanadi. yangi tug’ilgan bolada ilk bor o’pka orqali nafas olish sodir bo’ladi va o’pkada qon aylanish funksiyasi boshlanadi. ona organizmi orqali ovqatlanish o’rniga bolaning shaxsiy ovqat hazm qilish trakti fuhksiyasi orqali ovqatlanishi amalga oshadi, analizatorlar ham organizm faoliyatida faol ishtirok etadi. ushbu davrda homilani oziqlanishini ta’minlaydigan tizimni uzilib tushishi va kindik yarasini tuzalishi sodir bo’ladi, tana og’irligini oldin kamayishi so’ngra esa tiklanishi va ortishi boshlanadi. chaqaloqlik davri. bu davr bir yilgacha davom etadi. ushbu davrda tana uzunligi1,5 barobar kattalashadi va o’rtacha 75 smga yetadi, og’irligi 3 barobar ortadi va 11-12kg atrofida bo’ladi, endokrin bezlar funksiyasi tezlashadi, nutqni harakatlantiruvchi analizatorlari ancha rivojlanib bola gapirishni boshlaydi, lekin so’z boyligi kam bo’ladi, ya’ni atiga 10 tacha so’zni tashkil qiladi. yashli yosh davri. …

k faoliyati sezilarli darajada yaxshilanadi, miyasining og’irligi kattalashadi va 7 yashar bolada 1250 grammni tashkil qiladi, shartli reflektorli aloqalar ko’p sonli bo’ladi, shartli tormozlanish rivojlanadi. kichik maktab yoshi davri. bu davr 7 yoshdan to 12 yoshgacha davom etadi. ushbu davrda o’sish va skelet suyaklarini qotishi davom etadi, oyoqlarning o’sishi hisobiga tana proporsiyalari o’zgaradi, mushaklar jadal rivojlanadi, katta yarim sharlar po’stlog’ining integratsiyalovchi roli ortadi, tormozlanish jarayonlari kuchayadi. o’rta maktab yosh davri. bu davr 12 yoshdan to 15 yoshgacha davom etadi. bu davr jadal o’sish va tana vaznini ortishi bilan tavsiflanadi. tana proporsiyalari sekin- asta voyaga yetgan inson ko’rsatkichlariga yaqinlashadi. jinsiy voyaga yetish (o’g’il bolada 13-14, qiz bolada 11-12 yosh) va jinsiy bezlar gormonlarining ta’sirini ortishi ostida qalqonsimon bezning funksiyalari kuchayadi, timus qayta rivojlanishiga (involyutsiyaga) uchraydi. yuqori maktab yoki o’spirinlik yosh davri. bu davr qiz bolada 13yoshdan to 18 yoshgacha, o’g’il bolada 15-16 yoshdan to 19-20 yoshgacha davom etadi. ushbu davr jinsiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit"

1697372524.ppt oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit reja: ta’lim jarayonida ratsiоnal usullarni qo’llashda, har bir o’quvchiga individual yondоshishda pеdagоglarning bоla оrganizmini o’ziga хоs o’sish va rivоjlanish qоnuniyatlari haqidagi bilimga ega bo’lishlari. yoshlik davrlari va yoshga оid o’zgarishlari haqida tushuncha. хujayraning umumiy tuzilishi. irsiy kasalliklar va ularning turlari. 1.ta’lim jarayonida ratsiоnal usullarni qo’llashda. bolalarni to’g’ri tarbiyalash uchun ular organizmining o’sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur. o’sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir.organizmning har tomonlama o’sishi va rivojlanishi...

PPT format, 452.0 KB. To download "oʻsish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻsish va rivojlanishning umumi… PPT Free download Telegram