Orqaga

epiteliy to’qimasining rivojlanishi va regenerasiyasi

DOC 39,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403258935_44167.doc epiteliy to’qimasining rivojlanishi va regenerasiyasi reja 1. epiteliy to’qimasining rivojlanish bosqichlari 2. ichak epiteliysining yangilanib turishi 3. epiteliy to’qimasining regenerasiyasi ichak epiteliysida ham ayrim boshqa epiteliy hujayralariga o’xshash regenerasiya jarayoni fiziologik va reperativ yo’l bilan boradi. ichaklardagi regenerasiya jarayoni hozirgi vaqtda yaxshi o’rganilgan. masalan, organizmga har xil moddalar yuborish yo’li bilan va ayrim nurlar yordamida ichak epiteliysining tiklanish jarayonida sodir bo’ladigan o’zgarishlarni kuzatib, proliferativ jarayonlar qanday kechayotganligini aniqlash mumkin. yuqorida qisman aytib o’tilganidek, hozir aniqlanishicha, ichak kriptalarini tashkil etuvchi hujayralar ko’payish xususiyatiga ega. ko’paygan hujayralar asta-sekin vorsina uchiga etib borib, so’ng bazal membranadan ajralib to’kilib tushadi. endilikda bo’lingan hujayralarning siljish jarayoni va hujayra tarkibidagi moddalar miqdorining o’zgarishini nishonlangan tilidin moddasini hayvon organizmiga yuborib o’rganib chiqilgan. masalan, sichqon organizmiga yuborilgan nishonlangan tilidin moddasi bir soatdan so’ng deyarli hammasi ichak kriptalari bilan vorsina hujayralariga yiila boshlaydi. oradan 72 soat o’tgach, vorsinalarning yuqori qismida ko’rinadi. bundan ma'lumki, bo’linish natijasida hosil bo’lgan hujayralar …
2
b turishi natijasida hosil bo’ladigan yangi hujayralar eskisini siqib chiqarib turadi, oqibatda jarohatlangan hujayra uzoq vaqt dosh bera olmay u ham tushib ketadi. buning natijasida hujayralar orasiga kirib olgan mikroorganizmlar shu hujayralar bilan birga ichak bo’shliiga tushadi. epiteliy hujayralari bu xususiyati bilan yuqorida eslatib o’tilganidek, to’qimalarni boshqa yot moddalardan va mikroorganizmlardan muttasil tozalab turadi va ularning qonga so’rilishiga imkon bermaydi. ma'lumki, teri ustki qavatining hujayralari muttasil to’kilib, o’rnini pastki qavat hujayralari to’ldirib turadi. terida sodir bo’lib turadigan bunday jarayonga fiziologik regenerasiyasi deyiladi. aniqroq qilib aytganda, epidermisning o’sish qavatidagi hujayralar doim bo’linib turadi, yangi hosil bo’lgan hujayralar yuqori qavatlar tomon siljiydi va to’kilgan hujayralar o’rnini egallaydi. bir qavatli epiteliy to’qimasida faqat bazal hujayralar ko’payadi, ko’p qavatli epiteliyda esa hamma bazal hujayralar va muguzlanuvchi ayrim (shox) qavat hujayralari ko’payadi. teriga bo’ladigan har xil tashqi ta'sir (mexanik, ximiyaviy, operativ va hokazolar) natijasida nobud bo’lgan to’qimalar o’rnining tiklanishiga, ya'ni jarohat bitishiga reporativ regenerasiya deyiladi. …
3
agar jarohatga infeksiya tushib, uni yiringlatib yubrmasa, jarohat bitgan joyda ter va yo bezlari tiklanishi va hatto tuk chiqishi mumkin. bu hodisa aksariyat so epiteliyning jarohatlangan erdagi to’qima ustiga chiqib borishidan yuzaga keladi. yuqorida aytib o’tilganlarni umumlashtiradigan bo’lsak, jarohat, birinchidan, yangi to’qimalar yuzaga kelishidan, ikkinchidan, jarohat chetlarining so to’qimalar tomonidan siqilib kelishidan, uchinchidan, so to’qima-larning jarohatlangan to’qima ustiga chiqib borishidan bitar ekan. ma'lumki, umurtqali hayvonlarning barchasida qoplovchi epiteliy ko’p qavatlidir. shunga asoslanib, ko’p qavatli epiteliy qiyosiy o’rganilar ekan, umurtqali hayvonlarning qoplovchi epiteliysi xususida fikr yuritamiz. chunonchi, to’garak oizlilar bilan baliqlarning epiteliysi (epidermisi) garchi ularning qavati juda ko’p bo’lsa-da, hamisha ko’p qavatlidir. uning xarakterli tomoni shundaki, epiteliy barida shilliq, oqsil hujayralari bilan birga kolbasimon bez hujayralari ham bo’ladi. mana shu bez hujayralari oqsil va mukopolisaxaridlar aralashmasidan iborat maxsus â«qo’rqitadiganâ» modda ajratadi-ki, bundan xabar topgan baliqlar to’dasi qochish taraddudini ko’radi. bundan farqli o’laroq, boshqa bir xil baliqlar epiteliysida temir xloridli hujayralar bo’lib, …
4
n unda keratin hosil bo’lib turadi. reptiliyalarda teri epiteliysi yaxshigina muguzlangan bo’ladi. muguz tangachalar, hatto butun bir sovut hosil qiladi. tangachalar bo’rtgan shaklda, plastinkaga o’xshagan bo’lishi mumkin. shakli qanday bo’lishidan qat'iy nazar, cherepisa singari bir-birining ustiga mingashib joylashadi. ba'zi reptiliyalarning, masalan, toshbaqalarning qorni bilan ustidagi tangachalar butun boshli toshdek qalqon hosil qiladi. timsohlarda esa ko’pin-cha tangachalar ostida, ya'ni terining biriktiruvchi to’qima qismida tangachalarning har qaysisiga aloqador suyak plastinkalar bo’ladi. reptiliyalar terisida hech qanday bezlar bo’lmaydi. ammo epiteliy qatlamidan narida maxsus sekret ishlab chiqaradigan bezlar bo’lishi mumkin. chunonchi, timsohlarning pastki jaining ikki yon tomonida bir juft muskat bezlari bo’ladi, toshbaqalarda esa xuddi shu singari bez qalqonining qorin qismi bilan ustki qismi tutashgan joyda bo’ladi. ilon bilan kaltakesaklarda epiteliyning muguzlanuvchi qavati vaqt-vaqti bilan tushib turadi, tushganda ham birn-ketin emas, balki birdan tushadi, uni xalq orasida â«ilon po’st tashlabdiâ», â«kaltakesak po’sti buâ» deyishadi. lekin bu vaqtga kelib, uning ostidagi yosh muguzlanuvchi qavat etilib …
5
stida esa muguzlangan hujayralar bilan qalinlashgan bir xil yupqa mikroskopik plastinka joylashgan. oraliq qavat deb shuni aytiladi. ba'zi bir hollarda bu qavat ustki qavat bilan qo’shilib ketgan bo’ladi. bundan keyingi anchagina chuqur joylashgan qavat bu bir qator qalin, muguz tangachalardan tuzilgan, diametri 8 nm li fibrillar ko’rinishidagi-keratin bilan to’lgan qavat keladi. bu qavatning muguzlanuvchi hujayralari chegarasi saqlanib qolgan. so’ngra yadrosi bo’lgan, keratogialin palaxsalari bo’lgan yoru hujayralar bilan qalinlashgan (zichlashgan) qavat keladi. mana shu hujayralar qavati navbatdagi po’st tushishini chegaralab turadi. vazifasi-oldin unda muguz modda hosil bo’ladi, keyin hujayralarda gormonlar ta'sirida lizosoma va fermentlar aktivlashib, butun qavat ko’chib tushishiga sabab bo’ladi. binobarin, mana shu jarayon po’st tashlashni, ya'ni butun ustki muguz qavat-ning ko’chib tushishini ta'sinlaydi va hokazo. qushlarning qoplovchi epiteliysi reptiliyalarnikiga o’xshaydi, ya'ni bez hujayralari bo’lmaydi. dumazasidagi bezlardan tashqari, epiteliyning muguzlanuvchi qavati ancha murakkab tuzilishga ega, masalan, qushlar epiteliysi muguz qavat-patlar bilan qoplangan muguzlanuvchi pat hujayralari tuzilishi va ximiyaviy tarkibi jihatidan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"epiteliy to’qimasining rivojlanishi va regenerasiyasi" haqida

1403258935_44167.doc epiteliy to’qimasining rivojlanishi va regenerasiyasi reja 1. epiteliy to’qimasining rivojlanish bosqichlari 2. ichak epiteliysining yangilanib turishi 3. epiteliy to’qimasining regenerasiyasi ichak epiteliysida ham ayrim boshqa epiteliy hujayralariga o’xshash regenerasiya jarayoni fiziologik va reperativ yo’l bilan boradi. ichaklardagi regenerasiya jarayoni hozirgi vaqtda yaxshi o’rganilgan. masalan, organizmga har xil moddalar yuborish yo’li bilan va ayrim nurlar yordamida ichak epiteliysining tiklanish jarayonida sodir bo’ladigan o’zgarishlarni kuzatib, proliferativ jarayonlar qanday kechayotganligini aniqlash mumkin. yuqorida qisman aytib o’tilganidek, hozir aniqlanishicha, ichak kriptalarini tashkil etuvchi hujayralar ko’payish xususiyatiga e...

DOC format, 39,5 KB. "epiteliy to’qimasining rivojlanishi va regenerasiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: epiteliy to’qimasining rivojlan… DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
epiteliy to’qimasi. epiteliy to’qimasining morfologik, fiziologik va genetik klassifikasiyasi — DOC DOC
epiteliy to’qimasi. epiteliy to’qimasining morfologik, fiziologik va genetik klassifikasiyasi
— 53,0 KB
nerv to’qimasining taraqqiyoti — PPTX PPTX
nerv to’qimasining taraqqiyoti
12 sahifa 3,7 MB
muskul to’qimasining tuzilishi — PPTX PPTX
muskul to’qimasining tuzilishi
12 sahifa 1,9 MB
suyak to’qimasining tuzilishi — PPTX PPTX
suyak to’qimasining tuzilishi
14 sahifa 3,5 MB
muskul to’qimasining tuzilishi — PPTX PPTX
muskul to’qimasining tuzilishi
11 sahifa 2,3 MB
epiteliy tо'qimasi — PPT PPT
epiteliy tо'qimasi
— 2,4 MB
epiteliy to’qimasi — PPTX PPTX
epiteliy to’qimasi
30 sahifa 4,3 MB
epiteliy to‘qima — DOCX DOCX
epiteliy to‘qima
10 sahifa 125,7 KB
epiteliy to’qimasi — PPTX PPTX
epiteliy to’qimasi
26 sahifa 2,1 MB
epiteliy (epithelium) — PPTX PPTX
epiteliy (epithelium)
16 sahifa 6,4 MB
epiteliy to'qimasi — PPTX PPTX
epiteliy to'qimasi
23 sahifa 28,6 MB
epiteliy to'qimalari — PPTX PPTX
epiteliy to'qimalari
53 sahifa 6,9 MB