leyshmanioz

ZIP 8 pages 17.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.9 KB

File type ZIP

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1708065877.doc leyshmanioz reja: 1. tarixiy ma'lumotlar 2. etiologiyasi. 3. epidemiologiyasi. 4. patogenezi va patologik anatomiyasi 5. klinikasi. 6. profilaktikasi. leyshmanioz (leishmaniasis) - protozoy kasallik bo'lib, uni har xil turdagi leyshmaniylar chaqiradi, asosan ichki organlar leyshmaniozi (vistseral leyshmanioz) yoki teri leyshmaniozi farqlanadi. tabiiy o'choqdan transmissiv yo'l bilan tarqaladi. tarixiy ma'lumotlar. teri leyshmaniozi qo'zg'atuvchisini o'rganishni 1898 -yilda toshkentlik harbiy ordinator p.f. barovskiy boshlab berdi. undan keyin (1900-1904 y) ingliz vrachlari leyshman va donovani kala-azar bilan og'rigan bemorning talog'idan shu kasallik qo'zg'atuvchisini topdilar. alder va teodor 1927-yilda iskaptopar pashshasining ichagida qo'zg'atuvchining tabiiy ravishda yashashini va odam terisini chaqib zararlaganda yuqishini isbotladilar. birinchi bo'lib iskaptopar pashshasi chaqishi orqali yuqishini 1940-yilda a.p.kryukova, 1937-yilda p.v.kojebnikov va n.i.latishiv isbotladilar. shunga ko'ra teri leyshmaniozining 2 xil klinik turi farqlanadi: kech rivojlanuvchi (antroponoz yoki shahar tipi) va erta rivojlanuvchi (zoonoz yoki qishloq tipi). etiologiyasi. vistseral leyshmanioz qo'zg'atuvchisi- leyshmania donavani, odamlarda uchraydigan teri leyshmaniozi- l. tropika, hayvonlarda uchrovchi- l. major. …

2 / 8

eyshmaniozida infektsiya manbai kasal odamlar va ba'zan kasallangan itlardir. zoonoz teri leyshmaniozining infektsiya manbai turli xildagi kemiruvchilar. infektsiyaning tarqatuvchisi iskaptopar pashshasidir. iskaptopar mayda hasharot bo'lib (uzunligi 1.5-5 mm), erto'lalarda, omborxonalarda, zax joylarda, qushlar go'ngida, axlatxonalarda uchraydi. tropik mamlakatlarda iskaptopar yil bo'yi uchraydi. o'rta osiyoda yilning issiq oylarida (may oyidan boshlab) uchraydi. iskaptopar odam va hayvonlarni chaqib zararlantirgach leyshmanioz bilan kasallanadi. leyshmanii (amastigotlar) iskaptoparning oshqozonida yashaydi, bir necha soatdan so'ng xivchinli shaklga (promastigot) aylanadi, 4-5 kundan keyin yuqori ko'tarilib tomog'ida o'rnashib ko'paya boshlaydi. 5-8 kundan so'ng iskaptopar kasalikning yuqumliligini yuzaga keltiradi. xuddi shu iskaptoparlar odam terisini chaqib zararlantiradi. vistseral leyshmanioz tropik va subtropik mamlakatlarda keng tarqalgan. lining eng ko'p o'choqlari xitoy, hindiston, bangladesh, eron, iroq, turkiya, efiopiya, markaziy va janubiy amerikada uchraydi. teri leyshmaniozi endemik o'choqlari afrika, osiyo va amerikada tarqalgan. leyshmaniozda mavsumiylik biologik tarqatuvchilar bilan bog'liq. kasallikning endemik o'chog'ida boshqa joydan kelganlar ko'proq kasallanadi. patogenezi va patologik anatomiyasi. infektsiyaning kirish …

3 / 8

ijasida qonda gipergammaglobunemiya, leykopeniya, granulotsitlar sonining oshishi kuzatiladi va progressiyalanuvchi anemiya rivojlanadi. teri leyshmaniozi o'zidan so'ng turg'un immunitet qoldiradi. klinikasi. vistseral leyshmanioz. turg'unlik davri 3 haftadan 1 yilgacha (ba'zan 2-3 yilgcha) davom etadi. boshlang'ich davrda klinik belgilar yaqqol namoyon bo'lmaydi. bemorlar ko'pincha shifokorlarga kasallikning avjiga chiqqan davrida murojat qilishadi. kasallikning boshlang'ich davrida bemorda isitma bilan birga qaltirash kuzatiladi. isitma to'lqinsimon xarakterda bo'lib bir necha kundan bir necha haftagacha davom etadi. ba'zi hollarda harorat bir kecha kunduzda uch marta yuqori darajaga ko'tariladi. ko'rik vaqtida bemor terisi anemiyaga xos rangpar bo'lishi kuzatiladi. gemorragik sindrom asorati sifatida terida petixial toshmalar paydo bo'ladi. bemorning ahvoli tezda og'irlashadi, anemiya va leykopeniya kuchayib boradi. rivojlanib boruvchi leykopeniya va agranulotsitoz natijasida halqum atrofi va og'iz bo'shlig'ida yarali nekrotik jarayon rivojlanadi. eng xarakterli belgilardan biri bu jigar va taloq kattalashishidir. jigar odatda kindik chizig'iga qadar kattalashadi, taloqning pastki qirrasi kichik chanoqqacha tushadi, yuqori qirrasi esa 6-7 qovurg'alar sohasigacha …

4 / 8

di shunday zoonoz teri leyshmaniozining ham) quyidagi klinik shakllari farqlanadi: 1) birlamchi leyshmanioma: a) bo'rtmacha paydo bo'lish davri b) yara davri s) chandiqlanish davri; 2) qiyin rivojlanadigan leyshmanioma. ba'zi hollarda leyshmaniozning diffuz-infiltratli va silsimon teri shakli uchraydi. antroponoz teri leyshmaniozi terida bilinar bilinmas darajadagi kattaligi 2-3 mm keladigan bo'rtma shakldagi papula hosil bo'ladi. ular deyarli sog'lom teri sathidan ko'tarilmaydi, yallig'glanish belgilari aniq ko'zga tashlanmaydi, uning rangi xira tutunsimon rangda bo'lib, bo'rtma markazi ko'rilganda (lupa bilan) uning markazida katta bo'lmagan markaziy chuqurchani ko'rish mumkin. chuqurchani quruq tangachasimon qipiqchalar to'ldirib turadi, ularni skalpel yordamida olish mumkin. oradan 3-6 oy o'tgach, bo'rtmacha hajmi kattalashib 5-10 mmgacha etadi, bo'rtmacha atrofidagi to'qima qizarib turadi, bo'rtmachaning usti quruq tangachasimon qipiqlar bilan qoplanadi. yaralarning atrofi notekis, shilimshiq yiring bilan qoplangan. bo'rtmachalar atrofida infiltratlar paydo bo'ladi, bo'rtmachalar o'z navbatida yaraga aylanadi va bir-biri bilan qo'shilish natijasida terining anchagina joyi yara bilan qoplangan boladi. kasallikning oxirida, ya'ni 6 oydan …

5 / 8

aydo bo'ladi. ba'zan yara mayda, yumaloq, kam og'riqli frunkulga o'xshaydi. yara paydo bo'lgach nekrotik infiltratlar tez rivojlanadi. ko'p sonli yaralarning (bir necha o'nlab) hajmi uncha katta bo'lmaydi, ammo yakka sonli yara hajmi 5 sm gacha katta bo'lishi mumkin. yara qirralari notekis hamda nekrotik massa va ko'p miqdorda seroz yiringli modda bilan qoplangan bo'ladi. 3 oydan so'ng yara quriy boshlaydi, granulyatsiya bilan qoplanadi, so'ngra epitelizatsiya boshlanadi va 5 oydan so'ng jarayon to'liq yakunlanadi. kamdan-kam yosh bolalarda va o'smirlarda silsimon teri leyshmanioz rivojlanadi va juda uzoq muddat (bir necha yil) davom etadi. silsimon leyshmaniozda hosil bo'lgan chandiqlar atrofida yoki chandiq ustida mayda leyshmaniomalar paydo bo'ladi. ular bir-biri bilan qo'shilishi natijasida katta yaralar paydo bo'ladi. diffuz infiltirlovchi leyshmanioz qartayib qolgan odamlarda uchraydi. bunda terining talaygina sathida infiltrat rivojlanadi, uning hisobiga teri qalin tortadi. ko'pincha infiltrat asta-sekin so'rilib, iz qoldirmay tuzalib ketadi. tashxisoti. kasallik tashxisi klinik manzara, epidemiologik dalillar (mahalliy endemik joyda bo'lish va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leyshmanioz"

1708065877.doc leyshmanioz reja: 1. tarixiy ma'lumotlar 2. etiologiyasi. 3. epidemiologiyasi. 4. patogenezi va patologik anatomiyasi 5. klinikasi. 6. profilaktikasi. leyshmanioz (leishmaniasis) - protozoy kasallik bo'lib, uni har xil turdagi leyshmaniylar chaqiradi, asosan ichki organlar leyshmaniozi (vistseral leyshmanioz) yoki teri leyshmaniozi farqlanadi. tabiiy o'choqdan transmissiv yo'l bilan tarqaladi. tarixiy ma'lumotlar. teri leyshmaniozi qo'zg'atuvchisini o'rganishni 1898 -yilda toshkentlik harbiy ordinator p.f. barovskiy boshlab berdi. undan keyin (1900-1904 y) ingliz vrachlari leyshman va donovani kala-azar bilan og'rigan bemorning talog'idan shu kasallik qo'zg'atuvchisini topdilar. alder va teodor 1927-yilda iskaptopar pashshasining ichagida qo'zg'atuvchining tabiiy ravishda ya...

This file contains 8 pages in ZIP format (17.9 KB). To download "leyshmanioz", click the Telegram button on the left.

Tags: leyshmanioz ZIP 8 pages Free download Telegram