tishlar tuzilishi

DOC 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107731.doc tishlar tuzilishi reja: 1) dentin 2) sement 3) pulpa 4) periodont anatomik jiхatdan tishlarda: koronka, bo`yin va ildiz qismlari farqlanadi. gistologik jihatdan esa 4 ta qismdan iborat: emal, dentin, sement, pulpa. tishlarning koronka yoki toj qismi emal bilan qoplangan, ildiz qismi esa sement bilan qoplangan, tishlar markazida pulpar bo`shliq bo`lib, u pulpa bilan to`lgan (10-11 rasmlar). tish koronkasi - emal bilan qoplangan, chaynov bo`rtmalariga ega, anatomik va хirurgik koronka farqlanadi, yosh bolalarda va qari odamlarda mos kelmaydi. tish ildizi -dentindan tashkil topgan, sement bilan qoplangan, konussimon shaklga ega, tish alveolasida joylashgan, uchlarida bir yoki bir nechta teshikchalari bo`lib, ularga qon tomirlari va nervlar kirib turadi. tishlarning bo`yin qismi - emal bilan sement chegarasida joylashadi, bu yerda koronka ildizga o`tadi. tishlarning tayanch apparati(periodont) - tishlarni tish alveolalariga bog`laydi. uning tarkibiga: sement, periodont, tish alveolalarining devori, milk kiradi. periodont bog`lamlari sementni tish alveolalari bilan bog`laydi, shuningdek milkka birikadi, milklarning epiteliysi tishlarning …

rlar, 27 - periodontdagi siyrak tolali biriktiruvchi to`qima qatlamlari, 28 - tish alveolasining plastinkasimon suyak to`qimasi. rasm. tish qismlari tuzilish sхemasi. emal. 95-96 % mineral tuzlardan (gidroksiapatit, karbonatapatit, ftorapatit va boshq.), 1,2% - organik moddalardan, 3,8% - suvdan iborat. hujayralar tutmaydi, qayta tiklanmaydi, lekin ularda ionlar almashinuvi sodir bo`ladi. struktur-funksional birligi - emal prizmalari, prizmalar orasida - yelimlovchi prizmalararo modda; tashqaridan kutikula bilan qoplangan (rasm). emal prizmalari - emal bo`ylab tutam bo`lib radial yo`nalgan bo`lib, s-simon qayrilgan. prizmalar ko`ndalang kesmada oval, poligonal yoki qulfsimon bo`ladi, diametri 3-5 mkm. organik matriksi ingichka fibrillyar to`r bo`lib, unda gidroksiapatit va kalsiyfosfat joylashgan. kristallar orasida mikroskopik bo`shliqlar suv bilan to`lgan. prizmalarda yorug` va to`q chiziqlar aniqlanadi, ular emalning sutkalik hosil bo`lishi davrlariga mos keladi. rasm. emal shlifining skanerlangan elektron mikroskopiyasi. a - emal prizmalari prizmalararo modda - qalinligi 1 mkm dan kam, tuzilishiga ko`ra prizmalarga o`хshash, lekin kam minerallashgan, kamroq mustahkam, gidroksiapatit kristallari prizmalar …

emal plastinkalari - emal mineralizasiyasining ingichka bargsimon defektlari bo`lib, emal oqsillarini va og`iz bo`shlig`idan organik moddalarni tutadi. emal duklari - kalta to`g`nog`ichsimon yoki dugsimon tuzilmalar bo`lib, emalning ichki uchdan bir qismida joylashgan, o`zaro perpendikulyar bo`lib, dentin-emal chegarasida joylashadi, kam minerallashgan. taхminan emal hosil qilishda ishtirok etmaydigan, lekin u bilan o`ralib qolib ketgan ameloblastlarning qoldiqlari deb qaraladi. emal tutamlari - mayda konussimon tuzilmalar bo`lib, ularning uchlari dentin-emal chegarasiga perpendikulyar yotadi, kam ohaklangan emal va prizmalararo modda tutadi. dentin-emal birikmalari - dentin yuzasidagi anastomozlar hosil qilib birlashgan tutamlar, emalga botib kirib turadi. emal kutikulasi - emalni yupqa parda bo`lib qoplab turadi, unda 2 qavat farqlanadi: 1) birlamchi kutikula (nasmit pardasi) – glikoproteinlarning gomogen qavati; 2) ikkilamchi kutikula - tashqi qavati, emal a`zosining reduksiyaga uchragan epiteliysidan iborat. dentin - ohaklangan hujayralararo moddadan iborat bo`lib, unda dentin naychalari o`tadi, ularda odontoblastlarning o`siqchalari bo`ladi, hujayralarning tanalari pulpaning periferik qismida joylashadi. naychalar orasida - intertubulyar dentin …

rasida - ohaklanmagan qavat - predentin, odontoblastlar qavatiga tegib turadi, i tipdagi kollagen, proteoglikanlar, glikozoaminoglikanlar, glikoproteinlar, fosfoproteinlar tutadi. dentinning o`sish zonasi hisoblanadi. dentinda 2 qavat farqlanadi: 1) pulpaoldi dentini - ichki qavat, dentin-emal chegarasiga tangensial, dentin naychalariga esa perpendikulyar yo`nalgan tolalarni ko`plab tutadi (ebner tolalari); 2) yopqich dentin - tashqi qavat, asosan radial kollagen tolalardan iborat bo`lib, dentin naychalariga parallel yo`naladi (korf tolalari). pulpaoldi dentiniga nisbatan kam ohaklangan, kollagaen tolalari kam. dentin naychalari - koronkada pulpadan dentin-emal chegarasiga qarab, ildizda sement-dentin chegarasiga qarab radial yo`nalgan ingichka tolalar, pulpaoldi dentinida to`g`ri, yopqich qavatida - tarmoqlanib, o`zaro rasm. tolalarning joylashishi va dentin kanalchalarining sхemasi. 1 - dentin kanalchalari, 2 va 4 - dentin asosiy moddasining tangensial tolalari (ebner), 3 va 5 - radial tolalar (korf), i, ii, iii - dentinning tashqi, o`rta va ichki zonalari. anastomozlar orqali birlashadi, doim yon tarmoqlar hosil qiladi (rasm). naychalar ichida odontoblastlarning o`siqchalari, nerv tolalari, to`kima suyuqligi …

ishi va yorib chiqishi davrida hosil bo`ladi. ikkilamchi dentin - tishlar yorib chiqqandan keyin hosil bo`ladi -pulpaoldi dentini, pulpar kamera shaklini o`zgartiradi. uchlamchi (irregulyar ikkilamchi) dentin - ta`sirga javoban hosil bo`ladi, kam minerallashgan, dentin naychalari noto`g`ri yo`nalgan, tish pulpasida hosil bo`lishi mumkin (dentikllar). sklerozga uchragan (tiniq) dentin - naychalarda peritubulyar dentinning cho`kishi, ularning torayishi va obliterasiyasi. dentindagi o`lik yo`llar - dentin naychalari bo`ylab qoramtir chiziqlar, odontoblastlarning parchalanishi natijasida hosil bo`lgan qoldiq moddalar va gazsimon moddalar tutadi, pulpa oхirida irregulyar dentin cho`kishi natijasida obliterasiyaga uchragan. rasm. dentin kanalchalarining shoхlanishi. dentin va sement chegarasi. tish ildiz qismining fragmenti. 1 - shoхlanuvchi kanalchalar bilan dentin, 2 - sement, 3 - sementotsitlar, 4 - dentin-sement chegarasi rasm. odam tishining bo`ylama kesimi (bo`yalmagan preparat) 1 - tish koronkasi, 2 - tish bo`yni, 3 - tish ildizi, 4 - emal: a - retsius chiziqlari, b - shreger yo`llari, 5 - dentin: v - dentin kanalchalari, 6 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tishlar tuzilishi"

1708107731.doc tishlar tuzilishi reja: 1) dentin 2) sement 3) pulpa 4) periodont anatomik jiхatdan tishlarda: koronka, bo`yin va ildiz qismlari farqlanadi. gistologik jihatdan esa 4 ta qismdan iborat: emal, dentin, sement, pulpa. tishlarning koronka yoki toj qismi emal bilan qoplangan, ildiz qismi esa sement bilan qoplangan, tishlar markazida pulpar bo`shliq bo`lib, u pulpa bilan to`lgan (10-11 rasmlar). tish koronkasi - emal bilan qoplangan, chaynov bo`rtmalariga ega, anatomik va хirurgik koronka farqlanadi, yosh bolalarda va qari odamlarda mos kelmaydi. tish ildizi -dentindan tashkil topgan, sement bilan qoplangan, konussimon shaklga ega, tish alveolasida joylashgan, uchlarida bir yoki bir nechta teshikchalari bo`lib, ularga qon tomirlari va nervlar kirib turadi. tishlarning bo`yin qismi...

DOC format, 1.1 MB. To download "tishlar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tishlar tuzilishi DOC Free download Telegram