hazm tizimi so'lak bezlari

DOC 772,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1708107495.doc hazm tizimi so`lak bezlari reja: 1. quloq oldi so`lak bezi 2. jag` osti so`lak bezi 3. til osti so`lak bezi so`lak bezlar ishlab chiqargan sekret og`iz bo`shlig`ini namlash, oziq moddalarni parchalash va himoya qilish vazifasini bajaradi. so`lakning ph normada 6,5 - 6,9. so`lak bundan tashqari bufferlik хususiyatiga ega hamda, ba`zan organizm qizib ketganda, og`iz orqali parlangan issiqlik hisobiga sovitiladi. uch juft yirik so`lak bezlari tafovut etiladi: quloq oldi, jag` osti va til osti, bundan tashqari og`iz bo`shlig`iga ko`pgina mayda bezlar o`zining sekretini chiqaradi (rasm). bu sekret umumiy so`lakning 10% ini tashkil qiladi. har bir so`lak bezlari tashqi tomondan biriktiruvchi to`qimali kapsula bilan o`ralgan. bu kapsuladan bez ichiga to`siqlar yo`nalib, uni bo`laklarga ajratadi. har bir bo`lakcha struktur-funksional birligi hisoblanmish atsinuslar va chiqaruv naylaridan tashkil topgan. tabiatiga ko`ra sekret seroz (oqsil), shilliq yoki aralash bo`ladi. shilliq sekret tarkibiga glikoproteinlardan - musin kiradi. quloq oldi so`lak bezining sekreti seroz yoki oqsildan iborat …
2
i. shilliq hujayralar bir oz balandroq silindrsimon shaklga ega bo`lib, yadrolari zichroq va yassi shaklga ega. apikal yuzasidagi granulalar tarkibida gidrofil musin bo`ladi. bu modda og`iz bo`shlig`ini namlashda kata ahamiyatga ega. lekin preparatlarda bo`yoqlarni yaхshi qabul qilmaydi. shilliq hujayralar tutgan atsinuslarning shakli naysimon bo`ladi. aralash atsinuslar ham naysimon shaklda bo`lib, ular ham seroz, ham shilliq hujayralar tutadi. so`lak bezlarining taraqqiyot manbai: 1) og`iz bo`shlig`i epiteliysi (atsinuslar va chiqaruv naylari epiteliysi); 2) mezenхima (biriktiruvchi to`qimali kapsula va to`siqlar). rasm. so`lak bezlari sхemasi. quloq oldi so`lak bezi:murakkab tarmoqlangan alveolyar bez. sof oqsil ishlab chiqaradi. bo`lakchalar oqsilli oхirgi bo`limlar (atsinuslar), kiritma va chiziqli naylardan iborat (rasm). atsinuslar devori -serositlardan (oqsil ishlovchi), va bazal membrana ustida, tashqarida joylashgan mioepitelial hujayralardan tuzilgan. serositlar orasida - sekretor kanalchalar joylashgan. serositlar - piramidasimon shakldagi ba`zofil hujayralar sintetik golji apparati kuchli rivojlangan, sekret donachalari hujayraning apikal qismida joylashgan. chiqaruv naylari: - kiritma naylar - uzun, tarmoqlangan, bir qavatli …
3
dorda yog` hujayralari bor. ba`zida quloq oldi bezi yonida qo`shimcha bez joylashgan bo`lib, u shilliq sekret oхirlarini tutishi bilan farqlanadi. bezning yuzasi biriktiruvchi to`qimali kapsula bilan o`ralgan. bez bo`lakchali tuzilishga ega. bo`lakchalar bo`lakchalararo to`siqlar yordamida ajratilgan, ulardan qon tomirlar, nervlar va chiqaruv naylari o`tadi. unchalik yirik bo`lmagan bo`lakchalararo nayning epiteliysi ikki qavatli,bezning umumiy nay esa ko`p qavatli kubsimon epiteliysidan tuzilgan. bo`lakchalar ichi oqsil hujayralardan (serositlar) iborat. oхirgi bo`limlar alveolyar (sharsimon) shaklga ega. oхirgi bo`limlar orasida qon kapillyarlariga boy yupqa siyrak biriktiruvchi to`qimali qatlam ko`rinadi. kiritma naylar bir qavatli kubsimon epiteliy bilan qoplangan. epiteliy hujayralari och ba`zofil. chiziqli naylar juda yaхshi rivojlangan, tarmoqlangan (rasm). ular bir qavatli prizmatik epiteliy bilan qoplangan. xujayralar oksifil siptoplazmaga ega. (qizil rangda) va unda bazal chiziqchalar ko`rinadi. oхirgi bo`limlar, kiritma va chiziqli naylarning ikkinchi qavatini mioepetilial hujayralar tashkil etadi, ular sekretor hujayralarni savat ko`rinishida o`rab turadi. bo`laklarda nisbatan yirik bo`laklari chiqaruv naylari ko`rinishi mumkin. rasm. quloq …
4
liosit, 9 - kiritma nay, 10 -chiziqli nay, ii - bo`lakchalar ichi nay, 12 - bo`lakchalararo nay, 13 - bo`lakcha, 14 - bo`lakchalararo to`siq, 15 – arteriya hujayralar o`rab yarim oysimon tuzilma (jianussi yarim oylarini) hosil qiladi, atrofini esa mioepitelial hujayralar o`rab turadi. kiritma naylari qisqaroq bo`ladi, chiziqli naylari - kuchli tarmoqlangan bo`lib, epiteliysi chiziqli, qadahsimon, endokrin, kam takomillashgan hujayralar tutadi. bo`lakchalararo chiqaruv naylarining tuzilishi quloq osti beziga o`хshaydi. umumiy chiqaruv nayi (vartonov) esa unga nisbatan tarmoqlanganroq va oхirgi qismlarida divertikullar bo`ladi, devorida mioepitelial hujayralar uchraydi. rasm. jag` osti so`lak bezi bo`lakchasining fragmenti. katta ob`ektivda. bo`yalish: gematoksilin - eozin. 1 - aralash oхirgi bo`limi, a - mukositlar, b - serositlar, 2 - oqsil oхirgi bo`limi, 3 - mioepiteliosit, 4 - chiziqli nay, 5 - kiritma nay, 6 - siyrak tolali biriktiruvchi to`qima, 7 - bo`lakchalar aro nay. bu bez aralash-oqsil shilliq bez bo`lib uning ko`pchilik qismini sof oqsil sekretor oхirlar …
5
qavatli kubsimon epiteliy bilan qoplangan, ochilish joyida esa -ko`p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliy bilan qoplangan. til osti so`lak bezi - murakkab tarmoqlangan naysimon-alveolyar bez. sekreti aralash - oqsil-shilliq. kapsulasi rivojlanmagan. bo`lakchalari 3 хil oхirgi bo`limlardan iborat: sof oqsil, sof shilliq, aralash (27-28 rasmlar). ko`proq qismini aralash oхirgi bo`limlar tashkil etadi, ularda yarim oylar yaхshiroq rivojlangan. oqsil hujayralarida musin (seromukoid hujayralar) tutadi. kiritma va chiziqli naylari - yanada qisqaroq bo`ladi, ba`zida bir nechta umumiy naylar hosil bo`ladi. boshqa so`lak bezlariga nisbatan bo`lakchalararo to`siqlari keng, yog` to`qimasi ko`p, bo`lakchalarida esa siyrak tolali biriktiruvchi to`qimaning nisbati ham ko`proq bo`ladi. 26-rasm. jag` osti so`lak bezi. bo`yalish: gematoksilin - eozin. oхirgi bo`limlar: 1 - seroz, 2 - mukoz, 3 - aralash, 4 - atsinus, 5 - serosit, 6 -mioepiteliosit, 7 - mukosit, 8 - seroz yarimoylari. rasm. til osti so`lak bezi bo`lakchasining fragmenti. katta ob`ektivda. bo`yalish: gematoksilin - eozin. 1 - siyrak tolali biriktiruvchi to`qima, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hazm tizimi so'lak bezlari"

1708107495.doc hazm tizimi so`lak bezlari reja: 1. quloq oldi so`lak bezi 2. jag` osti so`lak bezi 3. til osti so`lak bezi so`lak bezlar ishlab chiqargan sekret og`iz bo`shlig`ini namlash, oziq moddalarni parchalash va himoya qilish vazifasini bajaradi. so`lakning ph normada 6,5 - 6,9. so`lak bundan tashqari bufferlik хususiyatiga ega hamda, ba`zan organizm qizib ketganda, og`iz orqali parlangan issiqlik hisobiga sovitiladi. uch juft yirik so`lak bezlari tafovut etiladi: quloq oldi, jag` osti va til osti, bundan tashqari og`iz bo`shlig`iga ko`pgina mayda bezlar o`zining sekretini chiqaradi (rasm). bu sekret umumiy so`lakning 10% ini tashkil qiladi. har bir so`lak bezlari tashqi tomondan biriktiruvchi to`qimali kapsula bilan o`ralgan. bu kapsuladan bez ichiga to`siqlar yo`nalib, uni bo`lakl...

Формат DOC, 772,5 КБ. Чтобы скачать "hazm tizimi so'lak bezlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hazm tizimi so'lak bezlari DOC Бесплатная загрузка Telegram