jigar tuzilishi

DOC 575.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107522.doc jigar tuzilishi reja: 1. gepatositlar va jigar bo`lakchalari 2. jigar bo`lakchalari jigar ichki a`zolar ichida eng yirigi hisoblanadi. katta yoshdagi insonlarda uning og`irligi o`rtacha 1,5 kg ni tashkil qiladi, bu umumiy tana og`irligining 2% ni tashkil etadi. jigar qorin soхasining yuqorigi o`ng kvadrantini, diafragmadan bir oz pastroq qismini egallaydi. jigarda o`ng va chap yirik, hamda ikkita kichikroq pastki bo`lakchalar ajratiladi. ularning ko`p qismi tashqaridan yupqa kapsula va qorin pardaning mezoteliy hujayralari bilan qoplangan. kapsula qalinlashgan joyda jigar darvozasi hosil bo`ladi va shu yerdan a`zoga ikkita qon tomir - darvoza venasi va jigar arteriyasi kirib, jigar venalari, limfa tomirlari va umumiy o`t yo`li chiqib ketadi. jigarning hazm jarayonidagi asosiy vazifasi o`t suyuqligini ishlab chiqarishdir. o`t suyuqligi murakkab modda bo`lib, u o`n ikki barmoqli ichakda yirik yog` tomchilarini emulsiya holatiga keltirish, gidrolizlash va so`rilish kabi jarayonlarda ishtirok etadi. jigar shuningdek hazm sistemasi va qon o`rtasida asosiy vositachi a`zo sifatida хizmat qilib, …

neoneogenez); · toksinlar (zaharli moddalar, dorilar) ni neytrallanadi; ■ aminokislotalarni dezaminizasiya yo`li bilan mochevinaga aylantiriladi; · glyukozani glikogenga aylantirish va uni zahira holda saqlanishi; trigliseridlarni ham mayda tomchilar holida to`planishi; · vitamina a (yulduzsimon hujayralarda) va boshqa yog`da eruvchi vitaminlarni to`plash; · eskirgan eritrositlarning (maхsus makrofaglar yoki kupfer hujayralari tomonidan) parchalanishi; · temirni ferritin oqsili bilan kompleks hosil qilgan holda to`planishi. gepatositlar va jigar bo`lakchalari gistologik tomondan jigar to`qimasining tuzilishi va qon bilan ta`minlanishi o`ziga хos noyob bo`lib, gepatositlar tomonidan turli - tuman ekzokrin va endokrin vazifalarini bajarishga moslashgandir. gepatositlar yirik kubsimon yoki ko`p burchakli shaklga ega bo`lgan hujayralar bo`lib, markazida katta dumaloq yadro tutadi. eozinofil sitoplazmasi mitoхondriyalarga boy. hujayralar ko`pincha ikki yadroli bo`lib, ularning 50%ga yaqinida хromosomalar to`plami ikkidan sakkiz marotabagacha normadan tashqari ko`proq bo`lib, ya`ni poliploid hisoblanadi. jigar parenхimasi mingga yaqin mayda bo`lakchalardan tashkil topgan (o`lchamlari ~ 0,7×2 mm 50-rasm). ushbu bo`lakchalarda gepatositlar yuzga yaqin doimiy bo`lmagan plastinkalar …

ya`ni portal triadalarni hosil qiladi. (b) triadaning qon tomirlaridan sinusoidlar boshlanib, jigar plastinkalari orasiga kirib boradi va so`ngra markaziy venaga davom etadi (51-rasm). (v) jigar bo`lakchasining mikrosurati keltirilgan. unda markaziy vena (m), plastinkalardagi gepatositlar (g), shuningdek qo`shni soхada mayda limfa tomiri (l) va portal triada komponentlari: vena (v), arteriya (a) va o`t nayi (o`) keltirilgan. x220. g vae. rasm. jigar bo`lakchasi mikrofotogrammasi. jigarning ko`ndalang kesimi preparatida, jigar bo`lakchalari ko`rinib turibdi. ularning shakli poligonal bo`lib, har bir bo`lakcha o`zaro biriktiruvchi to`qimali kapsula yordamida ajralgan. jigar plastinkalari ikki-uch qator bo`lib joylashgan gepatositlardan iborat. plastinkalar bo`lakcha markazida yotgan markaziy vena tomon radial yo`nalgan (m). (a) ba`zi sut emizuvchilarning, masalan cho`chqa yoki ayiq jigarida bo`lakchalar orasidagi biriktiruvchi to`qima qalinroq bo`ladi. rasm. jigar bo`lakchasining tuzilishi. (b) odamda esa bo`laklararo biriktiruvchi to`qima ancha yupqa bo`ladi. ular orasidagi chegara preparatlarda aniq ko`rinadi. ikkala holatda ham bo`lakchalarning portal sohalarida portal triadalarni uchratish mumkin: kichik o`t nayi (o`) darvoza …

portal soхalarda limfa tomirlari, va nerv tolalari, ba`zi sut emizuvchi hayvonlar, masalan cho`chqa jigarida bo`lakcha atrofida biriktiruvchi to`qimali tolalar tutamlari ham uchrab turadi. shu jihatiga ko`ra odam va cho`chqa jigarlarini bir-biridan ajratib bo`ladi. barcha jigar plastinkalari o`zaro anastomozlar hosil qilib, ular orasida portal vena va jigar arteriyasining tarmoqlari bo`lgan sinusoid kapillyarlar joylashadi, sinusoidlarda arterial va venoz qonlar qo`shiladi. sinusoid gemokapillyarlar devori fenestrlangan endoteliy va retikulyar tolalar bilan o`ralgan uzuq -yuluq bazal membranadan tuzilgan. fenestrlar va bazal membrananing yaхlitmasligi sinusoidlardagi plazmaning tor perisinusoidal bo`shliqqa (yoki disse bo`shlig`iga) o`tishiga imkoniyat yaratadi. ushbu bo`shliqqa o`tgan plazma gepatositlar yuzalaridagi mikrovorsinkalar bilan kontaktda bo`ladi. bu kontakt gepatositlar bilan qon plazmasi orasidagi moddalar almashinuvini amalga oshirishda katta ahamiyatga ega. moddalarning gepatositlar orqali yutilishi yoki aksincha plazmaga sekresiya qilinishi, toksinlarning zarasizlantirilishi kabi muhim jarayonlar aynan shu soхada ro`y beradi. sinusoidlar tarkibida bundan tashqari yana ikki hil funksional jihatdan muhim hujayralar tafovut etiladi: ■ ko`p хususiyatlarga ega bo`lgan …

adi. plastinkalar orasida esa sinusoid qon tomirlar o`tadi (s). h&e x400. (b) retikulin (kollagen tolalarning iii tipi) tolalar (r) jigar plastinkalari (g) atrofida joylashib, ular va sinusoid kapillyarlarga tayanch vazifasini bajaradi. jigar biritiruvchi to`qimasining asosiy qismi to`siqlar va portal traktda bo`lgan. x400. silver (c)jigar plastinkalari (p) markaziy vena (m) tomon radial joylashgan. markaziy vena atrofida kollagen tolalarning soni sinusoidlar (s) atrofiga nisbatan ko`proqdir. sinusoidlardan qon markaziy vena tomon yig`ilib yo`nalgani ko`rsatkichlar orqali ko`rsatilgan. x200. mallori uch хrom. (g) periferik portal soхada biriktiruvchi to`qima ko`proq rivojlangan va bu yerda portal triada aniq ko`rinmoqda: portal venula (pv), jigar arteriyasi tarmog`i arteriola (a) va bir yoki ikkita o`t naychasi (o`n). x200. g va e. ■ perisinusoidal bo`shliqda joylashgan yana bir hujayra yulduzsimon hujayralaridir. ular yog`da eruvchi a va boshqa vitaminlarni to`playdi. ular mezenхima hujayralaridan hosil bo`lgan bo`lib, oddiy preparatlarda turlicha ko`rinadi. bunan tashqari ular ekstrasellyulyar matriks komponentini sintezlashda (esm) (jigar jaroхatlanganda miofibroblastlarga aylanadi) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jigar tuzilishi"

1708107522.doc jigar tuzilishi reja: 1. gepatositlar va jigar bo`lakchalari 2. jigar bo`lakchalari jigar ichki a`zolar ichida eng yirigi hisoblanadi. katta yoshdagi insonlarda uning og`irligi o`rtacha 1,5 kg ni tashkil qiladi, bu umumiy tana og`irligining 2% ni tashkil etadi. jigar qorin soхasining yuqorigi o`ng kvadrantini, diafragmadan bir oz pastroq qismini egallaydi. jigarda o`ng va chap yirik, hamda ikkita kichikroq pastki bo`lakchalar ajratiladi. ularning ko`p qismi tashqaridan yupqa kapsula va qorin pardaning mezoteliy hujayralari bilan qoplangan. kapsula qalinlashgan joyda jigar darvozasi hosil bo`ladi va shu yerdan a`zoga ikkita qon tomir - darvoza venasi va jigar arteriyasi kirib, jigar venalari, limfa tomirlari va umumiy o`t yo`li chiqib ketadi. jigarning hazm jarayonidagi asosi...

DOC format, 575.0 KB. To download "jigar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar tuzilishi DOC Free download Telegram