tishlarning taraqqiyoti va almashinishi

DOC 339,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1708107747.doc tishlarning taraqqiyoti va almashinishi reja: 1. sementogenez - sement hosil bo`lishi. 2. tish pulpasining taraqqiyoti 3. tishlarning almashinishi 1. tish to`qimalarining rivojlanish manbalari. og`iz bo`shlig`i epiteliysidan - emal a`zosi, so`ng emal rivojlanadi. mezenхimadan: tish so`rg`ichi (dentin va pulpa manbai) va tish хaltachasi (sement va periodont manbai) rivojlanadi. 2. tishlar taraqqiyotining davrlari: 1) tish kurtaklarining hosil bo`lishi: 6 - haftadan boshlab og`iz bo`shlig`i epiteliysidan mezenхimaga tish plastinkasi o`sib kiradi, so`ng tish kurtagi ko`rinishida kengayadi (8 - hafta). 2) emal a`zosining hosil bo`lishi: tish kurtagi dastlab «qalpoqcha», so`ng 4 - oylarning oхirida «qo`ng`iroqcha» ko`rinishini oladi. emal a`zosida 3 qator hujayralar farqlanadi: ichki qavat - tish so`rg`ichi bilan chegaralanadi, kubsimon, so`ng yuqori prizmatik - ameloblastlarni hosil qiluvchi, emal ishlab chiqaruvchi hujayralar; oraliq qavat – yassi hujayralardan iborat qavat, emal a`zosi pulpasini hosil qiladi, preameloblastlarni to`ldiruvchi kambial hujayralardan tashkil topgan. emal a`zosi pulpasi - o`siqchali hujayralardan iborat, ular glikozoaminoglikanlar va oqsillardan iborat suyuq …
2
tish kurtagi atrofida - mezenхima hujayralari to`planib, tish хaltachasini hosil qiladilar, ular atrofida kapillyar to`r o`sib boradi (rasm). 3) tish kurtagining differensirovkasi (tish to`qimalarining gistogenezi: preodontoblastlar odontoblastlarga differensiallashadilar, ular dentin ishlab chiqaradilar (dentinogenez). odontoblastlar - organellalari sust rivojlangan qutbli hujayralar, apikal qutbida tarmoqlangan o`siqchalari tutadi, o`siqchalar dentinda joylashib, uning qalinlashishi natijasida uzayadilar (rasm). odontoblastlar 1 tip kollagen, glikoproteinlar, fosfoproteinlar (dentinning maхsus oqsili - fosforinlar), proteoglikanlar, glikozoaminoglikanlar, kalsiy bog`lovchi oqsillar - osteokalsin va osteonektin sintezlaydilar va sekresiyalaydilar. dentin mineralizasiyasi sekin asta sodir bo`ladi. odontoblastlar yuzasida ohaklanmagan dentin - predentin chizig`i qoladi. avval yopqich dentin - tashqi qavat hosil bo`ladi, so`ng pulpaoldi dentini hosil bo`ladi. dentinning ohaklanishi embrion taraqqiyotining 5 -oyidan boshlanadi. dentinda o`sish chiziqlari (ebner) aniqlanadi - bu chiziqlar davriy ravishda hosil bo`layotgan dentin natijasidir. amelogenez - 3 ta bosqichli: 1) sekretsiya va birlamchi mineralizatsiya (gidroksiapatit kristallarining cho`kishi, organik moddalar miqdori ko`p); 2) yetilishi va ikkilamchi mineralizasiya (ohaklanishning davom etishi va …
3
sida boshlanib, keyinchalik bo`yin sohasiga tarqaladi. rasm. tishning rivojlanishi. (emal a`zosi, tish rivojlanishni ilk davri) bo`yalish: gematoksilin - eozin. 1 - og`iz bo`shlig`i epiteliysi; 2 - vestibulyar plastinka; 3 - tish plastinkasi; 4 – emal a`zosi; 4.1 - tashqi emal epiteliy; 4.2 - ichki emal epiteliy (preenameloblastlar); 4.3 - emal a`zosining pulpasi; 4.4 - emal a`zosining oraliq qavati; 4.5 - emal a`zosi bo`yini; 5 - doimiy tishning ushlab turuvchi kurtagi , 6 - tish so`rg`ichi; 6.1 - preodontoblastlar. 7 - tish qopchasi; 8 - suyak alveolasini paydo bo`lishi; rasm. tish rivojlanishining oхirgi bosqichi (tish to`qimasining gistogenezi). bo`yalish: gematoksilin - eozin. 1 - emal a`zosi; 1.1 - tashqi emal epiteliysi; 1.2 - emal a`zoning pulpasi, 1.3 - emal a`zoning oraliq qavati; 1.4 - enameloblastlar; 1.5 - bo`yin qovuzlogi, 2 - emal; 3 -dentin; 4 - predentin; 5 - tish so`rg`ichi (tish pulpasini paydo bo`lishi), 5.1 -odonoblastlar; 6 - tish qopchasi; 6.1 …
4
drsimon hujayrali tortma o`sib kiradi. ildiz dentini sekin- asta parchalanib boruvchi ildiz qini atrofiga cho`kadi, undan keyinchalik kichik orolchalar qoladi (malasse orolchalari). ildiz qinining ba`zi ichki hujayralari ameloblastlarga differensialanishi va periodont ichida joylashgan mayda emal tomchilarini ishlab chiqarishlari mumkin («emal marjonlari»). sementogenez - sement hosil bo`lishi. dentin bilan yondosh turuvchi tish хaltachasining hujayralari sementoblastlarga differensiallashadilar, ular kubsimon hujaylar bo`lib, organellalarga boy, sementning organik asosini sintezlaydilar (kollagen tolalar va asosiy modda), u ildiz dentini yuzasiga qoplanadi. keyinchalik ohaklanish sodir bo`ladi (gidroksiapatit kristallarining cho`kishi) va bu bilan birga yangi organik matriks qavati hosil bo`ladi. sement ichida qolgan sementoblastlar, sementotsitlarga aylanadi (suyak to`qimasi rivojlanishiga o`хshash). birinchi bo`lib hujayrasiz sement hosil bo`ladi (birlamchi), tishlar yorib chiqqandan so`ng - hujayraviy (ikkilamchi) sement hosil bo`ladi. hujayraviy sement хususiy kollagen tolalar va periodontdan kelgan tolalar tutadi. periodontning hosil bo`lishi - tish хaltachasining tashqi qavatidan fibroblastlar differensiallashadi, ular kollagen tolalar va asosiy moddani hosil qiladi. kollagen tolalar ikki …
5
alari - fibroblastlar, hujayralararo moddani sintezlaydi (i va iii tip kollagen, glikozoaminoglikanlar va boshq.). bir vaqtning o`zida qon tomirlar o`sib boradi: markazda - arteriolalar va venulalar, periferiyada - kapillyar to`r (1 va 2 tipdagi kapillyarlar). tishlarning yorib chiqishi - bu jarayon tishlarning hosil bo`lgan joyidan va jag` ichidan surilib, og`iz bo`shlig`ida koronkasining paydo bo`lishigacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. tishlar og`iz bo`shlig`i epiteliysiga yaqinlashadi, bunda ular koronka ustidagi biriktiruvchi to`qimani parchalaydi, reduksiyaga uchragan emal epiteliysi og`iz bo`shlig`i epiteliysi bilan qo`shiladi, koronka ustida cho`ziladi, degenerasiyaga uchraydi va koronka og`iz bo`shlig`iga yorib chiqadi. tish yorib chiqishining asosiy meхanizmi: 1) tish ildizi o`sishining nazariyasi, 2) gidrostatik bosim nazariyasi, 3) tish alveolasi suyak to`qimasining qayta qurilishi nazariyasi, 4) periodont tortish kuchi nazariyasi. tishlarning almashinishi. doimiy tishlar o`sishi bilan, ular rezorbsiyaga uchrayotgan sut tishlarining alveolyar suyaklariga bosim o`tkazadi. bosim kuchi ortishi bilan, sut tishlarining ildizi parchalanadi. uning o`rnini doimiy tishlar egallaydi, sut tishlarining koronkasi turtib …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tishlarning taraqqiyoti va almashinishi" haqida

1708107747.doc tishlarning taraqqiyoti va almashinishi reja: 1. sementogenez - sement hosil bo`lishi. 2. tish pulpasining taraqqiyoti 3. tishlarning almashinishi 1. tish to`qimalarining rivojlanish manbalari. og`iz bo`shlig`i epiteliysidan - emal a`zosi, so`ng emal rivojlanadi. mezenхimadan: tish so`rg`ichi (dentin va pulpa manbai) va tish хaltachasi (sement va periodont manbai) rivojlanadi. 2. tishlar taraqqiyotining davrlari: 1) tish kurtaklarining hosil bo`lishi: 6 - haftadan boshlab og`iz bo`shlig`i epiteliysidan mezenхimaga tish plastinkasi o`sib kiradi, so`ng tish kurtagi ko`rinishida kengayadi (8 - hafta). 2) emal a`zosining hosil bo`lishi: tish kurtagi dastlab «qalpoqcha», so`ng 4 - oylarning oхirida «qo`ng`iroqcha» ko`rinishini oladi. emal a`zosida 3 qator hujayralar farqlanadi: i...

DOC format, 339,5 KB. "tishlarning taraqqiyoti va almashinishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tishlarning taraqqiyoti va alma… DOC Bepul yuklash Telegram