эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii)

PPTX 4.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1715080601.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii) маъруза мақсади ва вазифалари эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii) – м – холинолитиклар. н холиномиметиклар. н – холинолитиклар таъсир механизми, қўлланилиши, ножўя таъсирлари 2 м – холинолитиклар бу гуруҳ моддалари асосан периферик м-холинорецепторларни блоклайди. (яъни парасимпатик нерв охиридаги нейроэффектор синапсларнинг постсинаптик мембраналарида жойлашган холинорецепторларни) ва ахни улар билан бирикишига тўсқинлик қилади. бу гуруҳ дорилари ахни синтези, парчаланиши, ажралиб чиқишга таъсир этмайди. м-холиноблокаторлар парасимпатик нерв системасини қўзғатганда рўй берадиган ўзгаришларни йўқотади ёки кескин сусайтиради ҳамда м-холиномиметиклар, антихолинэстераз воситалар, ацетилхолин ва унга ўхшаш бирикмалар таъсирини бартараф этади. импулсьсларни қайтар постганглионар парасимпатик нерв охирларидан ижрочи органларга ўтишига тўсқинлик қилади, натижаси симпатик иннервация самараси юзага чиқади. м1-холинорецепторлар - мнс (лимбик система, базал ганглиялар, ретикуляр формация) ва вегетатив ганглийлар м2-холинорецепторлар — юракда ( юрак қисқаришлар сонини ва ўтказувчанлигини, кислородга бўлган эҳтиёжини камайтиради, бўлмачалар қисқариши секинлашади); м3-холинорепепторлар — силлиқ …
2
ида жойлашган холинорецепторларни) ва ахни улар билан бирикишига тўсқинлик қилади. ахни синтези, парчаланиши, ажралиб чиқишга таъсир этмайди. кўзга таъсири: aтропин кўз мушакларининг тонусига ҳам таъсир қилади. кўзнинг рангдор пардаси айлана мушакларининг м-холинорецепторларининг блокланиши натижасида қорачиқ кенгаяди (мидриаз). кўз олдинги камерасидан суюқлик оқиши қийинлашади ва кўзнинг ички босими ортади (айниқса глаукомада). киприксимон мушаклар м-холинорецепторларининг блокланиши уни бўшаштиради, цин бойлами таранглашиб, кўз гавҳари қавариқлиги камаяди. aккомодация фалажи вужудга келади ва кўз узоқдаги буюмларни аниқ кўриб, яқиндагилар хиралашади, аккомодация параличи юзага келади, фотофобия ривожланади. aккомодация (кўзнинг турли масофадаги нарсаларни очиқ равшан кўришга мослашуви, яқиндаги нарсаларга қараганда кўз гавхари шарга ўхшаб қавариқ шаклда, узоқдаги нарсаларга қараганда чўзилиб, текис юзали шаклга киради). ёш улғайган сари кўз гавхарининг эластиклиги ўзгаради. 60-65 ёшида кўзнинг мослашиш қобилияти йўқола бошлайди. яққол мидриаз (25-40 дақиқада ва 10 кун сақланади, акомодация спазмини бартараф этади (бу узоқ муддат кўз айланма мушакларини спазм, кўриш ўткирлиги пасаяди, тез кўз чарчайди ва кўз олмасида оғриқ …
3
н пешоб ажралиши, дефекация ва хомиладор аёллар бачадонини қисқариши сусаяди таъсири қорачиқ кенгайтиради (мидриаз), аккомодация фалажланади экзокрин безлар секрециясини тормозлайди, силлиқ мускулларни бўшаштиради тахикардия аккомодация фалажи, кўз ички босими ошиши, ичаклар тонуси пасайиши, оғиз қуриши, тахикардия кўрсатма тўр парда ҳолатини баҳолаш учун кўз тубини кўриш мақсадида, камалак парда яллиғланишида қўлланилади бронхиал астма, яра касаллиги, гастрит, коликалар брадикардия, профилактика ос- тановки сердца глаукома, оит атонияси, тахи- кардия ножўя таъсирлари қарши кўрсатма скополамин (scopolamini hydrobromidum) скопин ва троп кислотасининг мураккаб эфири. атропиндан фарқли ўлароқ скополамин кўзга ва безлар секрециясига кучли таъсир этади, лекин таъсир давомлилиги атропинга нисбатан камроқ. мнсга бўлган таъсири атропинга қарама-қарши бўлиб кўпроқ сусайтирувчи таъсирга эга. шунинг учун у руҳий касалликларни тинчлантиришда ва паркинсонизмни даволашда, беморларни операцияга таёрлашда, денгиз ва ҳаво (чайқалиш) касалликларида (“аэрон” таб.) қўлланилади. платифиллин (platyphyllini hydrotortras) алкалоид senecio platyphyllus ўсимлигидан олинади. атропиндан кучсизроқ, ўртача ганглиоблокаторлик, юқори спазмолитик хусусиятига эга (бевосита таъсир этади). асосан меъда, ичак, буйрак, ўт …
4
рролидин ҳосиласи ҳисобланади. захарли бўлгани учун тиббиётда қўлланилмайди. экспериментал фармакалогияда дори воситаларини таъсир механизмини ўрганишда қўлланилади. бундан ташқари, тамаки чекиш кенг тарқалганлиги сабабли никотинни фармакодинамикаси ва фармакокинетикасини ўрганиш катта аҳамиятга эга. н-холинорецепторларга бўлган таъсири икки босқичли бўлиб, аввал қўзғатади, кейин эса тормозлайди. н-холинмиметиклар гуруҳининг бошида алкалоид-никотин туради. у тамаки баргида (nicotina tabacum) бор. н - холиномиметиклар (nicotina tabacum никотин никотин ҳам периферик ҳам марказий холинорецепторларга таъсир этади. aйниқса, унга вегетатив ганглийлардаги н-холинорецепторлар сезгирдир, бунда никотин 2 та фазали таъсир кўрсатади. 1-фаза (қўзғалиш) ганглионар нейронлар мембраналарининг деполяризацияси билан характерланса, 2-фаза (тормозланиш) ацетилхолинга нисбатан рақобатли антагонист сифатида белгиланади. никотин ацетилхолиннинг синтезига, ажралиб чиқишига ва гидролизланишига таъсир қилмайди. никотин синокаротид соҳанинг хеморецепторларига стимулловчи таъсир қилиб нафас ва томирларни ҳаракатлантирувчи марказларни рефлектор қўзғатади. буйрак усти безининг хроммафин хужайралари никотиннинг қўзгатувчи таъсирига сезгир. никотиннинг кичик дозаси ҳам гиперадреналинемия чақиради. никотин таъсирига каротид коптокчалари ҳам ўта сезгир бўлганлигидан нафас ва қон айланиш марказлари рефлектор қўзғалади. тормозланиш …
5
мни оширади. симпатик ганглияларни ва томир ҳаракатлантирувчи марказнинг қўзғалиши, адреналин ажралишининг кучайиши ва тўғридан-тўғри миотроп томирларни қисқартириш таъсири билан боғлиқ. никотин таъсирида кўнгил айниш (марказий), қусиш кузатилиши. ичак моторикаси кучаяди. катта дозаларда никотин ичак тонусини пасайтиради. сўлак ва бронхиал безларнинг секретор функцияси аввал кучаяди, сўнгра тормозланиш фазасига ўтади. никотиннинг қайта-қайта таъсиридан унга кўникиш ривожланади, шунинг учун кашандаларда никотин билан захарланиш белгилари сезилмайди. лекин унга талаб ортади, ҳумор қилиш бўлади ва чекиш унга зарурият бўлиб қолади. ҳашоратларнинг нерв системасининг никотин фалажлагани учун, уни қишлоқ ҳўжалигида инсекцид сифатида ишлатилади. никотиндан ўткир захарланишдаги кўнгил айниши, қусиш, диарея кузатилади. брадикардия тахикардия билан алмашинади. aртериал босим кўтарилган, нафас олиш етишмовчилиги йўқолишига алмашинади. дастлаб қорачиғлар тораяди, кейин кенгаяди. кўришнинг, эшитишнинг пасайиши, шунингдек тиришишлар кузатилади. бериладиган ёрдам асосини нафас олишни таъминлашдан иборат, чунки нафас марказининг фалажланишида ўлим кузатилиши мумкин. никотин организмдан батамом чиқиб кетгунга қадар сунъий нафас олдиришни давом эттириши лозим. никотиндан сурункали захарланиш тамаки чекиш билан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii)"

1715080601.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii) маъруза мақсади ва вазифалари эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii) – м – холинолитиклар. н холиномиметиклар. н – холинолитиклар таъсир механизми, қўлланилиши, ножўя таъсирлари 2 м – холинолитиклар бу гуруҳ моддалари асосан периферик м-холинорецепторларни блоклайди. (яъни парасимпатик нерв охиридаги нейроэффектор синапсларнинг постсинаптик мембраналарида жойлашган холинорецепторларни) ва ахни улар билан бирикишига тўсқинлик қилади. бу гуруҳ дорилари ахни синтези, парчаланиши, ажралиб чиқишга таъсир этмайди. м-холиноблокаторлар парасимпатик нерв системасини қўзғатганда рўй берадиган ўзгаришларни йўқотади ёки кескин сусайтиради...

PPTX format, 4.4 MB. To download "эфферент иннервация. холинергик синапсларга таъсир этувчи дори воситалар (ii)", click the Telegram button on the left.