jinsiy siklning gormanal boshqariluvi

PPTX 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1725864305.pptx mavzu: jinsiy siklning gormanal boshqarilivi reja: 1. jinsiy organlar 2. ayollar jinsiy sistemasi 3. erkaklar jinsiy sistemasi 4. jinsiy organlarning gormonal boshqariluvi mavzu: jinsiy siklning gormanal boshqariluvi jinsiy (tanosil) organlar sistemasining fiziologik ahamiyati ikkita asosiy funktciya bilan bog’liq. u bir tomondan, jinsiy hujayralar - gametotcitlar (tuxum hujayrasi va sper-matozoidlar)ning hosil bo’lishi ta’minlasa, ikkinchi tomon-dan, jinsiy gormonlar ishlab chiqarib muhim endokrin funksiyani o’taydi. bu ikki faoliyat o’zaro uzviy bog’langan, chunkn jiisiy gormonlar organizmda gametalar kupaynish uchun zarur sharoitni yaratib beradi. jinsiy sistema, har ikkala jinsda, jinsiy hujayralar rivojlanadigan a’zolar va jinsiy yo’llardan iborat.taraqqiyoti. jinsiy sistema har ikkala jinsda ham ajra-tish sistemasi va buyrak usti bezlarining taraqqiyoti bilan uzviy bog’langan holda rivojlanadi. homiladagi gonadalarning yaratilishi birlamchi buyrak - volf tanachasining yuzasidagi tcelomik epiteliyning yo’g’onlashuvi bilan boshlanadi. bir vaqtning o’zida shunday tcelomik epiteliyning yo’g’onlashuvi, buyrak usti bezi po’stloq qismining paydo bo’lishiga asos hisoblangan birlamchi buyraklar orasida joylashgan interrenal tanani hosil qiladi. jinsiy …

lqonchasi-ning kranial sohasida paydo bo’ladi, keyinchalik gonotcitlarning ko’p qismi entodermada, ya’ni sariqlik xaltachasining allan-toisga yondashgan erida to’planadi. bu davrda gonotcitlar tezda roliferatciyaga uchraydi. bir tomondan sariqlik xaltachada gonotcitlar miqdori ko’paysa, ikkinchi tomondan ular degenera-tciyaga uchraydi. erkak organizmining taraqqiyotida birlamchi buyrakning yuqori qirrasi bo’ylab jinsiy bolishlardan hosil bo’lgan jin-siy tizimchalar - seksual tasmalar o’sib kira boshlaydi. bu - epitelial tizimchalar rivojlanishining dastlabki davrida-radial yo’nalishda yotgan bo’lsa, so’ngra bo’yiga zo’r berib o’sishi tufayli egila boshlaydi va shu vaqtdan boshlab egri-bugri urug’ tizimchalari nomini oladi. boshlanishda bu tizimchalar morfo-logik jihatdan mutlaqo bir xil elementlardan tuzilgan bo’lsada, keyinchalik bu tizimchalarda differentciallanish boshlanib, tayanch va birlamchi jinsiy hujayralar ko’rinadi. embrio-nal taraqqiyotning to’rtinchi oyidan boshlab, kompakt bo’lgan urug’ tizimchalarida bo’shliq paydo bo’lib, ular egri-bugri yo’l-larga aylanadi (tubulus seminifer contortus). embrional taraqqiyotning so’nggi oylarida erkaklar jinsiy bezi o’zining tuzilishida kam o’zgaradi, faqat bola tug’ilib, balog’at yoshiga etganda (12-14) yosh spermatogoniydan murakkab o’zgarishlar yo’li bilan erkaklarning jinsiy hujayralari …

iga bo’ladi. nihoyat, mezenximaning keyingi o’sishidan bu tizimchalar bir qa-vatli follikulyar epiteliy bilan o’ralgan, o’rtasida gonotcit joylashgan kichik komplekslarga - premordial follikullargz bo’linadi. jinsiy bolishlardan jinsiy tizimchalarning o’sishi qiz bola hayotining birinchi yili oxiriga qadar davom etadi. mezenxima jinsiy tizimchalar boshlanishini jinsiy bolishdan ajratadi. mezenximaning bu qavati tuxumdonning biriktiruvchi to’qimali oqliq pardasini hosil qiladi. bu parda ustida jin-siy bolish qoldiqlari faoliyatsiz, embrional jinsiy epiteliy holida saqlanib qoladi.embrional hayotning oxiriga kelib, barcha jinsiy urug’ ti-zimchalari premordial follikullarga bo’linib turadi. hayotning birinchi yillaridan boshlab barcha jinsiy hujayralar tuxum-donda birlamchi yoki premordial follikul tarkibida birinchi tartibli ovotcit davrida bo’ladi. tuxum hujayralar organning po’stloq qismida joylashgan bo’lib, ularning soni 300000- 400 000 taga etadi. vaqt o’tishi bilan tuxum hujayralarning soni kamayib boradi. tug’ilgan vaqtida qiz bola tuxumdonida 50 000-80 000 ta tuxum xujayrasi bo’ladi. 10 yoshga etganda ular-ning soni 20 000 tagacha kamayadi va organizm balog’at yoshiga etganda tuxum hujayralarning soni 15 000 tadan …

qarishda va homilani tushirish (abort) da foy-dalaniladi. prostoglandinlar yurak qisqarish kuchiga va chasto-tasiga ta’sir qilibgina qolmay, buyrakda renin ishlanishini va ionlar reabsorbtciyasi hamda arteriya qon bosimining boshqa-rilishi kabi fiziologik jarayonlarda ishtirok etadi. sariq tananing tuzilishi va uning tciklik o’zgarishlari. etilgan pufaksimon follikul yorilganidan so’ng uning donador qavati va biriktiruvchi to’qimali qobig’i (theca folliculi) saq-lanib qoladi. uning devorlari burishib, bo’shlig’i esa ovulyatciya vaqtida yorilgan qon tomirlardan chiqqan qon bilan to’ladi. ho-sil bo’lgan qon ivindisi tezda biriktiruvchi to’qima bilan al-mashinadi, natijada, bo’lg’usi sariqlik tana markazida birik-tiruvchi to’qimali chandiq hosil qiladi. shunday qilib, ovulya-tciyadan so’ng follikul o’rnida yangi tuzilma-sariq tana rivoj-lana boshlaydi. urug’lanish bo’lish-bo’lmasligidan qat’i nazar sariq tana ri-vojlanishida ma’lum davrlar sodir bo’ladi. odatda, 4 bosqich farqlanadi: 1. proliferatciya va vaskulyarizatciya davri. 2. bezli metamorfoz davri. 3. gullash yoki ravnaq topish davri. 4. aks taraqqiyot davri. birinchi davr - proliferatciya va vaskulyarizatciya davri so-biq donador qavat epiteliysining ko’pashshi va uning orasiga (theca interna) …

anib, progesteron gormonini ishlab chiqaradi. bu gormon bachadon shilliq pardasini zigotani implantatciya qilishga va sut bezla-rini laktatciyaga tayyorlaydi. sariq tananing gullash davri ikki xil davom etadi. agar urug’lanish bo’lmasa, unda gullash davri 12-14 kun bilan yakunlanadi va bunday tana hayz sariq tanasi (corpus luteum menst-ruationis) deb yuritiladi. agar urug’lanish bo’lib, homiladorlik boshlansa, sariq tananing gullash davri homiladorlikning bi-rinchi yarmiga qadar davom etadi. bunday sariq tana homiladorlikning sariq tanasi (corpus luteum graviditatis) deb yuritiladi. menstrual va homiladorlik sariq tanalari tuzilishi va vazifasi jihatidan mutlaqo o’xshashdir. ularning farqi faqat o’lchamlari va gullash davri muddatining turlicha bo’lishidadir. hayz sarnq tanasining diametri 1,5-2,0 sm bo’lsa, homiladorlik sariq tanasining o’lchami 5 sm ga etadi. faoliyati tugagandan so’ng ham homiladorlik, ham hayz sariq tanasi inqirozga, ya’ni involyutciyaga uchraydi. bunda bez hujay-ralari o’zining lyuteinnni yo’qotib, atrofiyaga uchraydi va so’rilib ketadi. lekin markazda joylashgan biriktiruvchi to’qimali chandiq saqlanib sariq tana o’rnida oq tana (corpus albicans) deb nom olgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jinsiy siklning gormanal boshqariluvi"

1725864305.pptx mavzu: jinsiy siklning gormanal boshqarilivi reja: 1. jinsiy organlar 2. ayollar jinsiy sistemasi 3. erkaklar jinsiy sistemasi 4. jinsiy organlarning gormonal boshqariluvi mavzu: jinsiy siklning gormanal boshqariluvi jinsiy (tanosil) organlar sistemasining fiziologik ahamiyati ikkita asosiy funktciya bilan bog’liq. u bir tomondan, jinsiy hujayralar - gametotcitlar (tuxum hujayrasi va sper-matozoidlar)ning hosil bo’lishi ta’minlasa, ikkinchi tomon-dan, jinsiy gormonlar ishlab chiqarib muhim endokrin funksiyani o’taydi. bu ikki faoliyat o’zaro uzviy bog’langan, chunkn jiisiy gormonlar organizmda gametalar kupaynish uchun zarur sharoitni yaratib beradi. jinsiy sistema, har ikkala jinsda, jinsiy hujayralar rivojlanadigan a’zolar va jinsiy yo’llardan iborat.taraqqiyoti. jinsiy s...

PPTX format, 1.4 MB. To download "jinsiy siklning gormanal boshqariluvi", click the Telegram button on the left.

Tags: jinsiy siklning gormanal boshqa… PPTX Free download Telegram