ko’rish va eshitish analizatori

PPTX 8.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1739869605.pptx ko’rish va eshitish analizatori analizator retseptor qismi o’tkazuvchi qismi markaziy qismi bu qism tashqi muhitdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. o’tkazuvchi qismga uzatadi. bu qism retseptordan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. markaziy qismga uzatadi. bu qism o’tkazuvchi qismdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. analiz sintez qiladi. ta’surotga ko’ra buyruq beradi. sensor sistema bosh miyya yarimsharlarida mahsus nerv hujayralar to’plami bor bo’lib ular tashqi muhitdan kelgan impluslarni qabul qiladi va analiz-sintez qiladi. bunday sistemalar sensor sistema deyiladi. i.p.pavlov sensor sistemani – analizatorlar deb atagan. b.m.y peshona – hid bilish analizatori b.m.y chakka - eshitish analizatori b.m.y tepa - teri sezgi analizatori b.m.y ensa - ko’rish analizatori analizatorlar markaziy qismi periferik qismi bu bosh miyyaning sezgi a’zolarga javobgar bo’lgan qismlari hisoblanadi. masalan: chakka ensa tepa peshona bu mazkur sezgi a’zoning o’tkazuvchi qismi hisoblanadi. masalan: quloq ko’z soqqasi burun bo’shlig’i ko’rish analizatori periferik qismi – ko’z hisoblanadi. ko’z soqqasi yordamchi qismlar qovoqlar kipriklar ko’z muskullari …
2
arda (tunica vasculosa bulbi) tomirlar va pigmðµntga boy parda bo`lib, oq parda ostida joylashadi, uch qismdan iborat: tomirli parda (chrioidea) kiprikli tana (corpus ciliare) rangdor pardalar (iris) tomirli parda ko`z o`rta pardasini tashkil etadi. kiprikli tana tomirli pardaning oldingi shox sohasida joylashgan qismi bo`lib, orqadan tomirli parda, oldidan rangdor parda bilan chðµgaralanadi. rangdor parda o`rtasida tðµshik - ko`z qorachig`i (papilla) joylashadi. ko`z soqqasining oxirgi ichki pardasi bo`lib, uning ichki yuzasi shishasimon tanaga qaragan bo`ladi, tashqi yuzasi esa tomirli pardaga yopishib turadi. to`r pardaning tashqi qavatida asosan pigmðµntlar joylashsa, ichki haqiqiy to`r qavatida nurlarni qabul qiluvchi nðµrvlar joylashadi. (ko’lba, tayoqcha) to`r pardaning so`nggi qavatlarida joylashgan nðµrv aksonlari majmuasi ko`rish nðµrvini tashkil etadi. ko`rish nðµrvi to`r pardasining orqasiga chiqish tðµshigi biroz chuqurlashgan bo`lib, unga nðµrv so`rg`ichi nomi bðµrilgan. to’r parda (retina) to’r parda toê»rsimon pardada 130 mln ga yaqin tayyoqchasimon rðµtsðµptorlar boê»lib, ular yorugê»lik kamayganda yoki tun vaqtida qoê»zgê»aladi. kolbachasimon retseptorlar toê»r …
3
ng ust tomonidan biriktiruvchi boylamchalar kðµlib yopishadi. boylamchalarning tortilishi yoki bo`shatilishi gavhar yassilanishini yoki o`z holiga qaytishini ta'minlaydi. boylamchalar ikki qavat bo`lib, oralaridagi bo`shliqda suyuqlik joylashadi. boylamchalar tortilganda, gavhar yassilanib, uzoqni ko`rsatadi, bo`shashganda o`z holiga qaytib, yaqinni ko`rsatadi. shishasimon tana (corpus vitreum) ko`z soqqasi ichida joylashib, tiniq yumshoq moddadan tashkil topgan gavhar bilan to`r parda o`rtasidagi bo`shliqni to`ldirib turadigan a'zodir. shishasimon tanada qon tomirlari uchramaydi, dumaloq shaklda bo`lib, oldingi qismida ko`z gavhari uchun mo`ljallangan botiq bo`ladi muskullari ko`z soqqasining hqarakatlanishida 6 ta ko`z muskullari ishtirok etadi. bularga to`rtta: yuqorigi, pastki, ichki va tashqi to`g`ri, hamda ikkita yuqorigi va pastki qiyshiq muskullar kiradi. to`rtta to`r muskullar qisqarib, ko`z soqqasini to`rt tomonga - yuqoriga, pastga, ichkariga va tashqariga tortsa, qiyshiq muskullar ko`z soqqasini har tomonga aylantiradi. bulardan tashqari yuqorigi qovoqni ko`taruvchi muskullar ham joylashgan. ko’z qovoqlari yuqorigi va pastki qovoqlar ko`z yorig`ini chðµgaralaydi va butunlay yopib turadi. tashqi tomoni muguzlanuvchi ko`p qavatli …
4
ti yuzalarini namlash va changlardan tozalash bilan birga baktðµriotsid xususiyatiga ega. eshitish analizatori odam eshituv a‘zosining fiziologik xossalarini hisobga olib tovush tebranishlarni uch xilga bo’lish mumkin: infratovushlar - chastotasi 20 gs dan kam bo`lgan odamning qulog‘i eshitmaydigan normal tovushlar - chastotasi 20—20000 gs bo`lgan odamning qulogi eshita oladigan tebranishlarga ultratovushlar - eshitib bo'lmaydigan, chastotasi 20000 gs dan yuqori bo`lgan tovushlar. eshituv organi tovushlarni eshitish va muvozanat funksiyasini bajaradi, quloq 3 qismga: [1] tashqi, [2] oê»rta va [3] ichki qismga boê»linadi. tashqi quloq tashqi quloq, quloq suprasi va tashqi eshituv yoê»lidan iborat. quloq suprasi tovushni tutish va yunalishini bilishga xizmat qiladi. tashqi eshituv yoê»lining uzunligi 2,5 sm. eshituv yoê»li dðµvorchalarida maxsus bðµzchalar boê»lib, ular yopishqoq moddani ishlab chiqaradi. tashqi quloq bilan oê»rta quloq oê»rtasida 0,1 mm qalinlikdagi nogê»ora parda joylashgan. membarana tympanica (nog’ora parda) meatus acusticus externus va cavitas tympani ni ajratadi. (o’rta va tashqi quloqni chegaralaydi) meatus acusticus externus ning …
5
midasida joylashgan. o’ziga xos shaklga ega bo`lganidan chig‘anoq, deb ataladi. odamning chig‘anog‘i 2,5 marta aylangan suyak kanali. uni reysner va asosiy membranalar uchga bo'ladi, bular: nog‘ora, o‘rta va vestibulyar narvonlardir (kanallar). nog‘ora va vestibulyar narvonlar chig‘anoq uchidagi gelikotrema orqali o‘zaro ulangan. tarkibi hujayralararo suyuqlikka o‘xshagan natriyga boy perilimfaga to’lgan. o‘rta narvonchani endolimfa to’ldirib turadi. bu suyuqlik kaliyga boy bo`lib, hujayra suyuqligiga o‘xshaydi. o‘rta quloqqa ochilgan yana bir teshik - yumaloq darcha bor. bu teshikni qoplagan yupqa parda endolimfaning oqib ketishiga yo’l qo‘ymaydi. auris interna tovush qabul qilish bola hali ona qornidayoq shakllangan boê»ladi. tugê»ilishi bilan ishlay boshlaydi. har xil tovushlarni ajratish 2 – 3 oylik bolada shakllanadi. eshitish organining funktsional rivojlanishi 6-7 yoshgacha davom etadi, 14-15 yoshda eshitish sðµzgilari susayadi. soê»ngra orta boradi. odam qulogê»ining tovush sðµzadigan muayyan chðµgarasi boê»lib, sðµkundiga 16 dan 20000 gs gacha boê»lgan tovush toê»lqinlarini sðµzadi. yosh ortishi bilan quloqning tovushni sðµzish chðµgarasi kamayib boradi. eshitish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ko’rish va eshitish analizatori"

1739869605.pptx ko’rish va eshitish analizatori analizator retseptor qismi o’tkazuvchi qismi markaziy qismi bu qism tashqi muhitdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. o’tkazuvchi qismga uzatadi. bu qism retseptordan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. markaziy qismga uzatadi. bu qism o’tkazuvchi qismdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. analiz sintez qiladi. ta’surotga ko’ra buyruq beradi. sensor sistema bosh miyya yarimsharlarida mahsus nerv hujayralar to’plami bor bo’lib ular tashqi muhitdan kelgan impluslarni qabul qiladi va analiz-sintez qiladi. bunday sistemalar sensor sistema deyiladi. i.p.pavlov sensor sistemani – analizatorlar deb atagan. b.m.y peshona – hid bilish analizatori b.m.y chakka - eshitish analizatori b.m.y tepa - teri sezgi analizatori b.m.y...

PPTX format, 8.5 MB. To download "ko’rish va eshitish analizatori", click the Telegram button on the left.

Tags: ko’rish va eshitish analizatori PPTX Free download Telegram