леонардо да винчи-уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1503120845_68999.doc леонардо да винчи-уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби тарих фани ўқитилиши жараёнида ўқувчилар ўтган асрларнинг буюк намояндаларининг таржимаи ҳоли билан танишадилар. уларнинг мақсади, илғор ғоялари, кураши ва қаҳрамонликлари билан. улар намуналари, ўқувчилар учун мактаб сифатида кўрилиб, уларни ўзларининг мақсадига садоқати ва шу мақсад сари юриши, қийинчиликларни енгиши намуна сифатида кўриш мумкин. улар мақсад сари интилишида нимадан воз кечганлиги, ватани ва халқига ҳизмат ва ўзини қурбон қилиши тушинганлар. ижобий қаҳрамонлар ва буюк шахслар ўқитувчиларга нима яхши деган саволга жавоб айта олганлар. ушбу етарлими? яхши ғоя чуқур ва тушунарли қабул қилинади ва салбий ҳаракатлар чиқариб ташланади. инсон ҳатолари устида ўрганади. инсон нима ёмон эканлигини билиши керак. диалектика ўргатадики, ҳаракат қарама – қаршиликлар жанги ва уларнинг оқибатини ҳис қилиш керак. ижобий қаҳрамон ва тарихий шахсларга ҳар доим салбий адабий ва тарихий шахслар қарама – қарши турадилар. шулар мисолида аҳлоқий ёмонликлар олиб ташланиши керак. тарбия жараёнида ижобий қаҳрамонлар қанча кўп бўлса, аҳлоқ – …
2
симаслик унинг руҳияти сезмаслик, уни мақсад сари интилишини ҳисобга олмаслик мумкин эмас. бундай маънавий тарбияни тўғри деб баҳоламайди, чунки ўқувчи унга қандайдир бир нарса сингдира олаётганлигини фахмлаб олади. бу ички дунёвий қаршиликни олиб келади. флоренциялик леонардо да винчи (1452-1519 йилларда яшаган) италиядаги уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби эди, десак хато қилмаган бўламиз. ёш леонардонинг отаси кичкина винчи шаҳрида нотариус бўлиб ишлаган. леонардо да винчи ёшлигидан яхши билим олди. у буюк олим, истеъдодли меъмор, муҳандис, конструктор ва рассом бўлиб етишди. леонардо 18 ёшдалигида унинг отаси флоренция республикаси ҳукуматига ишга ўтди. флоренцияда у ўғлини ҳайкалтарош ва рассом андреа веррокога шогирдликка беради. тарихчи ва санъатшунос вазарининг ёзишича, верроко 1476 йили «исонинг чўқинтирилиши» асарида фаришталардан бирини чизишни шогирди леонардога топширади. унинг чизган расмини кўрган верроко шогирдининг устунлигини тан олиб, сурат чизишдан бутунлай воз кечиб, фақат ҳайкалтарошлик билан шуғуллана бошлаган. леонардонинг қобилияти ва зеҳнининг шаклланишида унинг оиласи ва қадрдон ўлкаси манзараси асосий омил бўлди. …
3
ар лойиҳаларини чизди. олим, шунингдек, анатомия, геология, гидравлика ва механика соҳаларида илмий тадқиқотлар олиб борди. худди шу пайтда леонардо «мона лиза» портрети устида иш бошлаган. франция қиролининг ломбардиядаги ноиби шарл де амбуаз таклифи билан леонардо да винчи 1516 йили миланга келди. уни «биринчи рассом, меъмор ва механик» лавозимига тайинлашди. франция қироли франсиск i леонардо учун амбуазда 3500 олтин экюга кло люсе қалъасини олиб берди. худди шу ерда да винчи ўз умрининг охирги йилларини ўтказди. кло люседа унинг энг буюк асари «мона лиза» портрети чизиб тугалланди. леонардо да винчи рассом сифатида суратини чизаётган кишилар ва уларнинг руҳий кечинмаларига ҳаммадан ҳам кўп эътибор берарди. леонардонинг «мона лиза»си («жаконда») - ёш жувоннинг портрети, ҳозирги кунга қадар санъатнинг шу соҳасидаги энг машҳур асардир. рассом бу суратда ёш жувоннинг ташқи қиёфасинигина эмас, балки унинг ички дунёсини, кечинмаларини ва кайфиятини ажойиб, сирли тарзда акс эттириб берган. санъат соҳасидаги мутахассислар ҳозирги кунга қадар «мона лиза»нинг сурати кимдан …
4
с деб аталган гўзал бир гул вужудга келди. у даставвал италияда туғилган бўлса ҳам, ўзига маънан озуқа ва илхом излаб асрлар оша қадимги юнонистонга мурожаат қилди. у юнонистондан гўзалликка нисбатан бўлган мухаббатни олди ва гўзалликнинг шаклан кўринишига маънавий табиатдан олинадиган жуда ҳам кенг қамровли тушунчалар билан бойитди. у мазмунан шаҳар ўсимлиги бўлиб, шимолий италиянинг шаҳарларидан ўзига бошпана топди. жумладан, флоренция илк уйғониш даврининг ватани бўлди. флоренция ўн учинчи ва ўн тўртинчи асрлардаёқ итальян тилида ижод қилган икки буюк шоир, данте ва петраркани етиштирганди. ўрта асрларда узоқ вақт мобайнида йирик сармоячиларни ўзида жамлаган марказ бўлиб турди. у бойлардан иборат кичик бир республикани намоён қилсада, бойларнинг хаммаси ҳам “лойиқ инсонлар” бўлмай, улар буюк инсонларга кўп вақт ахмоқона муносабатда бўлганлар. уни “ўзгарувчан флоренция” деб аташган. ўзининг ўзгарувчанлиги, зулмкорлиги ва салбий холатларига қарамай, бу шаҳар ўн бешинчи асрнинг иккинчи ярмида уч ажойиб инсон: леонардо да винчи, микеланджело ва рафаэлни етиштириб берди. бу уччаласининг барчаси …
5
р бўлиб етишди, шунингдек, бизнинг танамиздаги қон айланишини биринчи бўлиб аниқлаган. у бизнинг баданимизни қай тарзда тузилганлигидан таажжубга ва хайратга тушарди. “қўпол одамлар, - деган эди у, - ахмоқона одатлари ва бефойда қарашлари билан жуда хам анатомик мураккаб тарзда тузилган танамиздек ажойиб қуролга эга бўлишга нолойиқдирлар. улар учун озуқаларни қабул қилиб оладиган ва қайта чиқариб турадиган оддий бир қоп бўлса хам етарли бўларди, чунки улар учун тана, бу озуқаларни қайта ишловчи қисм холос” . леонардонинг ўзи вегетариан бўлган ва хайвонларни жуда яхши кўрган. унга бозорлардан қафаслардаги қушчаларни сотиб олиш ва ўша захотиёқ уларни қафасдан чиқариб, озодликка учириб юбориш одат бўлиб қолганди. леонардонинг авиация ва осмонда учиш сохасидаги изланишлари хамда олиб борган тажрибалари энг хайратланарли ишларидан бўлган. у кўзлаган натижасига эриша олмаган бўлса ҳам, бу сохада анча ишларни амалга ошира олганди. ҳеч ким унинг назарий қарашлари ва амалий тажрибаларини давом эттира олмаган. мабодо, леонардога уч-тўрт киши эргашганда ва ундан кейин хам …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "леонардо да винчи-уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби"

1503120845_68999.doc леонардо да винчи-уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби тарих фани ўқитилиши жараёнида ўқувчилар ўтган асрларнинг буюк намояндаларининг таржимаи ҳоли билан танишадилар. уларнинг мақсади, илғор ғоялари, кураши ва қаҳрамонликлари билан. улар намуналари, ўқувчилар учун мактаб сифатида кўрилиб, уларни ўзларининг мақсадига садоқати ва шу мақсад сари юриши, қийинчиликларни енгиши намуна сифатида кўриш мумкин. улар мақсад сари интилишида нимадан воз кечганлиги, ватани ва халқига ҳизмат ва ўзини қурбон қилиши тушинганлар. ижобий қаҳрамонлар ва буюк шахслар ўқитувчиларга нима яхши деган саволга жавоб айта олганлар. ушбу етарлими? яхши ғоя чуқур ва тушунарли қабул қилинади ва салбий ҳаракатлар чиқариб ташланади. инсон ҳатолари устида ўрганади. инсон нима ёмон эканлигини би...

DOC format, 63.5 KB. To download "леонардо да винчи-уйғониш даври маданиятининг энг буюк арбоби", click the Telegram button on the left.