абсолют қора жисмнинг нурланиши. нурланиш қонунлари

DOC 178.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662983179.doc l l p l e l l d e hc d kt hc 1 1 2 5 2 - × = l e l d l l d + l l l d e hc db kt hc 1 1 2 5 2 - × = т град см × = 290 , 0 max l 4 t s e = 4 2 8 10 67 , 6 k с м ж × × × = s 1 >> kt hc l kt hc e hc l l l p e - × = 5 2 2 kt hc e kt hc l l + » 1 kt c × = 4 2 l p e l ' 0 l ' 0 l 0 2 l j l × = d c c × d = 0 2 l l j 2 j 2 j ' 0 l 2 …

, унинг химиявий таркибига ва физик xолатига боғлиқ бўлади. иссиқлик нурланиши қонунлари фақат термодинамик мувозанатдаги жисм учун содда кўринишга эга бўлиб, унинг нурланиши (мувозанат нурланиш) температура орқали аниқланиши мумкин. нурланаётган жисм термодинамик мувозанатда бўлиши учун, у ташқи муҳит билан иссиқлик ўтказмайдиган идеал девор билан ўралган бўлиши лозим. фақат шундагина бу жисмни чегараловчи ҳамма қисмларида температура бир хил қийматга эришиб, иссиқлик мувозанати t, яъни термодинамик мувозанат рўй беради. термодинамик мувозанатдаги жисм абсолют қора жисм дейилиб, унинг нурланиш қобилияти планкнинг ушбу формуласи ёрдамида ҳисобланади: бу ерда жисмнинг 1 см2 юзасидан ҳамма томонга спектрнинг (, интервалида нурланаётган ёруғлик оқимини характерлайди ва эрг/см3.сек да ўлчанади. термодинамик мувозанатдаги жисм учун ҳамма сиртнинг равшанлиги в ушбу йўналишда бир хил бўлиб, ифодадан топилади. абсолют қора жисмнинг спектрида энергиянинг планк формуласида бўйсунган тақсимланиши (планк эгриликлари), температуранинг турли қийматларида турлича бўлади ( (расм). планк эгриликларининг максимуми тўғри келган тўлқин узунлиги жисмнинг абсолют температураси билан кўринишда боғланиб, у виннинг силжиш …

деб юритилувчи ушбу ифодага айланади: бинобирин узун тўлқинли диапозонда абсолют қора жисмнинг нурланиши температура билан чизиқли боғланишда бўлади. спекрал анализ асослари. астрофизик объектларнинг спектрлари ва уларда кузатиладиган чизиқлар астрофизик методлар ичиди спектрал анализ, осмон жисмларининг физик табиатини тадқиқ қилиш борасида алоҳида аҳамият касб этади. œтган асрнинг ўрталарида юлдуз ва планеталарнинг физик табиати спектрал метод ёрдамида ўрганишни италиялик астроном секки бошлаб берди. астрономияда янги бу методнинг қўлланиши, осмон жисмларининг температурасини, химик таркибини, магнит майдони кучланганлигини, ҳаракат тезлигини, масофасини ва бошқа талай ёритгичга тегишли физик параметрларни аниқлашга имкон бериб, катта ютуқларни қўлга киритилишига сабаб бўлди. нурланаётган жисмнинг ҳолатига ва қандай шароитда турганлигига кўра унинг спектри асосан уч турли бўлиши мумкин: 1) туташ спектри. 2) чизиқли нурланиш (эмиссион). 3) ютилиш спекрти. химик таркибиги боғлиқ бўлмаган ҳолда ч¢ғланган қаттиқ, суюқ ҳолатдаги жисмлар ҳамда катта босим ва юқори температурадаги ионлашган газ туташ спектрни беради. бундай холларда нурланиш барча тўлқин узунлигида кузатилиб, ҳар бир тўлқин узунлигига …

гининг спектрида минглаб темирнинг чизиқларини к¢риш мумкин. агар туташ спектри берадиган ёруғлик манбанинг йўлига совуқ буғ ёки газ модда киритилса, ютилиш спектри ҳосил бўлиб, буғ ёки газни ташкил этган атомлар у ч¢ғланган ҳолатида қандай тўлқин узунликларида нурланса шундай тўлқин узунлигидаги нурларни ютиб, туташ спектрининг фонида ютилиш чизиқларини ҳосил қилади. масалан ч¢ғланган натрий буғи юқорида эслатилган (=5890аo ва (=5896аo тўлқин узунликларида нурланса, туташ спектри манбаи йўлига киритилган совуқ ҳолдаги натрийнинг буғи худди шу тўлқин узунликларидаги нурларни ютиб, туташ спектрининг бу чизиқлар тўлқин узунларига мос келган жойида икки қ¢шни қора чизиқни ҳосил қилади. нурланиш ва ютилиш спектрлари тасмали (полосали) бўлиши ҳам мумкин. хусусан молекуляр бирикмаларнинг спектри қатор кенг тасмалардан иборат бўлиб, бундай тасмалар ўз навбатида бир бирига жуда яқин жойлашган спектрал чизиқлардан ташкил топади. агар бундай молекуляр бирикмалардан газ юқори температурали ва ч¢ғланган ҳолатда бўлса, у мавҳум тўлқин узунликлари интервалидаги нурланиш тасмаларини, аксинча туташ спектри манбаи йўлида совуқ газ ҳолатида бўлса ўша …

инг уларни сиртидан қайтиши ҳисобига бўлади ва қуёш нурлари планета сиртдан қайтишидан олдин ва кейин унинг атмосферасини кесиб ¢тади. шунинг учун ҳам планета ва унинг йўлдошлари спектрида қуёш спектрига қўшимча унинг (ёки йўлдошининг) атмосферасига тегишли ютилиш чизиқлари ҳосил бўлади. бу ютилиш чизиқларининг анализи, планета атмосферасининг кимёвий таркиби, босими, температураси ва бошқа физик характеристикалари ҳақида маълумот беради. астрофизик жараёнларнинг нурий тезликларини аниқлаш. доплер эффекти спектрал анализ берган энг катта ютуқлардан бири ( ҳаракатдаги ёритгичларнинг ёки уларни қисмларининг қуёш, ой, туманликлар учун нурий тезликларини ўлчашга имкон беришидир. ёритгичнинг нурий тезлиги деганда, ёритгичнинг ҳаракат тезлиги векторининг қараш чизиғи бўйича ташкил этувчиси тушинилади. ќаракатдаги манбанинг нурий тезлигини ўлчаш усули доплер томонидан 1847 йилда ишлаб чиқилган бўлиб, унга кўра, нурланаётган манбанинг қараш чизиғи бўйича силжиши, унинг спектрида спектрал чизиқларни силжишига олиб келади. агар спектрал чизиқнинг силжиш катталиги ((= -(0 бўлса бу ерда ((0–ҳаракатдаги манба маълум спектрал чизиғининг тўлқин узунлиги, -ҳаракатдаги манбанинг ўша чизиғининг ¢згарган тўлқин …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "абсолют қора жисмнинг нурланиши. нурланиш қонунлари"

1662983179.doc l l p l e l l d e hc d kt hc 1 1 2 5 2 - × = l e l d l l d + l l l d e hc db kt hc 1 1 2 5 2 - × = т град см × = 290 , 0 max l 4 t s e = 4 2 8 10 67 , 6 k с м ж × × × = s 1 >> kt hc l kt hc e hc l l l p e - × = 5 2 2 kt hc e kt hc l l + » 1 kt c × = 4 2 l p e l ' 0 …

DOC format, 178.0 KB. To download "абсолют қора жисмнинг нурланиши. нурланиш қонунлари", click the Telegram button on the left.

Tags: абсолют қора жисмнинг нурланиши… DOC Free download Telegram