o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi

DOC 36,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1451624956_62842.doc o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi o‘zbek xalqining amaliy me’morchilik san’ati o‘ziga xos boy an’analarga ega. bizning davrimizga qadar yetib kelgan amaliy me’morchilik san’ati asarlari rang-barang va xilma-xildir. bular kulollik buyumlari, ipakdan, jundan to‘qilgan gazlamalar, harxil gilamlar va palos-lar; yog‘och va metalldan ishlangan uy-ro‘zgor ashyolari, gul chekib o‘yilgan marmar tosh buyumlari, badiiy kashta bilan bezalgan so‘zanalar, guldor jiyaklar, zarhal kashtalar, turli xil do‘ppilar va boshqalardir. amaliy san’atning bu qayd etilgan turlari har manzilning o‘ziga xos mahalliy xususiyatlariga ega bo‘-lib, shakl va naqsh bo‘yoqlarida aks ettiriladi. bu esa usta-lar orasida o‘ziga xos ishlov buyumlari va xilma-xil bezash asboblari mavjudligidan dalolat beradi. o‘zbekistonda amaliy san’atning kashtachilik, gilam, palos to‘qish va zardo‘zlik kabi turlari tobora taraqqiy etib bormoqda. o‘zbekiston o‘zining rang-barang shoyi, atlas, beqa-sam, xon atlas va boshqa turli buyumlari bilan uzoq asrlardayoq nom chiqarib kelgan. hozirgi vaqtda badiiy to‘qimachilik san’ati marg‘ilon, farg‘ona, namangan, sa-marqand va buxoro shaharlarida juda rivojlangan. badiiy …

alari ko‘proq qizgish-jigar rang bo‘yoqlarda, rishton ustalari ko‘kimtir, moviy-havo rang, samarqand ustalari yashil-sariq rang tusda, shahrisabz ustalari qizg‘ish bo‘yoqdan foydalanadilar. o‘zbekistonning qo‘l-hunar san’atida mis buyumla-riga badiiy naqsh o‘yish kasbi alohida o‘rin tutadi. asosan bu hunar ko‘proq qo‘qon, qarshi, buxoro, shahrisabz, xiva shaharlarida rivoj topgan naqqosh miskar ustalar tomo-nidan nozik shakllarda ajoyib ishlangan choy idish, qum-g‘on, choynak, barkash, kuldon, patnislar va xilma-xil bu-yumlarni har bir xonadonda uchratish mumkin. yeg‘ochdan sharq an’anasi asosida xilma-xil badiiy buyumlar ishlaydigan o‘zbek yog‘ochsozlari orasida alohida uslubga ega bo‘lgan ustalar ko‘p. yogoch o‘ymakorlik san’ati xiva, buxoro, samarqand, shahrisabz va toshkentda ko‘p-roq rivoj topgan. uymakor ustalar o‘z hunarlarini aso-san eshik, ustun, darcha, tepa tuynuk va shu kabi binokorlik qismlarini yasashda namoyen etib kelganlar. hozirgi vaqt-da ular o‘z san’atlarini aholi, jamoat binolarini beza-tishga baxsh etmoqdalar. yogoch buyumlar do‘konida turli xil buyumlarning (kiyim ilgichlar, shifonerlar, divan, stol-stullar) yangicha shaklda ishlanganiga ko‘zingiz tushadi. bularning ko‘rinishi chiroyli, sodda, ishlatishda ancha o‘n-g‘aylik tug‘diradi. …

obusning nabirasi kaykovus ham kasb-hunar o‘rganish har bir yoshning burchi, deb hisoblagan. bola tarbiyasida hunar o‘rganishning ta’siri, halol mehnat kabi axloqiy tushunchalar shubhasiz yuksak ma’no kasb etadi. bu bilan insonlar o‘rtasida do‘stlik aloqala-rini rivojlantirishga, turmush darajasini taraqqiy et-tirishga yaxshi dalillar keltiriladi. kaykovus o‘z zamonasining farzandlari mehnatsiz, ilm-hunarsiz na ilm cho‘qqisiga, na ma’rifatga ega bo‘li-shi mumkin emasligini o‘zining hayotiy tajribasi orqali tushuntiradi. u: "bilimni egallamoq uchun mehnat qilish, badanni dangasalikdan qutqarish foydalidir. chunki dan-gasalik, ishyoqmaslik badanning buzilishiga, kasallani-shiga sababchi bo‘ladi. agar mehnat qilib badanni o‘zingga bo‘ysindirmasang, sog‘lom va baland martabali bo‘la ol-maysan..." - degan edi. kasb va hunar yoshlar vaqtining behuda o‘tishiga yo‘l qo‘ymaydi. hunar va kasb o‘rganish yoshlarni har qanday nojo‘ya xatti-harakatlardan xoli qiladi. hayotda uchragan qiyinchiliklar oqibatida tugilishi mumkin bo‘lgan yomon fikrlardan qaytishga o‘rgatadi. jahonga mashhur bo‘lgan buyuk olim va mutafakkirlar aristotel, al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, nosir xisrav, nizomiy ganjaviy, musli-hiddin sa’diy, umar xayyom, alisher …

ganlar. vii-viii asrlardagi hukmdorlarning varaxsha shahri-dagi saroylarida amaliy san’atning xilma-xilligi jiha-tidan kishini hayron qoldiradigan namunalari saqlan-gan. gx-x1 asr boshlarida urta osiyo tarixida badiiy madaniyat, ayniqsa arxitektura tez rivojlangan. arab bosqinchilarining bostirib kirishi tufayli bu davr o‘rta osiyo madaniyatini uch bosqichga bo‘lish mumkin, ya’ni: 1. viii va ix asr o‘rtalarida shahar ichkarisida olib borilayotgan qurilish ishlari juda susayib ketdi. 2. ix va x asrning ikkinchi yarmida mamlakat bagdod xalifaligidan ozod bo‘lgandan keyin shahar ichkarisida xarob joylarni qayta tiklash ishlari avj olib ketdi. 3. xi - xii asrlar va xiii asr boshlarida urta osiyoda feodal tuzum hukmronligida arxitektura va shahar quri-lishlari yuqori darajaga ko‘tarildi. xvii - xviii asrlarda ko‘plab turar joy binolarini bezashda amaliy san’at asarlari qullanila boshlandi. xix asrga kelib bezakning hamma turlariga xos qat’iy, aniq kompozitsiyalar ishlab chiqildi. xix asrning ikkinchi yarmigacha lojivor sarg‘ish, qizil-jo‘sha sabzi bo‘yoqlar ishlatilib kelindi. xix asr oxirlarida ochiq rangli bo‘yok,lar, masalan, sariq sabzi, shingobi bo‘yoqlar …

a har oyda oylik va o‘rganish uchun material hamda asbob-uskunalar bilan ta’minlanardi. shogird- lik vaqti tugagandan keyin ular imtihon topshirib, qilgan ishlariga va bilimlariga qarab malaka darajasini olardilar. toshkentda p.p. ben-kov nomidagi rassomlar tayyorlash maktabida 1952/53 o‘quv yilida amaliy san’at bo‘limi ochilib, bu yerda birinchi tashkil etilgan o‘quv ishlab chiqarish kombinatini biti-rib chiqqan ustalar va o‘zbekistonda nom chiqargan xalq ustalari dars berishdi. bular orasida yoqubjon raufov, muhiddin rahimov, jalil hakimov, mahmud usmonov, toir to‘xtaxo‘jayev va boshqalar bo‘lgan. 1949 yilda ostrovskiy nomli pionerlar saroyida, 1954 yilda lenin nomli pionerlar saroyida naqqoshlik va ganchkorlik to‘garagi ochilib, unda o‘quvchilar har ikka-la san’at turini zo‘r qiziqish bilan o‘rganadilar. toshkentda badiiy amaliy san’at sohasida kasb-tex-nika maktabi ochiladi. maktab qoshida o‘ymakorlik, mis-karlik, zargarlik va gilamchilik ustaxonalari tashkil qilinadi. hozirgi vaqtda ustalar o‘z shogirdlari bilan bir-galikda teatr, klub va muzey binolarini naqsh bilan be-zab, mehnatlarini elga manzur etmoqdalar. bundan tash-qari, ko‘rgazmalar uchun badiiy buyumlarini ishlab o‘z ma-horatlarini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi" haqida

1451624956_62842.doc o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi o‘zbek xalqining amaliy me’morchilik san’ati o‘ziga xos boy an’analarga ega. bizning davrimizga qadar yetib kelgan amaliy me’morchilik san’ati asarlari rang-barang va xilma-xildir. bular kulollik buyumlari, ipakdan, jundan to‘qilgan gazlamalar, harxil gilamlar va palos-lar; yog‘och va metalldan ishlangan uy-ro‘zgor ashyolari, gul chekib o‘yilgan marmar tosh buyumlari, badiiy kashta bilan bezalgan so‘zanalar, guldor jiyaklar, zarhal kashtalar, turli xil do‘ppilar va boshqalardir. amaliy san’atning bu qayd etilgan turlari har manzilning o‘ziga xos mahalliy xususiyatlariga ega bo‘-lib, shakl va naqsh bo‘yoqlarida aks ettiriladi. bu esa usta-lar orasida o‘ziga xos ishlov buyumlari va xilma-xil bezash asboblari mavjudlig...

DOC format, 36,0 KB. "o‘zbekiston xalq amaliy san’ati va uning rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston xalq amaliy san’ati… DOC Bepul yuklash Telegram