рангшунослик хакида кискача тарихий обзор

DOC 275,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1355752328_41231.doc 9 10 1000000000 1 1 - = = “ ’ мавзу www.arxiv.uz режа: 1. рангшунослик хакида кискача тарихий обзор 2. ранг таълимотининг физик асослари ранг хакидаги карашлар кадим - кадим замонлардан буён уз ривожига эга булиб келган. аммо ранг таълимоти дастлаб табиат ходисаларига нисбатан аник назарий ёндошилмаган холда каралган. кейинги хилма-хил фанларнинг ривожланиши жараёнида ранг тушунчаси ва уни илмий асосланишига талабнинг ортиши аник назарий тизимни яратилишига олиб келган. ранг хакида таълимотлар билан танишар экансиз унинг тарихий ривожи ранг муаммоларини, аваламбор инсоннинг физиологик хусусиятларининг ёруглик ва ранглар мажмуаси билан накадар богликлигини, шунингдек инсоннинг эмоционал кайфиятини узгаришида ранг, нур ходисалари мухим роль уйнашини куриш мумкин. ранг муаммолари билан уз вактида фалсафа фани, кейинчалик - табиий ва техник фанлар шугуллана бошлади. аммо ранг хакида гапирганда бизга маълумки, антик даврлардаёк рангларнинг узаро муносабатлари яъни уларнинг уйгунлашуви хакида жуда нозик дидга эга булганлар. жумладан, кадимги миср, юнонстон, римнинг деворий суратлари, хар хил сапол идишлар, …
2
алклар ижтимоий хаётида жуда кадимлардан урин олиб келмокда. умуман олганда, рангни танлашда борлик ва кишиларнинг ижтимоий хаётидаги иштироки жуда мухим ахамият касб этади. шунинг учун ранг хакидаги таълимот уз доираси жихатидан фалсафий, эстетик, табиий - илмий муаммоларни уз ичига олади. бу сохаларнинг хар бири уз муаммолари, уз кузатиш йули, уз терминалогиясига, уз тадкикий усулига эгалиги рангшунослик масалаларини урганишни мураккаблаштиради. ранг ва ёругликларни узаро алокадорлиги, уларнинг табиати хакидаги дастлабки назарий асарларни антик юнонстонда учратамиз. табиат конуниятлари аник урганилмаган бир даврда ранг тушунчалари юнон файласуфларининг дунёвий тушунчаларида умумий тарзда акс этган эди. кадимги олимлар ранг таълимотида ёруглик ва коронгиликни, ок ва корани карама-карши куйиб, улар уртасида хамма ранглар мавжудлигини пайкаганлар. аммо бу ходисаларнинг сабабларини улар аник айта олмаганлар. лекин арестотель куз ва жисм оралигидаги "шаффоф" мухитнинг ахамиятлилиги, хакида гапирган эди. демокрит жисмлар ва уларнинг образларини кузларда шакллантирувчи атомлар мавжудлиги хакида укдирган эди. эвклид эса кузлардан "куриш нурлари" таркалиб ташки дунё жисмларни камраб …
3
и доира шаклида жойлаштирди. рангларни белгилаш учун унинг куллаган терминологияси жуда аник эди. яъни кизил ёки яшил нурлар хакида эмас балки яшил ва кизил ранг сезгиси уйготувчи ёруглик нурлари хакида гапирган эди. шундай килиб ньютоннинг бундай ихтироси бизни рангларнинг физик табиати хакида аник тасаввурга эга килди. 1-расм. ньютон спектрнинг етти рангини ажратиб берди. 1.1. буюк немис шоири, гуманист ва олим иоганн вольфганг гете (1749-1832 йй.) "ранг хакида таълимот" асарини яратди. рангни одам организмига таъсири окибатида содир буладиган рухий (эмоционал) узгаришлар, хар бир рангни узига хос рухий холат кузговчи кучга эгалиги асарда алохида уринга эга. гёте - "ранг ёруглик махсули, эмоция кузговчи махсул, нур-ранг-эмоция бир занжирнинг булаклари" деган эди. гёте ранглар хакидаги таълимотини аник система тарзида изохлаб берди. аммо гёте таълимоти ньютоннинг физикавий конуниятларга асосланиб, куплаб тажриба ва изланишлар оркали яратган кашфиётига нисбатан анча примитив, илмий жихатдан асосланмаган тарзда эди. шунга карамасдан гётенинг ранг хакидаги гоялари рассомлар учун маълум микдорда таянч …
4
ига эришиш масаласи билан шугулланган эди. 1.3. немис табиатшунос олими герман людвиг гельмгольц (1821-1894 й.) икки нурни - бирини устига иккинчисини кушиб йуналтириб, улар тушган юза алохида тушган нурга караганда ёругрок булганини, хамда бир неча рангли нурлар бирга кушиб йуналтирилганда яна ок нурга айланишини очиб берди. бу жараённи у "аддитив аралашма" деб номлади. кейинчалик гельмгольц кизил ва кук пигментларни аралашмаси юзага тушадиган нурнинг бир кисмини ютишини айтди. бу холни у "субтракция" деб, пигментларни аралашмасини эса "субтракцив аралашма" деб атади. бу тажрибалар асосида у хилма хил аралашмаларга илмий асос яратди. гельмгольц рангларга аник характеристика бериш учун учта узгарувчан компонент танлади. ранг тони рангни туйинлилиги ва ранг ёркинлиги (оч-туклиги). колорометриянинг бу янги принципи 1931 йилда (мко) ёритиш буйича халкаро комиссия томонидан макулланиб улчам бирлиги сифатида кабул килинди. 1.4. вильгельм освальд-немис олими. у рангшуносликка катта хисса кушган рунгенинг ранг шарини давом этдириб, асослари бирлашган икки конус тартибида хажмли ранг жисмини яратади. (5-расм). освальд …
5
г ранг таъсирчанлигига киргизган учта элемент ранг тони, ранг туйинлигига ва равшалиги ёки ёругланиши кабиларни (юнг, гельмгольц ва максвилл карашларини) инкор килади. 1.5. бугунги кунда ранг таълимоти. хозирги кунда мутахассис олимлар томонидан эришилган илмий ва амалий ютуклар асосида системалаштириш масаласи буйича мухим ишлар олиб бормокда. изланишларнинг асосий максади колорометрия яъни ранглар ёркинлигини улчаш хамда мко системасидаги пигментлар ва рангли нурлар уткирлигини улчашдир. ранглар таъсири конуниятларини урганиш билан бир каторда ранглар систематизацияси нормативини яратиш зарур эди. бу эса стандарт ранглар ва ранглар ассортиментини, пигментлар ва стандартлашган буёклар сифатларини хам (ранглар катори ва ранглар мослигини) аниклаш демакдир. бундан ташкари замонавий рангшунослик аник максадларда даволаш муассасалари, ишлаб чикариш корхоналари, айнан рассомлар ва архитекторлар фаолиятида, умуман олганда инсон турмуш тарзининг хамма сохаларида ранг иштироки илмий асосланган, максадли, унумли фойдаланишни кузда тутади. чунки ранг биринчи навбатда инсон рухиятига таъсир килади. ишлаб чикариш унумдорлигини ошириш, касални согайиш жараёнини тезлаштириш, хордик чикариш, кайфиятни бошкариш ва кабиларга ёрдам …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "рангшунослик хакида кискача тарихий обзор"

1355752328_41231.doc 9 10 1000000000 1 1 - = = “ ’ мавзу www.arxiv.uz режа: 1. рангшунослик хакида кискача тарихий обзор 2. ранг таълимотининг физик асослари ранг хакидаги карашлар кадим - кадим замонлардан буён уз ривожига эга булиб келган. аммо ранг таълимоти дастлаб табиат ходисаларига нисбатан аник назарий ёндошилмаган холда каралган. кейинги хилма-хил фанларнинг ривожланиши жараёнида ранг тушунчаси ва уни илмий асосланишига талабнинг ортиши аник назарий тизимни яратилишига олиб келган. ранг хакида таълимотлар билан танишар экансиз унинг тарихий ривожи ранг муаммоларини, аваламбор инсоннинг физиологик хусусиятларининг ёруглик ва ранглар мажмуаси билан накадар богликлигини, шунингдек инсоннинг эмоционал кайфиятини узгаришида ранг, нур ходисалари мухим роль уйнашини куриш мумкин. ранг му...

Формат DOC, 275,0 КБ. Чтобы скачать "рангшунослик хакида кискача тарихий обзор", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: рангшунослик хакида кискача тар… DOC Бесплатная загрузка Telegram