o‘zbekiston davlatchiligining amir temur va temuriylar davri bosqichi

DOC 100,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1555410105_74137.doc oâzbekiston davlatchiligining amir temur va temuriylar davri bosqichi reja: 1. movarounnahrdagi siyosiy tarqoqlik. 2. amir temurning hokimiyat tepasiga kelishi. 3. amir temur davrida davlat boshqaruvi. 4. amir temur va temuriylar davri davlatchiligida ichki va tashqi siyosat. movarounnahrdagi siyosiy tarqoqlik. oâzbekiston davlatchiligi tarixining oârta asrlar davridagi yangi bosqichi buyuk sarkarda va davlat arbobi amir temur ibn taragâay bahodir nomi bilan bogâliqdir. amir temur 1336 yil 8 aprelda (hijriy 376yil, shaâbon oyining 25 kunida) kesh tumaniga qarashli xoâja ilgâor (hoz. qashqadaryo viloyati, yakkabogâ tumani) qishlogâida barlos beklaridan biri amir taragâay bahodir ibn barqal oilasida dunyoga keldi. temurning bolaligi va oâspirinlik yillari kesh va uning atroflarida oâtib, mahalliy amirlar, noâyonlar va beklarning oâzaro urushlari, nizolariga toâgâri keldi. maâlumki, xiv asrning 40-yillariga kelib chigâatoy davlati parchalanib, davlatning sharqiy qismi-sharqiy turkiston va yettisuvni oâz ichiga olgan mugâuliston davlati tashkil topadi. chigâatoy ulusida nisbatan barqarorlikni saqlay olgan qozonxon (1336-1347yy.) oâlimidan keyin davlat hududlari parchalinish, iqtisodiy …

topsangiz men podshoh (tugâluq temurxon) xizmatiga borsam.â amir temur merosiy yurtni qoâldan bermaslik maqsadida tugâluq temur ishonchini qozonib (amir hoji sayfiddin yordamida) uning xizmatiga oâtadi va kesh viloyatining hokimi etib tayinlanadi. ammo, tugâluq temur oâgâli ilyosxoâjani movarounnahrning hokimi etib tayinlangach amir temur unga xizmat qilishdan bosh tortib, balx hokimi, amir qozogâonning nabirasi amir husayn bilan ittifoq tuzadi. oâsha davrdagi vaziyat taqozosi bilan temur movarounnahrni tark etishga majbur boâlib, husayn bilan ittifoq tuzgan edi. 1361-1370 yillar davomida amir temur va amir husayn dastlab doâstona, keyin esa dushmanchilik munosabatda boâldilar. 1363 yilda mugâuliston hokimi tugâluq temur vafot etgach ilyosxoâja movarounnahrdan haydaladi. ammo, koâp oâtmasdan movarounnahr ustiga yangidan yurishga tayyorgarlik koâra boshlaydi va 1365 yilda katta qoâshin bilan sirdaryo tomonga yoâlga chiqadi. bundan xabar topgan husayn va temur harbiy kuchlarini jangga tayyorlaydilar. birlashgan kuchlar va tugâluq temur qoâshinlari oârtasidagi jang 1365 yil 22 mayda chinoz va toshkent oraligâida qattiq yogâingarchilik paytida boâladi va …

r. oâz holicha tashlab qoâyilgan movarounnahr aholisi yana ilyosxoâja boshliq mugâullar zarbasiga uchrash xavfi ostida qoladi. bunday sharoitda samarqanddagi sarbadorlar âozodlik yoâlida dorga osilishga tayyormizâ shiori ostida (sarbador-forscha, boshi dorda) mugâullarga qarshi kurash uchun butun xalqni daâvat etdilar. sarbadarlar harakati xiv asrning 30-yillarida xurosonda (afgâonistonning shimoli-gâarbi, marv vohasi va eronning shimoli-sharqiy qismi) paydo boâlib, bu hududlardagi mugâullar hukmronligi barham beradilar va markazi sabzavor shahri boâlgan sarbadorlar davlatiga (1337-1381 yy.) asos soladilar sarbadorlar harakati xiv asrning 50-60-yillarida ijtimoiy-siyosiy harakat sifatida movarounnahrga ham yoyiladi va uning markazi samarqand edi. sarbadorlarning harakatlantiruvchi kuchlari madrasa toliblari, shayxlar, umuman, oddiy aholidan iborat edi. harakat qatnashchilarining asosiy maqsadi mugâul istilochilari va zulm oâtqazuvchi mahalliy qatlamlarga qarshi kurash edi. xurosonda boâlgani kabi samarqandda ham bu kurash harakatlantiruvchi kuchlari tarkibi bir xil edi. ilyosxoâja qoâshinlari samarqandga yoâl olib uni qamal qilganlarida sarbadorlar mudofaani tashkil qildilar. mudofaaga madrasa mudarrisi mavlonzoda, hunarmand abu bakr kalaviy, mergan xurdaki buxoriylar boshchilik qiladilar. …

uyrugâi bilan bu yerda sarbadorlarning boshliqlari va aftidan, faol ishtirokchilari qatl etiladi. temurning aralashuvi bilan faqat mavlanzoda omon qoldirilib, xurosonga joânatiladi. muâiniddin natanziy maâlumotlariga asoslangan a. ziyoning fikricha, sarbadorlar gâalabasidan soâng samarqandliklar mavlonzoda itoatiga oâtib âuni imom va amir (sifatida) qabul qilganlarâ. yaâni, samarqandda ham diniy, ham siysiy hokimiyat mavlonzoda qoâliga oâtgan. uning bu âimomligi va amirligiâ samarqandning oâzida deyarli bir yil davom etgan. shu bois ham amir husayn sarbadorlar harakatining boshliqlari va faollarini omon qoldirmasligi aniq edi. amir husayn uchun oâz siyosiy raqiblarini zaiflashtirish va mavridi kelsa ulardan qutulish siyosati nechogâlik muhim boâlganini konigil voqeasidan soâng yuz bergan jarayon orqali ham bilib olish mumkin. 1366-1370 yillar amir temur va amir husayn oârtasidagi ziddiyatlar kuchayib, bu kurash husayinning oâldirilishi bilan yakun topdi. 1370 yil 9 aprel chorshanba kuni oâz davrining nufuzli amirlaridan boâlgan shayx muxammad suldoâz, kayxisrav xuttaloniy, oâljoytu apardi, dovud dugâlot, sarbugâo jaloyir, joku barlos, muayyad dugâlot, badaxshon hokimi …

urgan mamlakatga qonunlar joriy etib, tartib oârnatish oson emas edi. uni faqatgina kuchli siyosat yurgizib, mamlakat qudratini mustahkamlab amalga oshirish mumkin edi. temur oâziga mustahkam tayanch barpo etish maqsadida dastlab barlos qabilasidan maxsus gvardiya tashkil qiladi. chunki bunday ishonchli gvardiya ayniqsa uning siyosiy va harbiy kurashlari uchun zarur edi. shuningdek, amir temur davlat boshqaruvini oâz qoâliga olgan boâlsa-da, ammo mavjud shart-sharoitda amaliy qadamlar qoâyib borish nihoyatda ogâir edi. zero, mamlakat yo biron-bir viloyat, yoki ijtimoiy tabaqa doirasida kattagina mavqega ega boâlgan amirlar avval boshda uning hukmronligini tan olgan boâlsalar-da, ular bilan amir temur oârtasidagi munosabat bundan buyon ularga va ularning namoyondasi boâlmish ijtimoiy muhitga nisbatan yurgiziladigan siyosat bilan koâp jihatdan bogâliq edi. aynan shuning uchun ham 1370 yilning oârtalarida samarqandda oâtkazilgan qurultoyda amir temur barcha viloyatlardan nufuzli amirlar, lashkarboshilarni yigâib, ularga har birining mavqei va martabasiga qarab biron-bir mansab va mulk (viloyat, tuman, shahar) taqsimlab beradi, katta-katta sovgâalar ulashadi. bu …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston davlatchiligining amir temur va temuriylar davri bosqichi" haqida

1555410105_74137.doc oâzbekiston davlatchiligining amir temur va temuriylar davri bosqichi reja: 1. movarounnahrdagi siyosiy tarqoqlik. 2. amir temurning hokimiyat tepasiga kelishi. 3. amir temur davrida davlat boshqaruvi. 4. amir temur va temuriylar davri davlatchiligida ichki va tashqi siyosat. movarounnahrdagi siyosiy tarqoqlik. oâzbekiston davlatchiligi tarixining oârta asrlar davridagi yangi bosqichi buyuk sarkarda va davlat arbobi amir temur ibn taragâay bahodir nomi bilan bogâliqdir. amir temur 1336 yil 8 aprelda (hijriy 376yil, shaâbon oyining 25 kunida) kesh tumaniga qarashli xoâja ilgâor (hoz. qashqadaryo viloyati, yakkabogâ tumani) qishlogâida barlos beklaridan biri amir taragâay bahodir ibn barqal oilasida dunyoga keldi. temurning bolaligi va oâspirinlik...

DOC format, 100,0 KB. "o‘zbekiston davlatchiligining amir temur va temuriylar davri bosqichi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston davlatchiligining a… DOC Bepul yuklash Telegram