xx asrning o’rtalarigacha o’tkazilgan arxeologik tekshirishlar

DOC 75,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1555408316_74107.doc xx asrning o’rtalarigacha o’tkazilgan arxeologik tekshirishlar reja: 1. a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi ekspedistiya faoliyati. 2. v.a.shishkin tomonidan olib borilgan dastlabki tadkikotlar. 3. zamonbobo madaniyatining ochilishi. 4. uchtut ustaxonasidagi tadqiqotlar. 5. sarmishsoydagi ibtidoiy rasmlarning o’rganilishi. a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi ekspedistiya faoliyati. xx asrning 20 yillarida rossiyada va urta osiyoda sodir bo’lgan siyosiy voqealar natijasida bizning o’lkamizdagi buxoro amirligi tugatilib, yangi davlat tizimlari qaror topdi. bu davlatlar doirasida ham o’lka tarixi bilan qiziqish, tadkikotlar olib borish ishlari amalga oshirilgan. 1920—1934 i yillar buxkomstaris (kadimgi yodgorliklarni qo’riqlash buxoro tashkiloti) tomonidan ayrim ishlar amalga oshirilgan. biroq hali ham ko’xna shahri buxoroda arxeologik qazish ishlari o’tkazilmagan edi. xx asrning 30 yillarida gidrogeolog m.reshetkin va uning guruxi tomonidan vohaning turli joylaridagi gidrogeologik tekshirishlar jarayonida uchragan ayrim arxeologik ashyolar to’planib borilgan va bu tadqiqotchi tomonidan mashxur arxeologik m.e.massonga berilgan. 1933 yilda esa m.e.massoy tomonidan bu ashyolar o’rganib chiqilib, etti betli maqola tarzida â«materialñ‹ po gidrogeologii uzbekistanaâ» jurnalida e’lon qilingan (vñ‹pusk …
2
n edi. faoliyat davomida qal’ai dabusiyagacha borilib. buxoro voxasining shimoli — sharqyy qismi chekkalari tekshirildi. kampirdevol, qiziltepa, shoxshoxidon, abumuslim, bo’rixona, ganchxona, hazora va dengak singari kampirdevol bo’ylab bunyod qilingan yodgorliklar o’rganildi. ularning rejasi, qurilish tartibi aniqlanib, qog’ozga tushirildi. tavoiz qishlog’i yaqinidagi shahri vayron ko’zdan kechirildi. vohaning g’arbida esa qudakontepa va boboxusharti shaharchasi ko’zdan kechirildi, xolos. a.yu.yakubovskiy ekspedistiyasi to’g’risidagi hisobotida kampirdevol bilan bog’lik muxim tarixiy muammolarga ham to’xtalgan. jumladan, vohadagi o’troq xalq bilan dasht va -cho’l mintaqasida ko’chmanchi chorvachilik bilan shug’ullanuvchi aholi o’rtasidagi munosabatlar masalasiga ham to’xtalgan edi. yakubovskiy tekshirgan bu yodgorliklar ancha yuzaki ko’zdan kechirib chiqish tartibida, biror arxeologik qazishlarsiz amalga oshirilgan. ekspedistiya ishidagi yutuqlardan biri hazora yaqinidagi arxeologik yodgorlik deggaron masjidini aniklab, â«uni samoniy maqbarasidan yosh emasâ», degan xulosa bo’ldi. keyinroq turdi mirg’iyosov boshchiligidagi ekspedistiya bu joyda • arxeologik qazishlar o’tkazib, o’rta asr sopol buyumlari, o’tga chidamli sopoldan yasalgan idishlarni topishga muvaffaq bo’ldi. deggaron masjidi shu nomli qishloqda ix …
3
no orif qabri bo’lib, 1370 yilda e’lon qilingan â«avliyolar to’g’risidaâ» gi qo’lyozma kitobda â«mavlono orif xalifalardan biri bo’lib, dehgaronda tug’ilgan, said amir kuloldan 7 yil ta’lim olgan. musulmon eliga sadoqat bilan xizmat qilgan. mavlono orif dehgaroniy naqshbandiydan oldinroq o’tgan, naqshband- bilan zamondosh bo’lgan, yoshlari u kishidan kattaroqdirâ». (46 — betda), deb yozilgan. masjidda qur’oni karim saqlanadi. uni mirza maxmud mahdum tomonidan ko’chirilgan (sanasi stoma’lum) xvi —xvii asrlarda talabalar shu qur’on asosida ta’lim olganlar. 1934—1935 yillar davomida v.a.shishkin tomonidan devori kampirakni tadqiq qilish davom ettirildi. bu tadqiqotchilar butun buxoro voxasining atrofini aylanib chiqishga harakat qildilar. devorning voha janubiy va- sharqiy qismidagi qoldiqlarini ilmiy o’rganishga harakat qildilar. yo’l —yo’lakay oqsoch, xoja ajuvandi, quyitepa kabi yodgorliklar ham ko’zdan kechirildi. quyimozor qabristoni ham aniqlanib ko’zdan kechirildi. vohaning shimoliy va g’arbidagi vardonze, zandana, varaxsha singari devor yaqinida yuzaga kelgan yodgorliklar aniklandi. 1934—1935 yillarda buxoro shahridagi mog’oki attori masjidida ham qazish ishlari olib borildi. bu tekshirish …
4
sadida tekshirish o’tkazilgan. ikkinchi jahon urushgacha qilingan ishlarning so’nggisi leningraddagi (sankt — peterburgdagi) davlat ermitani va moddiy madaniyat tarixi instituta tomonidan tuzilgan a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi zarafshon arxeologiya otryadining paykanddagi tekshirishlari edi. 1939 yil ekspedistiya poykanddagi shaxar topografiyaeini o’rganish bilan birga shahar arki hamda shaharning shimoliy — sharqiy qismida ozroq kazish ishlari olib bordi. 1940 yilda qazish ishini v.n.kesaev davom ettirdi. yakubovskiyning ham, kesaevning ham ishlari razvedka xarakterida bo’lib, arablargacha bo’lgan buxoroni o’rganish ishlariga zamin tayyorlashga qaratilgan edi. quyi zarafshondagi ibtidoiy madaniyat izlarining o’rganilishi. buxoro vohasining tabiiy sharoitida zarafshon daryosi hal qiluvchi rol o’ynaydi. bu xakda narshaxiyning yozib qoldirgan ma’lumotlari yuqorida qayd qilingan edi. zarafshon daryosi bundan vi-vii ming yil oldin bir necha tarmoqlarga bo’lynib, amudaryoga borib qo’shilgan. uning birinchi tarmog’i moxondaryo deyilib, og’ar qishlog’i erlaridan g’arbga tomon oqib, moxonko’l, lo’xliko’l, xo’jako’llarni hosil qilib nargizkal’a va oqrabot degan joylardan amudaryoga qo’yilgan. amudaryoga ko’shilish joyida â«suvlatâ» deb ataluvchi 9 ta chuqurlik hosil bo’lgan. …
5
mgi makonlar bo’lishi kerak degan extimol bilan tekshirishlarni boshladi. natijada qirg’oqlardan 29 maskan, tosh qurollar, o’choq koldiqlari, shamol buzib ulgurmagan chaylaning o’rni aniqlandi. 1959—1966 yillarda o’tkir islomov tomonidan katta va kichik tuz konlardan yana 39 joydan neolit manzillarini topishga muvaffaq bo’lindi. bundan 3500 yillar oldin katta tuz kon atroflarida hayot sekin asta so’nib odamlar bronza davrining ilk dehqonchilik va chorvachilik xayotiga" o’tib tirikchilikni davom ettirganlar. bu aholining gurdush quruk o’zani yoqasidagi yog’och va qamishdan yasalgan yarim tuxum shaklidagi uylari yuzaga kelgan. olimlar tomonidan bunday uylar ochildi. ulardan o’choq, sopol idishlar, tosh, metall buyumlari, hayvon suyaklari, arpa, bug’doy, tariq kabi don ekin qoldiqlari topilgan. chayladan 500 metrcha shimoli — g’arbda shu erda yashagan bronza davri aholisining qabristoni ham aniqlandi. unda marhumlarni g’ujanak qilinib, buyumlari va oziq — ovqatlari bilan dafn qilingan. bu joyni zamonbobo deb nomladilar. zamonbobo hududida mil.avv. x —viii asrlarda xayot tuxtagan. buning sababi zarafshon suvining kamayishidir. bundan keyingi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xx asrning o’rtalarigacha o’tkazilgan arxeologik tekshirishlar" haqida

1555408316_74107.doc xx asrning o’rtalarigacha o’tkazilgan arxeologik tekshirishlar reja: 1. a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi ekspedistiya faoliyati. 2. v.a.shishkin tomonidan olib borilgan dastlabki tadkikotlar. 3. zamonbobo madaniyatining ochilishi. 4. uchtut ustaxonasidagi tadqiqotlar. 5. sarmishsoydagi ibtidoiy rasmlarning o’rganilishi. a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi ekspedistiya faoliyati. xx asrning 20 yillarida rossiyada va urta osiyoda sodir bo’lgan siyosiy voqealar natijasida bizning o’lkamizdagi buxoro amirligi tugatilib, yangi davlat tizimlari qaror topdi. bu davlatlar doirasida ham o’lka tarixi bilan qiziqish, tadkikotlar olib borish ishlari amalga oshirilgan. 1920—1934 i yillar buxkomstaris (kadimgi yodgorliklarni qo’riqlash buxoro tashkiloti) tomonidan ayrim...

DOC format, 75,0 KB. "xx asrning o’rtalarigacha o’tkazilgan arxeologik tekshirishlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xx asrning o’rtalarigacha o’tka… DOC Bepul yuklash Telegram