amir temur davrida moliya pul siyosati

DOC 44.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1549529527_73999.doc amir temur davrida moliya pul siyosati reja: 1.amir temurning hokimyat tepasiga kelishi 2.amir temurning moliya âpul siyosati 3.amir temur tominidan zarb qilingan tangalar. amir temurning hokimyat tepasiga kelishi amir temur bin taragâay 736 hijriy yili (milodiy 1336 yil 9-aprelda) shaxrisabz shaxriga yaqin xoâja ilgâor qishlogâigada tugâulgan. otasi taragâay barlos urugâining nufuzli beklaridan boâlganligi uchun ham har yili bir marta ila daryosi boâyidagi olmaliq shaxriga xon tomonidan chiqariladiganqurultoyga taklif qilinar edi. 1362 yilning kuzida tugâluq temurxon movorounnahrni oâgâli ilyosxoâjaga qoldirib oâz qaroprgohi moâgâiliston (sharqiy turkiston)ga qaytib kelayotib, oâgâliga yordamlashish uchun amir temurni lashkarboshi qilib qoldirdi. lekin amir temur ilyosxoâja bilan chiqisha olmay samarqandni tashlab ketishga majbur boâldi. shu yili seistonda boâlgan janglarda amir temur oâng qoâli va oyogâidan ogâir yaralandi. ilyosxoâja 1365 yil movorounnahrni qaytadan boâysunditish ushun toshkentga yurish boshladi. amir temur va xusayn boshchiligidagi lashkar ilyosxoâja qoâshinlari bilan chinoz va toshkent oraligâidagi bir maydonda toâqnashdi. jang paytida kuchli jala …

ilar ularga izzat-ikrom koârsatadilar. amir xusayn temurga bildirmay abubakr kalaviy va xoârdak buxoriylarni doga tortadi. amir temur faqat mavlonzoda saqlab qoladi. bu esa amir temur va xusayn oârtqasidagi munosabatlarni keskinlashadi. ikki amir oârtasida asosiy toâqnashuv 1370 yil aprelda balx yaqinida yuz beradi va amir xusayn magâlub boâladi. 1370yil 9-aprel kuni chigâotoy ulusining barcha beklari balx shaxriga toâplanib quriltoy oâtrazadilar va amir temurni movorounnahr hukmdori etib taynladilar. amir temur chigâatoy avladidan qozonxonning qizi saroymulkxonimni nikoxiga oladi va âkoâragonâ (moâgâilchada - kuyov) nomini oladi. amir temur xokimyat tepasiga kelgan davrda turon va boshqa mamlakatlarda feodal tarqoqlik, parokandalik va oâzaro urushlar avjiga mingan, ayrim siyosiy âharbiy guruhlar turon va unga qoâshni yerlarga talon-tarojlik hujumlarini kuchaytirgan edi. shuning uchun xam amit temur oâz davlat sarxadlarini mustaxkamlash uchun eng oldin harbiy yurishlarni moâgâilistondan boshladi. amir temur 1371-1390 yillari moâgâilistonga etti marta harbiy yurish yushtirdi va oxitgi harbiy yurishida qamariddin va uning amirlarini irtish daryosining narigi …

n bogâliq qonunbuzarliklar hamda boshqa iqtisodiy muammolar bilan shugâullangan. dorugâalarni taynlash va vazifasidan ozod qilish ishlarini moliya devoni hal qilgan. davlat xazinasi samarqanddagi koâksaroy va hirotdagi ixtiyoriddin qalâasida saqlanardi. amir temur davlatning mustaqil moliya siyosatini takomillashtirish uchun oâz davlati tarkibiga kirgan barcha mamlakatlar moliyasini bir tizimga birlashtirdi va ularni maâmuriy boshqarish talablari asosida idora qilish usullarini joriy qildi. agar evropada birinchi byudjet tuzilishi angliya va fransiyada xvii-asrda paydo boâlgan boâlsa, amir temur oâz davlatida undan 3 asr avval mamlakatni idora etishda byujetning dasrlabki kurtaklarini ishlab chiqdi va joriy qildi. moliya âpul tizimini rivojlantirilishi mamlakatni yuksalishiga kuchli taâsir qilardi. pulning jamiyat iqtisodida oâynagan roli kuchayib borganligi uchun qishloq xoâjalik mahsulatlaridan olinadigan soliqni naqd aqcha bilan olish imkonini berdi. bu davrda asosan qishloq xoâzaligi bilan bogâliq ikki turdagi â xiroj va ushr soligâidan boshqa savdogarlar va hunrmandlar zakot toâlaganlar, chegaradan oâtgan mollar hisobidan boj olingan. bular davlat xazinasi manbai boâlgan. bundan tashqari …

âlganligi uchun ham bu pullar nafaqat movarounnahrdagi markaziy shaharlarda, balki huroson, eron, iroq, va ozarboyjon hududlarida, chunonchi, astrobod, astora (ashpara), baku, basra, bogâdod, bamiyon, damgâon, darband, yazd, isfahon, qarshi, kashon, kermon, qum, mordin, mahmudobod, mashhad, sava, samarkand, sultoniya, tabriz, xorazm, shabankar, shiroz, shemaha, shayh abu ishoq hirot va boshqa 40 ga yaqin shaharlarda ham zarb qilingan. yozma manbalarda biz yuqorida tilga olgan hududlardagi shaharlardan boshqa hindiston, turkiya, misr va shom podshohlari ham amir temur nomi bilan tilla, kumush tangalar zarb qilganligi ma`lum. masalan, ibn arabshox oâzining "amir temur tarixiâ asarida "turk sultoni boyazidning ustidan gâalaba qilgandan soâng uning oâgâillaridan rum podshohlaridan biri isfandiyor amir temur huzuriga kelib, amir temurga itoat izhor etdi. temur uni sevinch bilan qarshi olib, isfandiyorni rumdagi oâz martabasida barqaror etdi va unga oâz tevarak-atrofdagi amirlarga mahmudxon va ulugâ amir temur koâragon nomi bilan hutba oâqitib, pul zarb qilishlarini amr etdiâ - deb yozsa, sharafuddin ali yazdiy …

idan dargâazab boâlgan amir temur ularni tutib, butun mollari va hazinasini musodara qilib, 1393 yili forsni shahzoda umarshayh mirzoga berdi". tanga pullarning davlat belgilab bergan andoza (standart) buyicha, oltin, kumushning sofligi va vazniga alohida etibor bergan holda zarb qilinishi davlat tomonidan qattiq nazorat qilib turilar edi. ayni chogâda bu tangalardagi mahalliy bezaklarning oâziga hos nafisligi saqlanib qolgan boâlib, hirot, mashxad, isfahon, tabriz va bogâdodda zarb qilingan tangalarda bu hususiyat yaqqol koâzga tashlanadi. amir temur oâzining birinchi tanga pullarini 774/ 1372-73 yillari chigâatoy honlarining andozasi boâyicha zarb qilgan boâlsa ham, lekin 1380 yillarga kelib pul islohoti olib borilishi natijasida yangi shakildagi pullarni oâz nomi bilan zarb qildirdi. eski tanga pullarni esa hazinaga qaytarib olib, ularni eritgan. yangi andozadagi tanga pullarni zarb kilganligi uchun ham uning birinchi chiqargan pullari turli joylarda topilgan dafina (hazina)larda juda kam uchraydi.amir temur davlatida 1380 yillari samarkand va horazmda onda-sonda oltin tangalar zarb qlingan boâlsa ham, bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur davrida moliya pul siyosati"

1549529527_73999.doc amir temur davrida moliya pul siyosati reja: 1.amir temurning hokimyat tepasiga kelishi 2.amir temurning moliya âpul siyosati 3.amir temur tominidan zarb qilingan tangalar. amir temurning hokimyat tepasiga kelishi amir temur bin taragâay 736 hijriy yili (milodiy 1336 yil 9-aprelda) shaxrisabz shaxriga yaqin xoâja ilgâor qishlogâigada tugâulgan. otasi taragâay barlos urugâining nufuzli beklaridan boâlganligi uchun ham har yili bir marta ila daryosi boâyidagi olmaliq shaxriga xon tomonidan chiqariladiganqurultoyga taklif qilinar edi. 1362 yilning kuzida tugâluq temurxon movorounnahrni oâgâli ilyosxoâjaga qoldirib oâz qaroprgohi moâgâiliston (sharqiy turkiston)ga qaytib kelayotib, oâgâliga yordamlashish uchun amir temurni lashkarboshi...

DOC format, 44.5 KB. To download "amir temur davrida moliya pul siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur davrida moliya pul s… DOC Free download Telegram