qashqadaryo vohasining mo‘g‘ullar davri tarixi

DOC 46,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1555409239_74123.doc qashqadaryo vohasining moâgâullar davri tarixi reja: 1.oâlkaga moâgâullarning istilochilik yurishlari 2.moâgâullar davrida qashqadaryo vohasining iqtisodiy ahvoli 3.xiv asrning birinchi yarmida qashqadaryo vohasi oâlkaga moâgâullarning istilochilik yurishlari xiii asrning birinchi choragi oxirlarida markaziy osiyoda, shuningdek, movarounnahrda kechgan olamshumul fojeiy voqealar muhammad xorazmshoh va chingizxon nomi bilan bogâlanadi. ularning biri osiyo qitâasining gâarbiy hududida ulkan saltanatni vujudga keltirgan boâlsa, ikkinchisi uning sharqiy qismidagi yurtlarni tamomila oâziga tobe qilgan qudratli va shavkatli hukmdorlar edi. sharqning bu ikki ulugâ davlat egalari oârtasiga sovuqchilik tushishi va oxiroqibatda, uning dahshatli urushga tortishi jiddiy sabablarga bogâlanar edi. umuman, chingizxon istilochilik siyosatining osiyo va ovrupoga qanday balolar, nechogâli kulfatlar yogâdirgani taârifga sigâmaydi. moâgâul xoni bilan xorazmshohning yovlashuviga asosiy sabab arab xalifaligi qutqulari edi. xalifalik biâlan xorazmshohlarning adovati tarixi esa muhammadning otasi tekesh davridan gazak ola boshlagan edi. 1185 yilda xuroson hukmdori toâgâonshoh vafotidan soâng mamlakatda notinchlik vaziyati hukm suradi. garchand taxtga uning kichik yoshdagi oâgâli sanjarshoh chiqqan …

arini ham oâziga boâysundiradi. xalifalik tekesh xorazmshoh misolida oâzining ashaddiy raqibini koâradi va unga qarshi kurashishni maqsad qilib qoâyadi. oqibatda 1196 yilning saratonida bagâdod va xorazmshoh qoâshinlari toâqnashadi. xorazmliklarning koâli baland keladi. tekesh xorazmshoh oâz podshohligining soâshti yillarida kuchayib ketadi va xalifalikni tan olmaslik siyosatini ochiqoydin namoyish etadi. u xalifadan bagâdodda xutba namozlarida oâz nomini qoâshib oâkitishni talab etadi. akad.v.v.bartoldning mulohazasiga koâra, abbosiylar bilan xorazmshohiylar oârtasidagi dushmanlikning boshlanishi sabablari ana shunda edi. tekesh oâz saltanati hududlarini bir qadar kengaytirishga, harbiy va iqtisodiy quvvatini oshirishga muvaffaq boâlgan esada, xorazmshohiylar istiqbolini ulugâ bir xavf ostida qoldiradigan omillarga ham yoâl ochib ketgan edi. u 1200 yilning 3 iyulida olamdan oâtadi. tekeshdan katta davlatgina emas, shu bilan birga, katta kulfat ham meros qoladi. bagâdod va xalifa nosir bilan oshkora dushmanlik munosabatida boâlgan tekeshning avlodi mamlakatda katta kuch boâlgan ruhoniylar madadiga, qoâllabquvvatlashiga umid bogâlay olmasdi. bundan tashqari, tekesh xorazmshoh qipchoq xonlari bilan qudaandachilik munosabatlari oârnatishiga, …

sr oxirlari xiii asr boshlarida movarounnahrda ahvol qanday edi? bu hakda gapirar ekan, v.v.bartold â«movarounnahrda xii asr oxirlarida yuz bergan voqea)^odisalar haqida hech narsa bilmaymizâ», deb yozadi. shu davrdagi nasaf va unga tobe manzillar haqidchi? o.g.bolshakov bu xususda â«kesh va nasaf tumanlari xi-xii asrlardagi tarixiy voqealardan bir chetda qolganligi boisidan, yozma manbalar bu joydagi shaharlar holati haqida fikr yuritish uchun maâlumot bera olmaydiâ», degan fikrni bildiradi. qashqa vohasini xi-x1i asrdagi tarixiy voqeahodisalardan chetda qolgan edi deyish, bir yoqlama aytilgan fikr. bu yilâlarda buxoroda, samarqandda, umuman, movarounnahrda kechgan, yuz bergan shiddatli siyosiyijtimoiy oâzgarishlar shu yurtning katta bir boâlagi boâlgan qashqa vohasini chetlab oâtishi mumkin emas edi. bunga muhammad xorazmshoh bilan bogâliq voqealar silsilasida ishonch hosil qilish mumkin boâladi. movarounnahrni yakjilov qilish yoâlida muhammad xorazmshohning katta toâsiqlarni yengib oâtishi, nafaqat harbiy mahorat, shu bilan birga dono siyosat ham yuritishi lozim boâladi. oâtror hokimi boâysunmaslik yoâliga kiradi, uni tinchitishga toâgâri keâladi. xorazmdan muhammadning …

irmagan edi. 1215 yilga kelib gâuriylarga qarashli barcha mulklarni oâz davlati tarkibiga kiritib oladi. gâuriylar davlati hokimiyatiga oâgâli jaloliddinni tayinlaydi. uning qoâshinlarining jangovar qismi eronni qariyb oâz hukmiga olib ulgurgan edi. hatto omon davlatida ham xutbada muhammadning ismi sharifi qoâshib oâqiladigan boâladi. bu vaqtda muhammad xorazmshoh saltanatiga faqat dasht koâchmanchi elatlari bosqin xavfini solib turar edi. oâz davlatini kengaytirgan va mustahkamlagan, kuchaytirgan va qudratini oshirgan muhammad bagâdoddan, xalifadan xutbada oâz nomini qoâshib oâqitishni talab qiladi. buni bir necha yil oldin uning otasi tekesh ham talab etgan edi. muhamâmad oâz talabini nihoyatda qattiq va jidsiy yoâsinda qoâyadi. xalifa nosir xorazmshoh elchilariga rad javobini beradi. xalifalik bilan munosabat borgan sari keskinlashib ketadi. xalifa ismoiliylar yoâlboshchisi jaloliddin hasan bilan ittifoqlashib, uning moddiy quvvatlashi hisobiga oâz dushmanlarini yoâq qilish yoâlini tutadi. eng avvalo, xorazmshohning iroqdagi noibi oâgâilmish oâldirib yuboriladi. bu voqea, shubhasiz, muhammad xorazmshohning sabr toqatini sinovdan oâtkargan boâlak gâarazlardan, tadbirlardan oshib tushadi. u …

ziyga taalluqli deb hisoblaydi va tangalarni uning nomidan zabt etib, xutbaga uning ismini qoâshdiradi. xorazmshoh bagâdodga qiladigan yurishiga, shu taârifa, qonuniy tuye berishga intiladi. 1217 yilda muhammad xorazmshoh xamadondan bagâdodga katta qoâshin yuboradi. biroq kurdiston togâlariga yetganda qoâshin qor boâroni ostida qoladi va koâp cherik nobud boâladi. qoâshindan oz sonli kishilar orqaga qaytib keladi. bu tabiiy ofat muhammad xorazmâshohning obroâsini tushirib yuboradi. voqea turlicha talqin etiladi, allohning xalifa tomonida ekanligi zikr etiladi. qoâshin fojeasi muhammadning xalifaga boâlgan adovatini aslo susaytirmaydi. 1218 yilning fevralida (614 yil zul qaâdasida) u nishopurga qadam qoâyar ekan, nosirni oâlgan deb eâlon qiladi va yana nomini xutbadan chiqarib tashlatadi. shunday hol marv, balx, buxoro, saraxs kabi shaharlarda ham amalga oshiriladi. ammo xorazm, samarkand, hirot kabi shaharda xalifaga nisbatan tutilgan bu yoâl maâqullanmagan. xalifa bilan muhammad oârtasida nizo bir kunlik yoki bir yillik emas, balki otasi tekesh davridan boshlangan va tobora yuqori nuqtaga koâtarilgan edi. muhammad oâzining …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qashqadaryo vohasining mo‘g‘ullar davri tarixi"

1555409239_74123.doc qashqadaryo vohasining moâgâullar davri tarixi reja: 1.oâlkaga moâgâullarning istilochilik yurishlari 2.moâgâullar davrida qashqadaryo vohasining iqtisodiy ahvoli 3.xiv asrning birinchi yarmida qashqadaryo vohasi oâlkaga moâgâullarning istilochilik yurishlari xiii asrning birinchi choragi oxirlarida markaziy osiyoda, shuningdek, movarounnahrda kechgan olamshumul fojeiy voqealar muhammad xorazmshoh va chingizxon nomi bilan bogâlanadi. ularning biri osiyo qitâasining gâarbiy hududida ulkan saltanatni vujudga keltirgan boâlsa, ikkinchisi uning sharqiy qismidagi yurtlarni tamomila oâziga tobe qilgan qudratli va shavkatli hukmdorlar edi. sharqning bu ikki ulugâ davlat egalari oârtasiga sovuqchilik tushishi va oxiroqibatda, uning dahshatli u...

Формат DOC, 46,5 КБ. Чтобы скачать "qashqadaryo vohasining mo‘g‘ullar davri tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qashqadaryo vohasining mo‘g‘ull… DOC Бесплатная загрузка Telegram