rossiya tangalari

DOC 62,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1549528314_73991.doc rossiya tangalari reja: 1. qadimgi rus tangalarini paydo boâlishi. 2. xiii asrda rossiyada muomalada boâlgan tangalar. 3.1534-1535 yillarda rossiyada oâtkazilgan pul islohoti. 4. pyotr ii ning pul islohoti va u zarb qildirgan tanga pullari. qadimgi rus tangalarini paydo boâlishi. rus tuprogâiga mugâullar bostirib kelgunlariga qadar rus tilida âpulâ - degan soâz yoâk yodi. pul qiymatidagi narsalarni jonivor nomi bilan, knyazâ hazinasi - molhona deb hazinachini yosa molboqar deb atashardi. sigâirlar buqalar, koâylar - tirik mol. pulning â oddiy mol. bularning hammasi qachonlardir rus erida ham, boshka halqlar singari, hayvon pul hizmatini oâtaganini kursatadi.xi asrda pulni âkuniâdeb, pul borligini âbelaâ, âlobniâ, âmordniâ, âushniâ, âdolgaâ, âzubiâ, âskoraâ, soâzlari bilan atalgan. bu nomlarning hammasi kadimiy yozma yodgorliklarda uchraydi. bu nomlarni moâyna pullar deyishadi, maâlumki savsar, tulki, oksusarlarning muynasini âkuniâ deb ataganlar. bu pishiq chiroyli boâlib, butun vusâ tuprogâiga tarqalgan. uning urnida hizmat qilgani ajablanarli emas. shu qatorda pul birligining nomi ham âmuynaâ …

or, oârta va kichik osiyo, kavkazorti hamda mesopatamiya shaharlarida yuritilgan arab dirhamlari eronliklarning dirhamlari, vizantiyaliklarning miliarisi hamda solidlaridan foydalanilardi. rossiya hududida bunday tangalarning hazinalari tez-tez topilib turadi. ba`zan mayda boâlaklarga boâlingan tangalar ham uchrab qoladi. ularni savdo bitishuvlari paytida ishlatganlar. yer osti boyliklarimiz tekshirilmay kelgan, yer bagârida koâmilib yotgan boyliklarni hech kim bilmagan. xvii asrda chet el-lik bir kishi hatto shunday deb yozgan: "moskva davlatida oltin bilan kumush chiqmaydi. hronikalarda rus yeri oltin va kumushga boy deb yozadilar-u, ammo izlab topaolmaydilar, topgan chogâlari da esa oz boâladiâ.u ana shuning uchun ham ruslar uzoq vaqtgacha chet elliklarning pullaridan foydalanib keldilar. rus tuprogâi mugâullar asoratiga tushgach esa istilochilar pulidan foydalanilgan. toâgâri mugâullar kelgunga qadar, xi asrda kiev knyazlari oâz tangalarini zarb qilganlar. knyazlardan vladimir i, svyato-pol va yaroslavlarning tangalari ma`lum boâlgan. bu paytlarda chet elliklar tangalarining kelishi kamayib pulga ehtiyoj ortgan, shuning uchun ham knyazlar jamgâarilgan metalldan pul yasay boshlaganlar. rus knyazlarining …

i asr boshlarida yashagan knyaz oleg mihayl ham oâz tangalarini zarb qilgan. bu tangalarga avliyo mihailning tasviri tushirilgan boâlib: âey hudo, mihailga oâzing yor boâl", deb yozilgan. ammo bu pullarning hammasini ham oz miqdorda chiqarilgan.birinchi rus soâmi toârt qirrali chuzinchok kumush boâlib, ogâirligi tahminan 200gramm, uchlari qoâpol kesilgan. u xiii asrda paydo boâlgan. fan bu xaqda yilnomalardan, yana bittasi, yaqinda kashf etilgan manbadan-"qayin poâstlogâidagi xat" dan biladi.1951 yilda qadimi novgorod shahri joylashgan yerda rus arheologlari qazish ishlari oâtkazishdi. ularning omadi keldi. ula- a ajoyib narsalarni xiii asrda qayin poâstlogâiga yozilgan har xil yozuvlarni topishdi. bu yozuvlarni birida shunday deyilgan: bu xatni yozgan matvi tanishi yosifga salom yoâllaydi va ayiq terisini, veretiy (qupol gazlama) va jun yopiq keltirishni iltimos qiladi. shundan keyin savdolash, 3 soâmdan sot, savdolashmasdan sota koârma, deb nasixat qiladi. hizmat yuzasidan yozilgan, topshiriq xat. ayniqsa bu xatda soâmning tilga olinishi eng qadimiy ma`lumot sifatida juda ham muhimdir. lekin …

, tanga zarb qilishgan. maskvada bir soâmlik tangadan 200 ta, novgorodda 215 ta chaqa tanga yasashgan. ivan iii zamonida rus yagona davlatga aylangan. endi har bir knyaz oâz holicha tanga, zarb qilolmas edi. davlat tepasiga podsho turgan boâlib, pul zarb qilisgga faqat uning oâzi xaqli edi. u chiqargan tanga ustiga "butun rus podshohiâ deb yozilgan edi. yagan e`di. 1534 yilga kelib ivan grozniy onasi elena glinskayaning idorasida butun davlat uchun yagona pul sistemasi joriy qilindi. tanga zarb qilishning qatâiy, qoidasi belgilandi. "polushka" deb atalgan chaka eng a pul e`di, u bir tiyinning choragiga tugri kelardi. polushka - chorak tiyinlikning bir tomonida qushning surati tasvirlangan boâlardi.vaqt oâtishi bilan tanga -chaqalar gâoyib boâladi. hozirgi kunda istagan muzeyingizdan rossiyada turli zamonlarda yuritilgan koâplab qadimiy tanga-chaqalarning namunalarini kurish mumkin. ammo juda gâalati joyi shundaki, xii-xiii asrlardagi tangalarni xech qaerda uchratmaysiz. buning oârniga oâsha asrga doir hazinalardan har hil shakl va vazndagi qimmatbaho metallarning quymasi …

ga-chakasiz davr deliladi. rusning qoâshnilari boâlgal latishlar, estonlar,litvaliklarning ham oâsha paytda tangalari boâlmagan.xii asrning boshlarida mugâul galalari rus tomon siljib ket lishardi. knyazliklarning oâzaro nizolari natijasida pyarchalangan, kuchsizlangan rus mugullarning yaxshi uyushgan qoâshiniga qarshi tura olmaydi. rus kishilari qanchalik botirlarcha kurashmasinlar kiyazliklar biri ketidan biri boskinchilar asoratiga tushaverdi. tez orada novgoroddan tashqari butun rus mugâullar zulmi ostida qoldi. volga boâylarida, urta osiyo erlarida, shimoliy kavkaz va gâarbiy sibirda botuhon davlati - oltin urda oârnatildi. rus uchun cheki chegarasi koârinmas ogir, malaqqatli yillar keldi. mugâullar oâz pullarini chiqarishdi. ana shunda rusda dirham yoki denga - tanga paydo boâldi. "tanga" jiringlovchi degan ma`no ni bildiradi. bu asosan ustiga arabcha -yozilgan kichkina kumush tan galar edi. "denga" soâzi rus e`llida asta-sekin "dengi" (pul) boâlib oâzgarib ketgan. faqat xiv asrning oârtalarida rus xalqi mugâullarning zulmini boâshashtirishga muvaffaq buldi -, yana tanga-chaqalari paydo boâla boshlaldi. knyaz roman mihaylovich kievda kumush tanga zarb qiladi. 1380 yili …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rossiya tangalari"

1549528314_73991.doc rossiya tangalari reja: 1. qadimgi rus tangalarini paydo boâlishi. 2. xiii asrda rossiyada muomalada boâlgan tangalar. 3.1534-1535 yillarda rossiyada oâtkazilgan pul islohoti. 4. pyotr ii ning pul islohoti va u zarb qildirgan tanga pullari. qadimgi rus tangalarini paydo boâlishi. rus tuprogâiga mugâullar bostirib kelgunlariga qadar rus tilida âpulâ - degan soâz yoâk yodi. pul qiymatidagi narsalarni jonivor nomi bilan, knyazâ hazinasi - molhona deb hazinachini yosa molboqar deb atashardi. sigâirlar buqalar, koâylar - tirik mol. pulning â oddiy mol. bularning hammasi qachonlardir rus erida ham, boshka halqlar singari, hayvon pul hizmatini oâtaganini kursatadi.xi asrda pulni âkuniâdeb, pul borligini âbelaâ, âlobniâ, âmordniâ, ...

Формат DOC, 62,5 КБ. Чтобы скачать "rossiya tangalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rossiya tangalari DOC Бесплатная загрузка Telegram