rossiya tangalari

DOC 62,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1549528314_73991.doc rossiya tangalari reja: 1. qadimgi rus tangalarini paydo bo’lishi. 2. xiii asrda rossiyada muomalada bo’lgan tangalar. 3.1534-1535 yillarda rossiyada o’tkazilgan pul islohoti. 4. pyotr ii ning pul islohoti va u zarb qildirgan tanga pullari. qadimgi rus tangalarini paydo bo’lishi. rus tuprog’iga mug’ullar bostirib kelgunlariga qadar rus tilida “pul” - degan so’z yo’k yodi. pul qiymatidagi narsalarni jonivor nomi bilan, knyaz’ hazinasi - molhona deb hazinachini yosa molboqar deb atashardi. sig’irlar buqalar, ko’ylar - tirik mol. pulning – oddiy mol. bularning hammasi qachonlardir rus erida ham, boshka halqlar singari, hayvon pul hizmatini o’taganini kursatadi.xi asrda pulni “kuni”deb, pul borligini “bela”, “lobni”, “mordni”, “ushni”, “dolga”, “zubi”, “skora”, so’zlari bilan atalgan. bu nomlarning hammasi kadimiy yozma yodgorliklarda uchraydi. bu nomlarni mo’yna pullar deyishadi, ma’lumki savsar, tulki, oksusarlarning muynasini “kuni” deb ataganlar. bu pishiq chiroyli bo’lib, butun vus’ tuprog’iga tarqalgan. uning urnida hizmat qilgani ajablanarli emas. shu qatorda pul birligining nomi ham “muyna” …

g dirhamlari, vizantiyaliklarning miliarisi hamda solidlaridan foydalanilardi. rossiya hududida bunday tangalarning hazinalari tez-tez topilib turadi. ba`zan mayda bo’laklarga bo’lingan tangalar ham uchrab qoladi. ularni savdo bitishuvlari paytida ishlatganlar. yer osti boyliklarimiz tekshirilmay kelgan, yer bag’rida ko’milib yotgan boyliklarni hech kim bilmagan. xvii asrda chet el-lik bir kishi hatto shunday deb yozgan: "moskva davlatida oltin bilan kumush chiqmaydi. hronikalarda rus yeri oltin va kumushga boy deb yozadilar-u, ammo izlab topaolmaydilar, topgan chog’lari da esa oz bo’ladi”.u ana shuning uchun ham ruslar uzoq vaqtgacha chet elliklarning pullaridan foydalanib keldilar. rus tuprog’i mug’ullar asoratiga tushgach esa istilochilar pulidan foydalanilgan. to’g’ri mug’ullar kelgunga qadar, xi asrda kiev knyazlari o’z tangalarini zarb qilganlar. knyazlardan vladimir i, svyato-pol va yaroslavlarning tangalari ma`lum bo’lgan. bu paytlarda chet elliklar tangalarining kelishi kamayib pulga ehtiyoj ortgan, shuning uchun ham knyazlar jamg’arilgan metalldan pul yasay boshlaganlar. rus knyazlarining tangalari oltin va kumushdan yasaganlar. bu tangalarga knyazlardan vladimir, sbyatopolk hamda yaroslavlarning …

bo’l", deb yozilgan. ammo bu pullarning hammasini ham oz miqdorda chiqarilgan.birinchi rus so’mi to’rt qirrali chuzinchok kumush bo’lib, og’irligi tahminan 200gramm, uchlari qo’pol kesilgan. u xiii asrda paydo bo’lgan. fan bu xaqda yilnomalardan, yana bittasi, yaqinda kashf etilgan manbadan-"qayin po’stlog’idagi xat" dan biladi.1951 yilda qadimi novgorod shahri joylashgan yerda rus arheologlari qazish ishlari o’tkazishdi. ularning omadi keldi. ula- a ajoyib narsalarni xiii asrda qayin po’stlog’iga yozilgan har xil yozuvlarni topishdi. bu yozuvlarni birida shunday deyilgan: bu xatni yozgan matvi tanishi yosifga salom yo’llaydi va ayiq terisini, veretiy (qupol gazlama) va jun yopiq keltirishni iltimos qiladi. shundan keyin savdolash, 3 so’mdan sot, savdolashmasdan sota ko’rma, deb nasixat qiladi. hizmat yuzasidan yozilgan, topshiriq xat. ayniqsa bu xatda so’mning tilga olinishi eng qadimiy ma`lumot sifatida juda ham muhimdir. lekin ba`zi bir yozma yodgorliklarda so’m, tanga so’m deb ataladi. tahmin qilinishicha tanga so’m quyidagicha tayyorlangan, kumush uzunchok qilib qo’yilgan, keyin iskana bilan tahminan 200 …

isgga faqat uning o’zi xaqli edi. u chiqargan tanga ustiga "butun rus podshohi” deb yozilgan edi. yagan e`di. 1534 yilga kelib ivan grozniy onasi elena glinskayaning idorasida butun davlat uchun yagona pul sistemasi joriy qilindi. tanga zarb qilishning qat’iy, qoidasi belgilandi. "polushka" deb atalgan chaka eng a pul e`di, u bir tiyinning choragiga tugri kelardi. polushka - chorak tiyinlikning bir tomonida qushning surati tasvirlangan bo’lardi.vaqt o’tishi bilan tanga -chaqalar g’oyib bo’ladi. hozirgi kunda istagan muzeyingizdan rossiyada turli zamonlarda yuritilgan ko’plab qadimiy tanga-chaqalarning namunalarini kurish mumkin. ammo juda g’alati joyi shundaki, xii-xiii asrlardagi tangalarni xech qaerda uchratmaysiz. buning o’rniga o’sha asrga doir hazinalardan har hil shakl va vazndagi qimmatbaho metallarning quymasi topiladi. tarixni o’rganish shuni ko’rsatadiki, quyilmalar tanga -chaqa paydo bulguncha pul o’rnida ishlatilgan, bu erda esa yuz yillar mobaynida tanga-chaqa pul muomilasida bo’lsa-yu, birdan yana quymaga otilsa, aql bovar qilmaydigan hol-ku. ha huddi shunday bulgan . rusda pul shakl - …

iga qarshi tura olmaydi. rus kishilari qanchalik botirlarcha kurashmasinlar kiyazliklar biri ketidan biri boskinchilar asoratiga tushaverdi. tez orada novgoroddan tashqari butun rus mug’ullar zulmi ostida qoldi. volga bo’ylarida, urta osiyo erlarida, shimoliy kavkaz va g’arbiy sibirda botuhon davlati - oltin urda o’rnatildi. rus uchun cheki chegarasi ko’rinmas ogir, malaqqatli yillar keldi. mug’ullar o’z pullarini chiqarishdi. ana shunda rusda dirham yoki denga - tanga paydo bo’ldi. "tanga" jiringlovchi degan ma`no ni bildiradi. bu asosan ustiga arabcha -yozilgan kichkina kumush tan galar edi. "denga" so’zi rus e`llida asta-sekin "dengi" (pul) bo’lib o’zgarib ketgan. faqat xiv asrning o’rtalarida rus xalqi mug’ullarning zulmini bo’shashtirishga muvaffaq buldi -, yana tanga-chaqalari paydo bo’la boshlaldi. knyaz roman mihaylovich kievda kumush tanga zarb qiladi. 1380 yili kulikov jangida mug’ul- tatarlar ustidan galaba qozonilgan. dmitriy donskiy ham tanga chiqaradi. ammo hali ruslar oltin o’rda zugumida edi, bu narsa tangalarda aks etib turardi. masalan, dmitriy donskiy chiqargan tanganing bir tomoniga: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rossiya tangalari"

1549528314_73991.doc rossiya tangalari reja: 1. qadimgi rus tangalarini paydo bo’lishi. 2. xiii asrda rossiyada muomalada bo’lgan tangalar. 3.1534-1535 yillarda rossiyada o’tkazilgan pul islohoti. 4. pyotr ii ning pul islohoti va u zarb qildirgan tanga pullari. qadimgi rus tangalarini paydo bo’lishi. rus tuprog’iga mug’ullar bostirib kelgunlariga qadar rus tilida “pul” - degan so’z yo’k yodi. pul qiymatidagi narsalarni jonivor nomi bilan, knyaz’ hazinasi - molhona deb hazinachini yosa molboqar deb atashardi. sig’irlar buqalar, ko’ylar - tirik mol. pulning – oddiy mol. bularning hammasi qachonlardir rus erida ham, boshka halqlar singari, hayvon pul hizmatini o’taganini kursatadi.xi asrda pulni “kuni”deb, pul borligini “bela”, “lobni”, “mordni”, “ushni”, “dolga”, “zubi”, “skora”, so’zlari bi...

Формат DOC, 62,5 КБ. Чтобы скачать "rossiya tangalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rossiya tangalari DOC Бесплатная загрузка Telegram