sinfiy jamiyat asoslarining paydo bolishi

DOC 88.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1491152745_67919.doc sinfiy jamiyat asoslarining paydo bolishi reja: 1. harbiy demokratiya 2. jamiyatta toifalarning paydo bolishi 3. davlatning vujudga kelishi 4. ibtidoiy davr madaniyati. harbiy demokratiya. urug’chilik tuzumining buzilish davridagi siesiy ust kurmasi harbiy demokratiya deb ataladi. urug’chilik tuzumi ravnaq topgan zamonda mavjud bo’lgan boshqarish organlari: xalq yig’ilishi, oqsoqollar kengashi, yulboshchi, lashkarboshi harbiy demokratiya davrida ham zohiran (shakllan) saqlanib qolgan, ammo ular o’z mohiyati jihatidan o’zgargan. xalq yig’ilishida faqat 16 yoshdan 60 yoshgacha bo’lgan erkaklar, ya’ni harbiy yoshdagi kishilargina ishtirok qilishgan. yig’ilishla zodagonlar boshchilik qilib, xalqni o’z idorasiga majburan buysundirganlar. yig’ilishning qarori ularga bog’liq bo’lgan xalq zodagonlarning fikriga o’z munosabatini qichqiriq yoki qurolyaroig’ni taqillatish bilangina bildirganlar. bularning hammasi zodagonlar kompetentsiyasini kengaytirish hisobiga xalq yig’ilishining jamiyat hayotidagi ahamiyati pasaya borganini ko’rsatadi. yulboshchi barcha masalalarda kengash bilan maslahatlashib turgan. u kengash a’zolarining roziligisiz bironta muhim masalani ham xal qilmagan. oksoqollar kengashi va yulboshchi sud vazifalarini bajarganlar, sud xalq ishtirokida bo’lgan. yulboshchi diniy e’tiqodni …

oshchining vazifalarini ijro etishni uning bu ishda eng bilimli bo’lgan o’g’liga topshirgan. shu tariqa ijtimoiy mansablar bir oila doirasida meros bo’lib qola boshlagan. o’sha zamonda urushlar tez-tez bo’lib turgan. qo’shnilarning boyliklarni talon qilish uchun, osonlik bilan va tez o’ljalar olish maqsadida urushlar olib borilgan. ular muayyan odamlar turkumining (kategoriyasining) doimiy kasbkoriga aylangan. tez-tez bo’ladigan urushlar vaziyatida erkin jamoa a’zolarini harbiy tashkiloti tabiiy hodisa hisoblangan, harbiy boshliqlarning roli oshgan, bu kasb jamiyat ichida faxriy rahbarlik mavqeini va boylik orttirishni ta’minlagan. qabiladoshlarning tinchlik-xotirjamligi ularning harbiy mahoratiga bog’liq bo’lgan. urush vaqtida ular lashkarga rahbarlik qilishgan; lashkar an’anaviy urug’-qabilaga mansublik belgisiga qarab tuzilgan. lashkarboshining kuchli, botir, sadoqatli jangchilardan tuzilgan doimiy drujinasi bo’lgan; u ana shu jangchilar yordamida tobora ko’proq obro’ga ega bo’lgan. bosqinlar qilgan, bunday yurishlar harbiy texnikani rivojlantirishga, qabilaning harbiy tashkiloti sifatidagi rolini oshirishga, qarindosh qabilalarning ittifoqlarini tuzishga, qishloqlarni hujumlardan himoya qilish maqsadida ularning atrofini tuproq g’ovlar urug’chilik tuzuminining buzilishini, sinflar va davlatning …

il etgan va qul qilingan kishilarni o’z hokimiyati ostida saqlab qolish uchun davlat barpo qilgan emish. bu nazariya ham, yuqorida ko’rsatilgan nazariyalar kabi noto’g’ridir. istilo (tashqi omil) ichki sotsial iqtisodiy rivojlanish protsessiga tezlashtiradi yoki sekinlashtiradi, lekin sinflar va davlatning tashkil topishi uchun asos bo’lmaydi. zo’rlik qullikdan qadimiyrokdir. birinchi juda katta ijtimoiy mehnat taqsimoti oqibati sifatida vujudga kelgan qullik kosibchilikning dehqonchilikdan ajralib chiqishi bilan, savdogarlar sinfining paydo bo’lishi bilan mustahkamlana borgan. asta-sekin qullar ishlab chiqarish vositalaridan mahrum bo’lgan huquqsiz sinfni tashkil qilishgan. ishlab chiqarish va (ijtimoiy) iste’mol vositalari, shuningdek qullar egalaridan iborat kuldorlar sinfi vujudga kelgan. urug’ va qabila boshliklari, lashkarboilar, koxinlar, savdogarlar kuldorlar bo’lib qolishgan. ular kulida boyliklar tuplana borgan sayin xalqdan ajralib, urug’-qabila zodagonlarini tashkil etishgan. urug’ qabila zodagonlari eng yaxshi va katta-katta er uchastkalarini egallab olish hisobiga, shuningdek, jamoa a’zolarining, qullarning qo’shimacha maxsulotlarini o’zlashtirish, buysundirilgan qabilalardan o’lpon va xiroj to’latish hisobiga boyishgan. qo’shimcha maxsul jamoa a’zolarining sovg’alari, qurbonliklari …

olmagan. ular qullar va quldorlarning, boylar va kambag’allarning manfaatlarini kelishtira olishmagan. yangi organlar bo’lishni talab qilingan, ular urug’chilik tashkilotidan tashqarida vujudga kela boshlagan, shu organlar bilan birga davlat paydo bo’lgan. shunday qilib, "davlat aslo jamiyatga tashqaridan zo’rlab kiritilgan emas". davlat jamiyat gruppalarining qarama-karshi manfaatlarini kelishtirmagan. davlat iqtisodiy jihatdan eng qudratli va siyosiy jihatdan hukmron sinfning apparati sifatida kambag’allar bilan manfaatlarini tiyib, qisib kuygan. davlatning ikkinchi vazifasi (funktsiyasi) - chegaralarni qo’riqlash va kengaytirishdir. davlatning muhim belgisi xalqdan ajralgan oshkora hokimiyatdan, shuningdek kishilarni territorial alomatga qarab birlashtirishdan iborat. qabila aristokratiyasining yordamiga (madadiga) va shaxsiy drujinalarning kuchiga tayanuvchi oliy lashkarboshilar davlatlarga boshliq bo’lib olishgan. bir qator joylarda erkaklarning yashirin ittifoqlari boshliqlar xokimiyatini mustahkamolashga yordam berishgan; bu ittifoqlar shakllana tgan davlatchilik sharoitida sud-politsiya vazifalarini bajarganlar. g’arbiy afrikadagi yashirin ittifoqlar bu jihatdan ayniqsa yakqol misol bo’la oladi: ular faqat patriarxatni qaror toptirish dastagigina emas, balki jamiyat yuqori tabaqasi qo’lida hukmronlik quroli ham bo’lishgan. yashirin ittifoqlar …

mgi sharkdagi nil, dajla va frot daryolari vodiylarida dehqonchilik bilan shug’ullangan xalqlarda paydo bo’lgan. eramizdan avvalgi iii ming yillik o’rtalarida hind vodiysida, ii ming yillikda - egey dengizi havzasida, kichik osiyoda, finikiya, janubiy arabistonda, xuanxe daryosi vodiysida davlatlar vujudga kelgan; eramizdan avvalgi i ming yilligida eski va markaziy amerika territoriyasining katta qismida. ibtidoiy davr madaniyati. 1. amaliy bilimlar. odamning tabiat bilan juda og’ir kurashida mehnat qurollari murakkablasha va takomillasha borgan; bunda suyiltayoqlar va kupol tarashlangan tosh parchalaridan kamon va o’qlar, silliqlangan tosh boltalar va suyak buyumlar, metallardai foydalaiish, juda oddiy dastgohlar ixtiro qilish sari rivojlanish yuli bosib o’tilgan. eng sodda mexanik moslamalar: er kovlaydigan tayoq va chopqich asosida yuzaga kelgan richag-dastak va pona bo’lmay turib hozirgi texnika mavjud bo’la olmas edi. odamlar tabiiy g’orlardan foydalanish ishlaridan turli-tuman sun’iy uy-joylar qurishga asta-sekin o’ta borishgan. novdalar, xodalar, pustloq, terilar, namat, keng barglar, poxol, kolish, turli hayvon suyaklari, chim, daraxt, loy, tosh, keyinrooq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sinfiy jamiyat asoslarining paydo bolishi"

1491152745_67919.doc sinfiy jamiyat asoslarining paydo bolishi reja: 1. harbiy demokratiya 2. jamiyatta toifalarning paydo bolishi 3. davlatning vujudga kelishi 4. ibtidoiy davr madaniyati. harbiy demokratiya. urug’chilik tuzumining buzilish davridagi siesiy ust kurmasi harbiy demokratiya deb ataladi. urug’chilik tuzumi ravnaq topgan zamonda mavjud bo’lgan boshqarish organlari: xalq yig’ilishi, oqsoqollar kengashi, yulboshchi, lashkarboshi harbiy demokratiya davrida ham zohiran (shakllan) saqlanib qolgan, ammo ular o’z mohiyati jihatidan o’zgargan. xalq yig’ilishida faqat 16 yoshdan 60 yoshgacha bo’lgan erkaklar, ya’ni harbiy yoshdagi kishilargina ishtirok qilishgan. yig’ilishla zodagonlar boshchilik qilib, xalqni o’z idorasiga majburan buysundirganlar. yig’ilishning qarori ularga bog’liq ...

DOC format, 88.0 KB. To download "sinfiy jamiyat asoslarining paydo bolishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sinfiy jamiyat asoslarining pay… DOC Free download Telegram