xi аср ўрталаригача англия

DOC 125.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1480328533_66286.doc xi аср ўрталаригача англия режа: 1. англ-сакс истилоси ва англ-сакс кyролликлари 2. альфред буюкнинг идора қилиши 3. канут датский давлати 4. англ-саксларнинг штимоий тузуми англ-сакс истилоси ва англ-сакс кyролликлари. рим легион-лари британиядан v асрнинг бошларидаёқ чиқиб кетган эди. бироқ мамлакатнинг бир қанча майда королликларга бўлиниб кетишига сабаб бўлган «британия мустақиллиги» узоққа бор-мади. v асрнинг ўрталаридан бошлаб (449 йил атрофида) бу оролга турли хил шимоли-ғарбий герман қабилалари — англ-лар, сакслар, ютлар бостириб кира бошладилар. орол оз-оздан истило қилиниб бориб, бу истило бутун бир асрга — vi асрнинг иккинчи ярмигача чўзилди. англ-сакслар истилоси натижасида илгариги британия территориясида ўндан ортиқ майда варвар герман королликлари вужудга келди; бу варвар королликлари энг чекка ғарбдан — уэльс билан корнуэлдан ва кельт корол​ликлари сақланиб қолган энг чекка шимолдан — шотландия-дан ташқари, оролнинг бутун территориясини эгаллади. vii аср​га келиб англ-сакс королликлари бир қадар йириклашиб, еттита (гептархия деб аталадиган) королликни ташкил этди. жа-нубда саксларнинг учта короллиги — уэссекс, …
2
ейин эса мерсияга бўйсунган эди. уэссекс короли — бутун мамлакатни бирлаштирган киши — экберт (802-—839) эди. у мамлакатни бирлаштиришни 829 йилларда амалга оширди. vi асрдан бошлаб англ-сакслар орасига христианлик кира бошлади. бир қанча вақтгача англияда иккита христиан чер-кови ўзаро кураш олиб борди: бири — v асрда ташкил топган ва шарқий грек черковлари билан ташкилий алоқада бўлган ирландия черкови, иккинчиси — папа томонидан римдан юбо-рилган миосионерлар ташкил этган рим черкови. рим черкови​нинг таъсири ғолиб чиқди, бунинг сабаби қиоман истилочллар билан, яъни англ-сакслар билан ороллардаги кельтлар ўртаси-да бўлган антагонизм бўлс,а, асосан рим черковининг кўпроқ мархазлашганлиги ва арискжратлашганлиги бўлди, англ-сакс короллари унинг епископларидан эътиборли сиёсий куч сифати-да фойдаланишлари мумкин эди. даиияликларга қарши олиб борилган кураш. бирлашган англ-сакс короллиги ташкил топиши биланоқ даиияликларга қарши қаттиқ кураш бошлашга мажбур бўлди. данияликлар деганда англияда фақат скандинавиядан ютландия ярим оро-лига кўчиб келиб ўрнашиб, бу ерда ix асрда кучли короллик тузган данияликларнинг ўзинигина эма*с, балки яна скандинав-норвежлар ҳам …
3
нияликлар анча зич жойлашган бу территория бутун ўрта аср давомида данияга қарашли минтақа деган ном билан юритилар эди. альфред буюкнинг идора қилиши. король альфред буюк короллик қилган давр (871—900) англ-саксларнинг даииялик​ларга қарши энг қаттиқ кураш олиб борган моментларидан бири бўлди. альфред буюкдан олдинги король этельред i даииялик​ларга қарши курашда ҳалок бўлди. альфреднинг ўзи дастлаб дапияликлардан жанубга қараб қочишга мажбур бўлди. альф​ред бирмунча вақтгача даиияликларга қарши партизан отряд-лари, тарқоқ отрядлар воситаси билан кураш олиб борди. фа​қат кейинроқ бориб у мунтазаад урушга ўтиб, данияликларни темзанинг нариги томонига улоқтириб ташлашга муваффақ бўлди. 879 йилда данияликлар билан сулҳ тузилди, бу сулҳга биноан мамлакат икки қисмга бўлинди: англиянинг жануби-ғарбий қисми англ-саксларга, шимоли-шарқий қисми даниялик-ларга бўлиб берилган эди. данияликларга қарши курашишда альфред қисман эски умумий халқ лашкарларига таянди, қис-маи ҳарбий-феодал типидаги катта, ўртача ва майда ер эгала-ридан пборат янги феодал қўшиннинг кучайтирилишини қувват-ладп. шундай қилиб, англияда рицарлар вужудга кела бошлади. бундам ташқари, лльфред данияликларга қарши жуда …
4
ашни, унга анча кейин «альфред ҳақиқати» коми остида чиқа-рилган қонунларни қўшиб битта тўплам қилиб чиқа-ришни буюрди. канут датский давлати. данияликларнинг сиқуви альфред замонида ва унинг ворислари замонида тўхта-тилди. альфреднинг ворис​лари лондонни қайтариб олиб, данияликларни шимо-ли-шарқ томонга жуда узоқ-қа суриб ташлади. лекин данияликларнинг ҳужуми x асрнинг охирида — xi асрнинг оошларида янада зўр бериб такрорланди. бу сафар ҳужум скандинавия-дан (ҳозирги норвегиядан) бошланмасдан, балки бево-сита'даниянинг ўзидан бош-ланди. орадан куп вақт ўт-май, англия ўз мустақилли-гидан бутунлай маҳрум бўл-ди, дания короли канутга бўйсунди. канут датский (1017—1035) истило қилин-ган ерлардан жуда катта шимолий давл-ат тузди, бу давлатга даниянинг ўзи, норвегия, швеция, англия ва шотландия-кирди. 'анг​лия данияга жуда катта со-лиқлар тўлаб туришга маж-бур бўлди. илгари данияликларга қарши курашга сарфланиб келган «данияликлар пули» анча кўпайтирилиб, дания коро-лига хирож тарзида тўланадиган бўлди. дания зодагонлари англиянинг жанубидан жуда кўп янги^ерлар олди. канут ўлгандан кейин унинг мўрт, кўп қабилали давлати тез вақт ичида парчаланиб кетди. дания королининг қўлида яна биргина …
5
да англ-сакс даврининг ниҳояси, деб ҳисобланади. англ-саксларнинг штимоий тузуми. феодаллашув процесси. илк англ-сакс королликларининг ижтимоий тузумида узоқ вақт сақланиб келган уруғчилик муносабатларининг яққол аломат-лари кўриниб турар эди. жуда кўпдан-кўп «ҳақиқат»ларга, яъни vii—viii асрлардаги турли англ-сакс королларининг қонунлар тўпламларига асосланиб, англ-саксларнинг ижтимо​ий тузумини кўз олдимизга келтиришимиз мумкин: уларнинг ижтимоий тузуми кўп жиҳатдан франкларнинг «сали ҳақиқа-ти»да тасвирланган ижтимоий тузумига ўхшар эди. франклар-даги сингари, англ-саксларда ҳам аҳолининг асосий оммаси (англ-сакс «ҳақиқатлари»да ишлатилган термин билан айтган-да) эркин кишилардан — кёрллар^дан иборат эди. булар мустақил деҳқонлар бўлиб, г а й д а деб аталган катта-катта ер участкаларига эга эдилар (баъзи королликларда ҳар бир кёрл оиласига тегишли катта чек ернинг миқдори 120 акр ёки биз-нинг ҳисобимизча 50 гектар келар эди). кёрлнинг вергельди 200 шиллинг эди. зодагон кишининг — э р л нинг вергельди эса даст-лаб фақат 400 шиллинг бўлган бўлса, кейинча 600 шиллингга, ундан кейин яна ошиб 1200 шиллингга етди. «ҳақиқатлар»да кёрллардан ташқари, яна лэтлар ёки …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xi аср ўрталаригача англия"

1480328533_66286.doc xi аср ўрталаригача англия режа: 1. англ-сакс истилоси ва англ-сакс кyролликлари 2. альфред буюкнинг идора қилиши 3. канут датский давлати 4. англ-саксларнинг штимоий тузуми англ-сакс истилоси ва англ-сакс кyролликлари. рим легион-лари британиядан v асрнинг бошларидаёқ чиқиб кетган эди. бироқ мамлакатнинг бир қанча майда королликларга бўлиниб кетишига сабаб бўлган «британия мустақиллиги» узоққа бор-мади. v асрнинг ўрталаридан бошлаб (449 йил атрофида) бу оролга турли хил шимоли-ғарбий герман қабилалари — англ-лар, сакслар, ютлар бостириб кира бошладилар. орол оз-оздан истило қилиниб бориб, бу истило бутун бир асрга — vi асрнинг иккинчи ярмигача чўзилди. англ-сакслар истилоси натижасида илгариги британия территориясида ўндан ортиқ майда варвар герман королликлари вужудг...

DOC format, 125.0 KB. To download "xi аср ўрталаригача англия", click the Telegram button on the left.