xi—xv асрларда польша

DOC 235.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1480792909_66369.doc xi—xv асрларда польша режа: 1. xi—xiii асрларда польшада феодал муносабатларининг ривожланишй. 2. польшанинг феодал тарқоқлиги. 3. казимир iii даврида идора ишларини марказлаштириш йўлидаги уринишлар. 4. крепостной ҳуқуқнинг кучайиши. 5. xiv—xv асрларда польша маданияти. xi—xiii асрларда польшада феодал муносабатларининг ривожланишй. xi—xiii асрларда польшада, чехиядаги сингари, унинг ижтимоий тузумянинг феодаллашиш замони эди. болеслав ботир замонида асосан король саройида яшаган король дружиначилари, яъни войлар эндиликда қишлоқларда ўтроқлашиб, король томонидан инъом қилинган ер-мулкларида йирик ва ўрта даражали ер эгаларига — помешчикларга аиландилар. черков ер эгалари — епископлар ва монастирлар королдан кўп миқдор-да ер-мулклар олдилар. поляк уруғларининг тарқалиб кетиши натижасида ажралиб чиққан энг нуфузли ва зодагон (лех ёки ляш деб аталувчи) оилалар ҳам феодалларга айланди. польша-даги феодализмнинг ўзидан бурунги уруғчилик тузуми билан алоқаси чехиядагига қараганда заифроқ эди. поляк ер эгалари — феодаллари, чехиядаги сингари, шляхта («лех» ёки «лях» сўзидан) деб аталарди. шляхта сўзининг тор маъноси — milites ёки nobiles minores) йирик феодал-панлардан фарқ қилиб …

қўшилишиб кетган бу вақтда, юқори табақа кмейтейлар рицарларга аиландилар. xi—xii асрларда поляк қишлоғидаги кмейтейлар қуллик асоратига туширилиши заминида деҳқонларнинг жиддий ғала-ёнлари бўлганлиги кўрилди. ғалаён қилган деҳқонлар эски ма-жусийлик зътиқоди либосига ўралиб олиб, янги, христиан дини-га, яъни биринчи галда феодаллар қабул этган динга қарши бош кўтариб чиққан эдилар. бу қўзғолонларнинг энг, йирикла-ридан бири—1037—1038 йиллардаги қўзғолон эди. қўзғолон давомида деҳқонлар кўпгина католик руҳонийларини ва зодагон панларни қириб ташладилар. деҳқонларнинг 1148 йилги иккинчи қўзғолони маҳаллий панлар ва келгинди немис рицарлари-нинг бирлашган кучлари ёрдамида бостирилди. қмейтейларни қуллик асоратига тушириш жараёни узоқ ўн йилларгача чўзил-ди. xiii—xiv асрлардаёқ поляк деҳқонларининг анчагина қис-ми шахсан эркин эди. аммо панлар короллардан олган иммунитет ёрлиқларини асос қилйб туриб, бу шахсан эркин деҳқон-ларни ҳам ўзлари суд қилиш ҳуқуқига эга эдилар. битта ёки «бир нечта қишлоқни ўз ичига олган территориал қўшни жамоа (ополье) ҳам шахсан озод, ҳам феодалларга қарам поляк деҳ-қонининг ижтимоий ташкилоти формасида қолаверди. xii—xiii асрларда феодал ер эгалигининг асосий формаси …

и ёзганлар. польшанинг феодал тарқоқлиги. феодализмнинг ривожлани-ши ва йирик ҳам майда феодал ер эгаларининг (панлар ва шляхталарнинг) синф бўлиб таркиб топиши шароитида польша давлати ўнлаб майда феодал князликларга парчаланиб кетди. князь болеслав iii оғзи қийшиқ (кривоустий) королликни ўзи-нинг бир нечта ўғиллари ўртасида тақсимлаб берган 1138 йилда бу парчаланиш янада кучайди. князваччаларнинг удел ерлари бундан кейин яна кўпроқ лахтак ерларга бўлиниб кетди. силезия, мазовия, куявия, великая польша, сандомер ери, краков ери ва бошқалар ҳар бири мустақйл давлат бўлиб, уларнинг ўз. буюк ва удел князлари бор эди. маҳаллий панлар ўз навбатида ўзларига қарам майда шляхтага таяниб, удел князлари орқаси-дан эргашдилар. князликларда чинакам ҳокимият эса йирик панлар қўлида бўлиб, улар "пястлар хонадонидан чиққан беҳи-соб князваччаларнинг бетўхтов олиб борган ўзаро урушларидан ҳокимиятларини кучайтириш мақсадида- фойдаландилар. бутун xiii аср ва бундан кейинги xiv аер польшада йирик ер эгалари бўлган панлар-магнатларнинг танҳо ҳукмронлик дав-ри бўлди. одатда бу тузум можновладство, яъни магнат-лар ҳукмронлиги деб ҳам аталди. бу …

шлаган поляк савдо-саноат ша-ҳарлари инқирозга юз тутди. мамлакатнйнг хароб қилиниши немис колонизацияси учун полыпага йўл очиб берди, поляк князлари ва панлари зса бунга ҳомийлик кўреатдилар. немис колонистлари шаҳар ва қисман қишлоқларга келиб ўрнашиб, польшада ҳам (чехияда бўлгани сингари) полякларнинг мил-лий ва сиёсий тараққиёт жараёнини мушқуллаштирдилар. немис •колонизацияси поляк шаҳарлари тақдирига айниқса катта зарар келтирди. немис колонизацияси натижасида поляк шаҳа-ри тамомила ёт бир немис характерини олди, бу ҳол эеа польша давлатининг бундан кейинги сиёсий марказлашиш жараёнини ва маҳаллий поляк буржуазиясининг. ўзининг ўсишини жуда қийинлаштириб қўйдй. «немислар, деб ёзган эди маркс,— польшада поляк буржуазияси мавжуд бўлган поляк шаҳарла-рининг вужудга келишига халақит бердилар. узларининг алоҳида тиллари билан, поляк аҳолисиға узларининг ёт бўлишлари билан, узларининг минг хил имтиёзлари ва шаҳар низомнома-лари билан улар (немислар. тарж.) марказлашишнинг, ҳар қандай мамлакатнйнг жадал ривожланйши учун бу энг қуд* ратли сиёсий воситанинг амалга оширилишини қийинлашт'йрди-лар». польшанинг бирлаша бошлаши. xiv асрнинг биринчи ярми-да польшада сиёсий жиҳатдан парчаланиб кетган ерлар …

лиш хавфини солган немис орденига қарши польшанинг кураги олиб бориши бўлди. куя-виялик князь владислав i локетек (1306—1333) польшани биринчи марта бирлаштириб^у 1320 йилдан бошлаб короллик титулини қайтадан тикладигпольша феодал жиҳатдан парчаланиб кетган даврда бу титул бутунлай йўқолиб кетган эди. владиславнинг ўғли казимир iii буюк (1333—1370) даврида полыцадаги король ҳокимияти энг қудратли ҳокимиятга ай-ланди. казимир iii даврида идора ишларини марказлаштириш йўлидаги уринишлар. казимир буюк ва кичик польшани, краков ва куявияни ўз қўлида бирлаштириб, сўнг галицияни ва волйннинг бир қисмини ҳам қўшиб олди. поляк панлари ва поляк 4этолик черкови бу рус областларида йирик ер-мулкяар олдилар7шу та-риқа шарқда поляк колонизацияси полосасини очиб бердилар. казимир iii даврида поляк ерларини қайтадан қўшиб олиш тугалланмаодан қолган эди. -номорьени немис ордени эгаллаб олган эди, силезия эса герман империяси составйга кирган гёр-цогликка айланган эди. шарқий поляк ерларидан мазовия бир-лаштирилмай қолиб келарди1. казимир ички ҳаётда марказлаштириш сиёсатини ўтказишга ҳаракат қилди. у марказий идора аппаратини қайтадан ташкил қилиб, унга- ўрта …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xi—xv асрларда польша"

1480792909_66369.doc xi—xv асрларда польша режа: 1. xi—xiii асрларда польшада феодал муносабатларининг ривожланишй. 2. польшанинг феодал тарқоқлиги. 3. казимир iii даврида идора ишларини марказлаштириш йўлидаги уринишлар. 4. крепостной ҳуқуқнинг кучайиши. 5. xiv—xv асрларда польша маданияти. xi—xiii асрларда польшада феодал муносабатларининг ривожланишй. xi—xiii асрларда польшада, чехиядаги сингари, унинг ижтимоий тузумянинг феодаллашиш замони эди. болеслав ботир замонида асосан король саройида яшаган король дружиначилари, яъни войлар эндиликда қишлоқларда ўтроқлашиб, король томонидан инъом қилинган ер-мулкларида йирик ва ўрта даражали ер эгаларига — помешчикларга аиландилар. черков ер эгалари — епископлар ва монастирлар королдан кўп миқдор-да ер-мулклар олдилар. поляк уруғларининг тарқал...

DOC format, 235.0 KB. To download "xi—xv асрларда польша", click the Telegram button on the left.

Tags: xi—xv асрларда польша DOC Free download Telegram