xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи

DOC 79,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1480328864_66292.doc xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи режа: 1. урта аср европаси тарихида xi аср. 2. илк ўрта аср даврида ҳунармандчилик ва мол айирбошлаш 3. ҳунармандчиликнинг қишлоқ хўжалигидан ажралиб чиқиши урта аср европаси тарихида xi аср. ғарбий европа тарихи-да xi аср бурилиш асри бўлди. бу асрда европанинг жуда кўп мамлакатларида феодал муносабатлар узил-кесил расмийлаш-ди. ҳатто феодализм хийла секин суръатлар билан ривожлан-ган мамлакатларда (англия, германия, скандинавия ва ғарбий славян мамлакатлари) ҳам xi асрда феодаллашиш жара-«ни чуқур ижтимоий ўзгаришларга олиб келди. шу сабабли бу мамлакатларда ишлаб чиқаришнинг феодал усули, бир томон-дан, жамиятнинг феодал катта ер эгаларцга ва, иккинчи томон-дан, уларга қарам бўлган крепостнойлар ва ярим крепостной-ларга бўлиниши ҳукмрон ижтимоий ҳодисаларга айланди. аммо xi асрда феодал европаси тараққиётида яна бошқа му-ҳим бир жараён ҳам бошланди. бу эса ҳунармандчилик ва савдо-сотиқнинг маркази сифатида, хусусий мулкчиликнинг ва қишлоқдагидан тамомила бошқача ишлаб чиқариш муносабат-ларининг лиги формалари …

ишлаб чиқариш .асосан фақат ишлаб чиқарувчининг ўзининг ва оиласининг эҳ-тиёжларини қондирар эди. қишло;қда бўлгани сингари, шахсий <қарамлик муносабатлари мавжуд бўлган жойларда эса ишлаб чиқариш феодалнинг эҳтиёжларини ҳам қондирар эди. демак, бунда айирбошлаш йўқ эди ва маҳсулотлар товар характерный олмас эди. деҳқрн оиласи ўз эхтиёжига керак бўлган нарсалар-нинг деярли ҳаммасини: қурол-асбобларни, кийим-кечакни, шунингдек, тирикчилик воситаларини ишлаб чиқарар эди»1. дарҳақиқат,. илк ўрта аср замонидаги ғарбий европа эконо-микасини тасвирловчи энг яққол ҳужжатлар (каролинглар даври ёдгорликлари) ўша илк ўрта аср қишлоғини худди ана шундай хусусиятлар билан кўргсатади. деҳқонлар помешчик-феодал фойдасига баршчина ўтайдилар, унга оброкни кўпроқ натура билан тўлайдилар. деҳқон хўжалиги етиштирган маҳсулотлар,. одатда, сеньор қўрасининг эҳтиёжларйга сарфланарди. буюк. карл ўзининг «поместье (ер-мулк)лар тўғрисидаги капитуля-рий»сида буни жуда яхши ифодалаб берган эди. деҳқонлар озуқа маҳсулотларидан ташқари, феодалга ҳунармандчилик буюмлари ҳам етказиб беришлари керак эди. сен-жермен мо-настирининг ix асрдаги полиптикасида деҳқэнлар темирчиликг тўқувчилик ва бошқа ҳунармандчилик йўл'и билан ишлаб чи-қарган буюмларини монастирга беришга мажбурдирлар, дейи-лади. каролингларнинг ёдгорномаларида …

оместьега бирлашти-рилган, унга боғлаб қўйилган, улар ишлаб чиқарган маҳсулотлар эса феодалнинг эҳтиёжини қондиришга кетади ва шунинг учуй у товар сифатида бозорга чиқариб сотилмайди. шундай қилиб, қўра ҳунармандчилиги натурал хўжалик турларидан би-рига айланиб қолди. ғарбий европада доимий суратда шуғул-ланувчи шаҳар ҳунармандчилиги пайдо бўлишидан олдин, бу ҳунармандчилик ўткинчи бир даврни бошидан кечирган, яъни ғарбий европанинг элма-эл кезиб юрувчи сайёр ҳунармандларв (дурадгорлар, тош терувчилар, косиблар, машиначилар ва бошқалар) бир жойдан иккинчи жойга кўчиб юриб, помешчикларга ва қисман деҳқонларга хизмат кўрсатганлар. сайёр ҳунармандлар кўпинча аслида деҳқонлар бўлиб, улар йиғим-терим пайтида қишлоққа қайтиб келиб, далада ўз оила аъзолари билан биргаликда ишлардилар. бу ҳунармандлар кўпинча ита-лиядан ёки яқин шарқдан келган ажнабийлар (юнонлар, су-рияликлар, араблар, яҳудийлар ва бошқалар)дан иборат бўларди. илк ўрта аср замонидаги мол айирбошлаш (савдо қилиш) поместьеларнинг ёки деҳқонларнинг эҳтиёжларини қондирган-дан кейин ортиб қолган маҳсулотларни бозорга чиқариб сотиш-дан иборат бўларди. «поместьелар тўғрисидаги капитулярий»да ва каролинглар даврининг бошқа баъзи ҳужжатларида бозор-лар бўлганлиги кўпроқ эслатиб ўтилади. илк …

нинг мақсад ва вазифаларига кўра ҳали, асосан, натурал хўжаликлигича қолиб келмоқда эди. май-да ер-мулк-қишлоқ «жамоалари»н«нг биқиқ ҳолда яшаши илк ўрта аср экономикасининг энг характерли ва ўзига хос хусу-сиятларидан бири эди. ҳунармандчиликнинг қишлоқ хўжалигидан ажралиб чиқиши. ишлаб чиқарувчи кучларнинг ўсиши, аввало, далалардаги деҳ-қончиликнинг серҳосил бўлиши, шунингдек ҳунармандчилик техникасининг ривож топа бориши туфайли ҳунармандчилик ас-та-секин алоҳида бир касбга, кишилар айрим группасининг асосий машғулотига айланди. эндиликда ҳунарманд ўз вақтини бутунлай ҳунарга сарфлайдиган бўлди. у қишлоқ билан алоқа-сини буткул узиб, ишлаб чиқариш шароитлари (хом ашёси бор ва ишланган молни бозорга чиқариб сотиш имконияти, ҳаёти ва мол-мулки маълум даражада хавф-хатарсиз ҳамда алоқа йўллари қулай бўлган ва ҳоказо) энг қўл келадиган янги, доимий жойга кўчиб борди. x—xi асрларда европада турли ҳунар-лар орасидан мустақил касб бўлиб ажралиб чиққан иккита ҳу-нар: темир буюмлар ясаш (туғилиб келаётган металлургия) ва мовут тўқиш (жун газламалар ишлаш) айниқса катта-аҳамият касб этган эди. темир асбоблар қишлоқ хўжалигида ҳам (омоч тиши, плуг, мих, белкурак …

вут тўқиш саноатининг энг кўҳна ўчоқлари деб ҳисобланади. қйш-лоқ хўжалигидан анча бурун ажралиб чиққан бошқа ҳунарлар-орасида кулолчилик, кўнчилик (эгар-жабдуқ ясаш ва пойабзал-чилик) ва турли хилдаги бинокорлик (моҳирона ғишт териш, дурадгорчилик, томга тунука-черепица ётқизиш ва ҳоказо) бўлган. узининг махсус ишлаб чиқаришида банд бўлган ҳунарманд. ўқиган, малакали мастер бўлиши керак эди. бундай ҳунарманд-чилик бозор орқали истеъмолчига ^измат қилишни мақсад қи-либ қўяр. зди (лекин дастлабки пайтларда бу ерда ҳам якка буюртмачиларга ишлаш ҳодисалари йўқ эмас эди). щу тариқа,. ҳунарманд майда мол ишлаб чиқарувчига айланди. пировар-дида, у деҳқончилик билан алоқасини узиб, фақат шаҳар ҳу-нармандигина бўлиб қолди. ҳунармандчиликнинг ривожланиши ва унинг қишлоқ хўжалигидан ажралиб чиқиши асосида европада- ўрта аср шаҳари майдонга келди. шаҳарларнинг келиб чиқиши. xi аердан олдин ҳам европада шаҳарлар бор эди.' шаҳарларнинг кўпчилиги рим давридан ўрта аерга мерос бўлиб қолган. италияда, францияда, англияда, ғарбий ва жанубий германияда, шунингдек, испанияда бундай шаҳарлар оз эмас эди, чунончи: италияда — рим, флоренция, милан, неаполь, францияда — …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи"

1480328864_66292.doc xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи режа: 1. урта аср европаси тарихида xi аср. 2. илк ўрта аср даврида ҳунармандчилик ва мол айирбошлаш 3. ҳунармандчиликнинг қишлоқ хўжалигидан ажралиб чиқиши урта аср европаси тарихида xi аср. ғарбий европа тарихи-да xi аср бурилиш асри бўлди. бу асрда европанинг жуда кўп мамлакатларида феодал муносабатлар узил-кесил расмийлаш-ди. ҳатто феодализм хийла секин суръатлар билан ривожлан-ган мамлакатларда (англия, германия, скандинавия ва ғарбий славян мамлакатлари) ҳам xi асрда феодаллашиш жара-«ни чуқур ижтимоий ўзгаришларга олиб келди. шу сабабли бу мамлакатларда ишлаб чиқаришнинг феодал усули, бир томон-дан, жамиятнинг феодал катта ер эгаларцга ва, иккинчи томон...

Формат DOC, 79,5 КБ. Чтобы скачать "xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xi асрда европанинг иқтисодий т… DOC Бесплатная загрузка Telegram

xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "xi асрда европанинг иқтисодий тараққиёти ғарбий европа урта аср шаҳарининг вужудга келиши ва унинг илк ривожи"

Похожие файлы