birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar va diplomatiya (1914–1918 yy.)

DOC 37.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474744490_65150.doc birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar va diplomatiya (1914–1918 yy.) reja: 1. urush oldi shart – sharoitlari va urushning xarakteri 2. kuchlarning o‘zaro nisbati 3. urushni boshlanishi va jarayoni 4. urushni tugashi 1914 yilda boshlangan urush insoniyat tarixida eng buzg‘unkorlik va qonli urush edi. u 10mln.ga yaqin odamlar hayotini olib ketdi, ko‘p mamlaktalar xalqlariga son sanoqsiz kulfatlarni olib keldi. xix asrning oxiridan xalqaro munosabatlarda vaziyatni keskinlashtiruvchi muammolar birin – ketin kelaverdi. 1914 yilning yoziga kelib dunyo siyosatida shunchalik ko‘p «yonilg‘i ashyolar» to‘plandiki, uning bir uchquni ulkan yong‘inni chiqarishi mumkin edi. 1914 yil 28 iyunda saraevo shaxrida avstriya ersgersog frans ferdinandni o‘ldirilishi ana shunday uchqun bo‘lib chiqdi. qo‘lga olingan qotillik ishtirokchilari serblarning «mlada bosna» deb nomlangan vatanparvarlar guruhiga a'zo edilar. ushbu dalil 1914 yil 28 iyunda avstro – vengriya tomonidan serbiyaga urush e'lon qilinishiga bahona bo‘ldi. iyun oyining oxirida voqyealar jarayoni tezlashdi. 31 iyulda rossiyada umumiy safarbarlik boshlandi. o‘sha kunning …

engriyaga turkiya va bolgariya qo‘shildi va to‘rtlar ittifoqi tuzildi. to‘rtlik ittifoqiga qarshi urushga italiya, portugaliya, ruminiya, aqsh, gretsiya kirdi. amalda ishtirok etmasa – da germaniyaga xitoy, siam, liberiya, latin amerikasining 14 davlati urush e'lon qildi. birinchi jahon urushida ishtirok etuvchi yirik davlatlarning bosh maqsadi – bosqinchilik siyosati edi. germaniyaning asosiy maqsadlari: yevropada germaniya gegemonligini o‘rnatish; bir qator hududlarni bosib olib, qaram davlatlarni barpo etish (belgiya, gollandiya va b); fransiyani «buyuk davlat sifatida boshqa hyech ham boshini ko‘tara olmaydigan» darajada ziflashtirishdan iborat edi. bundan tashqari, yevropadagi tajavvuzlar «dunyo siyosatini» olib borish uchun zinapoya rolini o‘ynashi kerak edi. avstro – vengriyaning xukmron doiralari o‘zining yemirilib borilayotgan davlatini umrini uzaytirishga intilar edilar. ular serbiya va chernogoriyaning bir qismini bosib olib, janubiy slavyanlar milliy – ozodlik xarakatini bo‘g‘ish yo‘li bilan yuqoridagi maqsadga erishishga umidvor edilar. gabsburg monarxiyasiga qaram bo‘lgan polsha va g‘arbiy ukraina yerlaridan iborat bo‘lgan birlashma tuzish loyixalashtirilar edi. fransiya esa elzas va …

aqsh va boshqa davlatlarning ham katta rejalari mavjud edi. ushbu rejalar sir saqlanardi. lekin, rasman ular mudofaa urushini olib borish tarafdorlari edi. jahon urushining jarayoni birinchi navbatda raqobatdagi kaolitsiyalarning harbiy – iqtisodiy qudrati bilan belgilanar edi. kuchlar nisbati odamlar soni. oziq - ovqat va xom ashyo miqdori bilan antanta foydasida edi. undan tashqari, urush boshalarida urushga kiritilgan diviziyalar, qurollar va samolyotlar soni bo‘yicha ham antanta birinchi o‘rinda edi. dengizda ham antanta ilg‘orlikni o‘z qo‘lida ushlab turar edi. lekin, germaniya kuchli raqib edi. uning uzoq muddat urushga tayyorgarlik ko‘rgani, askarlarning tajribasi, qurol – aslahaning a'lo sifati, nihoyatda tez sur'atda safarbarlikni amalga oshirishi, og‘ir artilleriya sohasidagi ilg‘orligi, qurolli kuchlarini tez sur'atda bir frontdan ikkinchi frontga o‘tkazish imkoniyatlari yaqqol namoyon bo‘lar edi. germaniya uchun qulay xolatdan kelib chiqib, germaniya qo‘mondonligi «blits krig» operatsiyasiga suyandi. yirik kuchlar bilan belgiya va shimoliy fransiya orqali, parijni g‘arb tomonidan aylanib o‘tib raqib armiyasini qamalga olib fransiyani taslim …

jang qilmoq evaziga davom etardi. sharqiy frontda rus askarlariga qarshi avstro – vengriya armiyasining aksariyat qismi saralangan va nemis armiyasi jang olib bordi. g‘arbiy frontda esa nemislarga fransuz va britaniya askarlari qarshi turar edi. to germaniya ikki front quchog‘idan chiqmaguncha g‘alaba mumkin emasligini nemislar tan olishga majbur bo‘ldilar. siyosiy rahbariyat oldiga antantani barbod etish vazifasi qo‘yildi. sharqdagi harbiy muvaffaqiyatlar yo‘li bilan rossiyani separat sulx tuzishga majburlash ko‘zda tutilgan edi. bundan chiqib, 1915 yili germaniyada harbiy xarakatlarning markazini sharqqa ko‘chirish xulosasi qaubl qilindi. dunay daryosining o‘rta oqimida frontni buzib o‘tgan nemis va avstro – vengriya askarlari 1915 yilning oxirida polshani va pribaltikani qisman bosib oldilar. germaniya va avstro – vengriya barcha qurolli kuchlarining yarmi sharqiy frontda edi: ular og‘ir talofatlarga duch keldi, lekin rossiyani separat sulxga qo‘shilishini majbur qilaolmadi. 1915 yili g‘arbiy frontdagi harbiy amallar asosan shampan, artua va flandriyada antanta askarlari xamlasiga qarshi turishdan iborat edi. germaniya, xatto betaraf mamlakatlar …

nemislar operatsiyaning asosiy ob'ekt qilib oldilar. 1916 yilning 21 fevralida boshlanib va 1916 yil oxirida tugagan «verden myasorubkasi» zaxiradagi ko‘p diviziyalarni yutib yuborib germaniya qo‘mondonligining ishonchini oqlamadi. 1916 yil yozida, anglo – fransuz qo‘mondonligi somme daryosida katta harbiy yurishni boshladi. sommedagi jang bir necha oy davomida 1916 yilning noyabrigacha daom etdi. janglarning umumiy ko‘rinishiga ushbu jang hyech qanday o‘zgarish kiritmadi. harbiy san'atning yorqin namunasi sifatida mashhur «brusilov yorib o‘tilishi» keltiriladi. 1916 yilning 3 iyunida general brusilov qo‘mondonligi ostida janubiy - g‘arbiy front askarlari xamlani amalga oshirdilar, natijada lutsk chernovso‘ va boshqa shaharlarni egalladilar, hamda avstro – vengriya armiyasining qariyib 450 ming askar va zobitlarini asirga oldilar. 1914 –nchi yilning oxiridan urushga yana bir necha davlatlarni kirishi bilan bolqon, italiya va avstro – vengriya chegaralarida yaqin va o‘rta sharqda frontlar paydo bo‘ldi. lekin, bu frontlarning barchasi sharqiy va g‘arbiy frontlarga nisbatan ikkinchi darajali edi. ikki yildan ortiq davom etgan janglar biror …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar va diplomatiya (1914–1918 yy.)"

1474744490_65150.doc birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar va diplomatiya (1914–1918 yy.) reja: 1. urush oldi shart – sharoitlari va urushning xarakteri 2. kuchlarning o‘zaro nisbati 3. urushni boshlanishi va jarayoni 4. urushni tugashi 1914 yilda boshlangan urush insoniyat tarixida eng buzg‘unkorlik va qonli urush edi. u 10mln.ga yaqin odamlar hayotini olib ketdi, ko‘p mamlaktalar xalqlariga son sanoqsiz kulfatlarni olib keldi. xix asrning oxiridan xalqaro munosabatlarda vaziyatni keskinlashtiruvchi muammolar birin – ketin kelaverdi. 1914 yilning yoziga kelib dunyo siyosatida shunchalik ko‘p «yonilg‘i ashyolar» to‘plandiki, uning bir uchquni ulkan yong‘inni chiqarishi mumkin edi. 1914 yil 28 iyunda saraevo shaxrida avstriya ersgersog frans ferdinandni o‘ldirilishi ana shunday...

DOC format, 37.0 KB. To download "birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar va diplomatiya (1914–1918 yy.)", click the Telegram button on the left.

Tags: birinchi jahon urushi davrida x… DOC Free download Telegram