turk xoqonligining tashkil topishi

DOCX 27,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444142809_61737.docx turk xoqonligining tashkil topishi reja: 1. vi asrning i yarmida siyosiy vaziyat. 2. markaziy osiyo hududida turk xoqonligining tashkil topishi. 3. mustaqil mahalliy davlatlar: sugâd, tohariston, choch, iloq, fargâona. 4. turk xoqonligi va mahalliy davlatlar oârtasidagi iqtisodiy va siyosiy aloqalar. turk xoqonligi â markaziy osiyo mintaqasi va unga tutash bir necha oâlkalarni oâz ichiga olgan yirik saltanat (6-8-a.lar). turk xoqonligiga doir maâlumotlar urxun-yenisey bitiktoshlari, xitoy yilnomalari, yunon (vizantiya), arman, suryoniy, sugâd, arab, fors, tibet, baqtriy, manbalarida saqlanib qolgan. 6-a.ning 2-yarmida turk xoqonligi vujudga kelgunga qadar mintaqada 2 yirik davlat: eftaliylar va joâjanlar davlati hukm surardi. turk xoqonligining asoschilari boâlmish turkiy ashina kabilasi esa bu paytda oltoy togâlarining jan. yon bagâirlarida istiqomat qilar va joâjanlar davlatiga tobe edi. joâjanlar qoâl ostidagi ashina turklari kuchayib 545 y. tele qabilalarini, 551 y. esa joâjanlarni yengadilar. shu tariqa ogâa ini bumin va istami 552 y. turk xoqonligiga asos soladilar. bumin oâzini xoqon deb …

h va nasafni qoâlga kiritgan bir paytda xoqonlikning eftaliylarga qarshi ittifoqchisi sosoniylar eroni hukmdori xusrav i anushirvon esa eftaliylar tarkibida boâlgan tohariston, qobuliston, zobuliston (shim. afgâoniston) viloyatlarini egallaydi. sosoniylar bilan bevosita qoâshni boâlib qolgan xoqonlikning eronga yuborilgan elchilarining oâldiriligai va sugâdiy maniax boshchiligida ipak tijoratini yoâlga qoâyish maqsadida yoâllangan elchilarga eron shohining qoâpol munosabatda boâlishi hatto ular keltirgan ipak matolarni yokishga buyurishi turk xoqonligi va sosoniylar oârtasidagi ittifoqqa raxna soladi. turk xoqonligi eron bilan orani uzib, vizantiya imperiyasiga yaqinlashish u bilan savdo sotik, asosan, ipak tijoratini rivojlantirioâ uchun unga 567 y. mazkur maniax boshchiligida elchilik hayâatini yuboradi. shu paytdan boshlab ikki davdat oârtasida ittifoq vujudga keladi. eron â vizantiya oârtasida 571 y. jang boshlangach gâarbga yurishni davom ettirayotgan istami shu yyli shim. kavkazdagi kuban daryosi havzasi na ozarbayjonni qoâlga kiritadi. boshqa tarafdan esa 567 y.danoq sosoniylarga qarshi amudaryo yoânalishi buylab yurish uyushtira boshlagan. istami bu jabhada katta muvaffaqiyatlar qozonib, toxaristonni …

nlik bir muddat oltoy togâlarining sharqidan to uzoq sharqqacha boâlgan hududni, yaâni jan. sibirñ, urxun havzalari (mugâuliston), shim. xitoy hududlarini oâz ichiga oluvchi sharqiy turk xoqonligi va oltoy togâlarining gâarbidagi xoqonlikka qaram oâlkalarni oâz ichiga oluvchi markazi yetti suv boâlgan gâarbiy turk xoqonligi ga boâlinib ketadi. markazi utukan vodiysi (mugâuliston) boâlgan sharqiy turk xoqonligi shibixoqon (609â619) lavrida xitoy (suy) imperiyasiga qarshi jang olib boradi. u 615 y.da xitoyga yurish qilib yaymin (ordos) viloyatida imperator yandini qurshovga oladi. yaymindagi 41 qalâadan 39 tasi turk xoqonligi qoâliga oâtadi. 618 y.da suy sulolasini agâdarib, uning oârnini egallagan tan sulolasining ishlariga ham shibi xoqon aralashadii. u bu paytgacha sharqda kidan va shivey qabilalarini, jan.-gâarbda tuguxun (togon) davlati hamda turfon oâlkasini boâysundirgach xuanxe daryosini kechib oâtib, xitoy hududiga kirgan vaqtda vafot etadi. taxtga el-xoqon (xitoy manbalarida xyyelixan; 620â630) oâtirali va 10 yil davomida, asosan, xitoy bilan kurash olib boradi. 2 marta, 624â626 y.larda poytaxt chanâanni …

yevropa dashtlari, kavkaz, volgabboâyi, gurgop, marv, hind daryosining yuqori havzalari, shim. hindiston va afgâonistonning aksariyat viloyatlarini oâz ichiga olardi. uning shad unvonli oâgâli boshchiligidagi xoqonlik koâshinlari vizantiya imperatori irakliy bilan birgalikda 627â628 y.larda jan. kavkazga safar uyushtiradi va bu yerdagi sosoniylar qoâshinini yengib, tbilisi sh.ni qoâlga kiritadi. tun yabgâu gâarbiy hududlarda hokimiyatni mustahkamlash maqsadida qarorgohini shosh vohasining shimdagi mingbuloq (x toycha syanñ-syuanñ) mavzesiga koâchi radi va boshqaruvda islohotlar oâtkazib qaram oâlkalarga turkiy tudun va eltabar unvonli vakillar joânatadi. 630-y.larga kelib gâarbiy turk xoqonligi ham bir muddat xitoyga qaram boâlib qoladi. biroq tez orada oâz qudratini tiklab oladi. xitoy manbalarida qayd etilishicha, el-bilga ishbara yabgâu (630â641) ning qoâl ostida sharqiy turkistondagi kucha, shanshan, cherchen, xarashar (qorashahar) hokimliklari va shi (shosh), shiâ (kesh), xe (kushoniya-kattaqoârgâon) mu (marv), kan (sugâd) va toxariston oâlkalari boâlgan. xoqonlik istamining beshinchi boâgâin avlodi boâlmish ulugâ ishbara (xelu shabolo; 651â657) xokon hukmronligi davrida xitoyga qarshi bir necha yil …

in tortib ularni kaytadan oâz tarkibiga koâshib oladi. turk xoqonligi movarounnahrga bostirib kirgan arab istilochilariga qarshi 710 y.da qoâshin yuboradi va sugâd, shosh, fargâona hokimlarining arablarga qarshi kurashida qatnashadi. bilga xoqon (716â 734) xukmronligi davrida turk xoqonligi mintaqaning eng qudratli davlatlaridan biriga aylanadi. 716 y.da selenga daryosi havzasida istiqomat qiluvchi uygâurlarga, 717 y.da oâgâuzlarga, 718 y.da qarluqlarga qarshi jang qilib, ularni xoqonlikka boâysundiradi. bu davrda xoqonlik hududlari sharqda sirdaryoning sharqidan to gâarbda xingan togâlari yonbagâirlari (manjuriya), shanñdun oâlkasi (xitoyning shim. sharqi sariq dengizdagi boxay koârfazigacha boâlgan yerlar)ni, janubda tibetning shimoli, sharqiy turkiston, xitoyniig shim. viloyatlaridan to shim.da yenisey daryosi va baykalbuyini oâuz ichiga olganligi maâlum boâladi. 740.y.larga kelib turk xoqonligi ham ichki, ham tashqi ziddiyatlarga duch keladi. bilga xoqonning oâgâillari hukmronligi davrida xoqonlik zaiflashadi. 742â744 y.larda uygâur, qarluq va basmil qabilalari birlashib, xoqonlikka xujum uyushtirishadi. 745 y.da ittifoqchilar turk xoqonligining soânggi hukmdori baymey xoqonni uldirishadi va xoqonlik taxti uygâurlar quliga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turk xoqonligining tashkil topishi"

1444142809_61737.docx turk xoqonligining tashkil topishi reja: 1. vi asrning i yarmida siyosiy vaziyat. 2. markaziy osiyo hududida turk xoqonligining tashkil topishi. 3. mustaqil mahalliy davlatlar: sugâd, tohariston, choch, iloq, fargâona. 4. turk xoqonligi va mahalliy davlatlar oârtasidagi iqtisodiy va siyosiy aloqalar. turk xoqonligi â markaziy osiyo mintaqasi va unga tutash bir necha oâlkalarni oâz ichiga olgan yirik saltanat (6-8-a.lar). turk xoqonligiga doir maâlumotlar urxun-yenisey bitiktoshlari, xitoy yilnomalari, yunon (vizantiya), arman, suryoniy, sugâd, arab, fors, tibet, baqtriy, manbalarida saqlanib qolgan. 6-a.ning 2-yarmida turk xoqonligi vujudga kelgunga qadar mintaqada 2 yirik davlat: eftaliylar va joâjanlar davlati hukm surardi. turk xoqonligining asosc...

Формат DOCX, 27,9 КБ. Чтобы скачать "turk xoqonligining tashkil topishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turk xoqonligining tashkil topi… DOCX Бесплатная загрузка Telegram