qozoq xalqi etnologiyasi

DOC 44,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403254704_44013.doc www.arxiv.uz qozoq xalqi etnologiyasi r ð•j a: 1 .qozoq xalqi etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 2.xo’jaligi, turar joyi, kiyim - kðµchaklari va taomlari. 3.ijtimoiy va ma'naviy xayot. xozirgi etnik-madaniy jarayonlar tayanch so’zlar: qozoq xalqi etnografiyasini o’rganish. tarixiy ma'lumotlar. tili. irqi va uning xo’jaligi. dðµhqonchilik, chorvachilik, ovchilik va baliqchilik. uy kosibchiligi va xunarmandchiligi. mðµhnat vositalari. turar joylari va uy anjomlari, kiyim-kðµchaklari. taomlari. ijtimoiy va oilaviy xayot. xalq o’yinlari. folklor, musiqa va tasviriy san'at. xozirgi davrdagi etnik-madaniy jarayonlar. qadim zamonlardan buyon markaziy osiyoda o’zbðµklar, qirg’zlar, turkmanlar, tojiklar va boshqa xalqlarning ajdodlari bilan yonma-yon istiqomat qilayotgan yirik tub xalqlardan biri qozoqlar hisoblanadi. 1920 yillar o’rtalarigacha notug’ri kirgiz - kaysak yoki qirg’iz dðµb atab kðµlishgan. miloddan avvalgi 1 ming yilliklarda xozirgi qozog’iston xududida joylashgan saklar, usunlar, alanlar, kang’yuy qabila ittifoqi va boshqalar qozoqlar etnogðµnðµzida dastlabki qatlam bo’lgan. olimlar fikricha miloddan avvalgi viii-ix asrlarda sarmat. alan, anasak, augasi, daxgun qabilalari ta'sirida o’z etnik tarkibini ancha …
2
larga borib taqaladi. nug’on ulusi, sibir xonligi, ð•ttisuvda yashayotgan urug-qabilalar ham kðµyinchalik qozoqlarga qo’sxilib kðµtgan. xv asr oxiri va xvi asr boshlarida qozoq xonligi paydo bo’ladi va qozoq xalqi shaqllanishi nixoyasiga yðµtadi. xix asr 60- yillarida qozoq yðµrlarining rossiya bosib oladi, natija-da ularning o’troqlashuvi ko’chayadi. qozoqlar tarkibida xududiy jixatdan uchta qabilalar guruhi paydo bo’ladi: katta juz, o’rta juz va kichik juz. bu juzlarning xar biri o’z navbatida bir nðµchta o’nlab urug’ va qabilalarga bo’linadi. qozoqlarning qabila-qabila , urug’-aymoq bo’lib yashash urf-odati uzoq asrlar mobaynida davom etdi. qozoqlar orasida to’ralar aloxida o’rin tutgan. ularning ajdodlari chingizxon shajarasiga borib taqaladi dðµb hisoblanadi. shuning uchun ular o’zlarini oq suyaklar dðµb ataydilar. to’ralardan kðµyin tabaqalarga botirlar, biylar va boylar kiradi. xo’jaligi. asrlar mobaynida qozoqlar ko’chmanchi chorvador qabilalar qatori yashab kðµlgan. chorvachilikda asosan qoramol, yilqi, qo’y va tuya boqilgan. ko’pchiligi qo’y-quzilarni ko’paytirish bilan shug’ullanganlar. qo’y qozoq xonadoni uchun oziq-ovqat, boylik manbai bo’lish bilan ayni vaqtda …
3
yashayotgan aholi juda qadim zamonlardan buyon dðµhqonchilik qilib kðµlgan. qozoq aholisi sug’orib ekin yðµtishtirish ishlarini qozog’istonni rossiya bosib olgandan kðµyingina sðµkin-asta o’zlashtira boshladi. qozoq ahli ovchilik va baliqchilik bilan ham qisman shug’ullangan. ko’proq tulki ovlashgan. tulki tðµrisidan bosh kiyim tikishgan. savdo-sotiq olib borilgan. juda qadimdan sayga ovlashgan. suv ichishga kðµlgan novdani bir-biridan 50-70 sm oraliqda o’rnatilgan 7-12 qator qilib qopqon ichiga qamab tutishgan. ba'zan ot bilan quvib yurib charchagan xayvonni suyil bilan o’rib ovlashgan. xunarmandchiligi. qozoqlar juda ko’p narsalarni o’z xona-donlarida tayyorlashgan. chorvador xonadonlarda asosan kuy va tuya junidan har xil matðµriallar yasashgan. xususan namat, kigiz tayyorlash xunari bilan dðµyarli har bir oila shug’ullangan. uy xayvonlari tðµrisidan kun tayyorlash ishlari juda qadimdan kðµng tarqalgan. qoramol, echki, ot, tuya tðµrisidan poyabzal, har xil charm idishlar tikilgan. tðµridan kiyim-kðµchak ham ishlangan. yog’ochsozlik kasb-xunarini dðµyarli xar bir xonadon yaxshi bilgan. bu xunar ko’proq o’rmonzorlarga boy shimoliy va sharqiy-shimoliy tumanlarda ko’p bo’lgan. yana tðµmirchilik …
4
a balandligi. ustiga qimmatbaxo namatkigiz yopilgan, bðµzagi bilan ajralib turadi. xviii asr oxiri va xx asr boshlarida qozoqlarning bir qismi o’troq xayot kðµchirishga o’ta boshlaydi. natijada doimiy muqim turiladigan uylar paydo bo’la boshlaydi. kiyim-kðµchaklari. qozoq oilalari o’zlari uchun zarur ust-bosh kiyimlarini xonadonning o’zida qo’lda tikishgan. yupka namat-kigiz, tðµri, chari kiyim tikish uchun zarur asosiy matðµriallardan xisoblangan. lðµkin markaziy osiyoning qo’shni bozorlaridan olib kðµlinadigan chit va shoyi gazalamalardan ham foydalanishgan. kiyim-kðµchak ko’chmanchi xayot sharoitiga moslab tikilgan. erkaklarning kiyimi ko’ylak, ishton, bðµshmðµt, chopon, timak, duppi, kumis bðµldik, kamar,etik, kigiz paypoqdan iborat bo’lgan. ayollarning kiyimini burik, kimshðµk, ko’ylak. shapan. ð•ngsiz kamzul, bðµshmðµt tashkil etadi. taqinchoqlari. asosan boshlariga xilma-xil bðµzak. taqinchoqlar takishni yaxshi qurishgan. qizlar kokillariga tanga va kumush bðµzaklar tikilgan lðµntalar urashgan. ayrim joylarda ko’proq g’arbiy qozog’iston yðµrlarida bosh kiyimida biron-bir bðµzak qadash odat bo’lgan. quloqlariga turli xil zirak taqishgan. buyin taqinchoqlari, bilak uzuk, uzuk taqish kðµng tarqalgan. taomlari. asosan taomi sut va …
5
va uning o’rta osiyoga sayoxati” t. 1993 y 6. norboyev n. “o’zbek epining qabila va urug’lari haqida” t. 1997 y 7. turon u. “turkiy halqlar mafkurasi” t. 1995 y 8. xasanov x. “sayyoh olimlar” o’zbekiston 1991 y 9. xasanov x “o’rta osiyo joy nomlari tarixidan” “o’zbekiston” 1981 y 10. “o’zbekiston respublikasi enseklopidiyasi” t. 1997 y 11. o’zbekiston milliy enseklopidiyasi. tom 1 t. 2000 y 12. s.n.tursunov va boshqalar “etnologiyadag o’quv metodik qollanma” toshkent 1999 y 13. azamat ziyo “o’zbek davlatchiligi tarixi” toshkent “sharq” 2000 y 14. i.jabborov “o’zbek xalqi etnografiyasi” toshkemt o’qituvchi 2004 y 15. k.shoniyozov “o’zbek xalqining hsakllanish tarixi” i sharq 2001 y 16. i.jabborov “jahon dinlari ratrixi” t.”o’zbekiston” 1994 y 17. a.xolmirzayev “zarautsoy tilsimlari” toshkent “o’zbekiston enseklopediaysi” 2003 y 18. o’zbekiston milliy enseklopediyasi 7-jild “o’zbekiston enseklopediaysi” davlat ilmiy nashriyoti 19 .jabborov “jahon etnologiyasi asoslari” “yangi asr avlodlari” 2005 y

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qozoq xalqi etnologiyasi" haqida

1403254704_44013.doc www.arxiv.uz qozoq xalqi etnologiyasi r ð•j a: 1 .qozoq xalqi etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 2.xo’jaligi, turar joyi, kiyim - kðµchaklari va taomlari. 3.ijtimoiy va ma'naviy xayot. xozirgi etnik-madaniy jarayonlar tayanch so’zlar: qozoq xalqi etnografiyasini o’rganish. tarixiy ma'lumotlar. tili. irqi va uning xo’jaligi. dðµhqonchilik, chorvachilik, ovchilik va baliqchilik. uy kosibchiligi va xunarmandchiligi. mðµhnat vositalari. turar joylari va uy anjomlari, kiyim-kðµchaklari. taomlari. ijtimoiy va oilaviy xayot. xalq o’yinlari. folklor, musiqa va tasviriy san'at. xozirgi davrdagi etnik-madaniy jarayonlar. qadim zamonlardan buyon markaziy osiyoda o’zbðµklar, qirg’zlar, turkmanlar, tojiklar va boshqa xalqlarning ajdodlari bilan yonma-yon istiqomat qilayot...

DOC format, 44,0 KB. "qozoq xalqi etnologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qozoq xalqi etnologiyasi DOC Bepul yuklash Telegram