qarshi xx asrda

DOC 56.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403168561_43654.doc qarshi xx asrda www.arxiv.uz qarshi xx asrda qarshi xx asr boshida buxoro amirligining muhim siyosiy va ma’muriy markazlaridan biri bo‘lib, 27 viloyati qatorida 10 ta tuman - amlokdan iborat edi. qashqadaryo vohasida temir yo‘l qurilishi qarshi shahri tarakqiyotini ancha tezlashtirib yuboradi. 1913-1915 yillarda kogon (yangi buxoro) - amudaryo, qarshi - kitob (shaxrisabz) temir yo‘li, foydalanishga topshiriladi. chunki chor hukumati bundan bevosita manfaatdor edi. xx asr boshlarida turkiston mintaqasida yuz bergan shiddatli siyosiy va harbiy jarayonlar buxoro amirligi, xususan, qarshi vohasi hayotini ham tubdan o‘zgartirib yubordi. bu hodisalar, bir tomondan, asrlar davomida hukm surib kelgan an’analar va turmush tarzini larzaga keltirib, ularni izdan chiqargan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, jamiyat taraqqiyotini yangi yo‘nalishga burib yubordi. 1920 yil 12 avgustda bolsheviklar amirlikni tugatish maqsadida samarqand - buxoro frontini tuzadi. 1920 yil 21 avgustda turkiston fronti qo‘mondoni rsfsr harbiy ishlar xalq komissari nomiga telegramma yo‘llab, buxoroni bosib olishga hamma narsa tayyor ekanini ma’lum qilganida, …

sh o‘tkazilishi natijasida buxoro respublikasi tugatiladi. uning hududi, jumladan, behbudiy va shahrisabz viloyatlari (qashqadaryo okrugi) yangi tashkil etilgan o‘zbekiston ssr (uz ssr) tarkibiga kiritiladi. yil 29 yanvarda o‘zbekiston ssrda ma’muriy bo‘linish tadbirlari o‘tkaziladi. unga binoan, qashqadaryo viloyati uz ssrda tuzilgan dastlabki 7 ta viloyatning bittasi bo‘lib qoladi. o‘zssrda ma’muriy-hududiy o‘zgarishlar keyinchalik ham davom etgan. 1930 yil 17 avgustda okruglar bekor qilinadi. biroq 1935 yil fevralda qashqadaryo okrugi qayta tiklanadi. 1938-1943 yillarda qashqadaryo vohasi buxoro viloyati tarkibida bo‘lgan. 1943 yil 20 yanvarda qashqadaryo viloyati (markazi - qarshi shahri) taxminan hozirgi chegarasida tashkil qilinadi. 1960 yil 25 yanvarda u surxondaryo viloyati tarkibiga qo‘shilgan. qashqadaryo viloyati 1964 yil 7 fevralda qayta tashkil qilingan. 1927-1929 yillarda qashqadaryo okrugida yer-suv islohoti amalga oshirilgan. bu jarayonda sovet hukumati o‘ziga to‘q dehqonlarni «quloq» sifatida badarg‘a qilish uchun zamin tayyorlagan. qarshi va uning atroflarida yashovchi o‘ziga to‘q va o‘rtahol dehqonlarning aksariyati ushbu qatag‘onlarning qurboni bo‘ldi. qarshilik dehqonlar bunday …

qat sanoati tarmoqlari faoliyat ko‘rsatdi. qarshi tikuvchilik fabrikasi harakatdagi armiya jangchilari uchun turli issiq kiyimlar va harbiy davr ehtiyoji uchun zarur bo‘lgan boshqa mahsulotlar ham ishlab chiqardi. shuningdek, bu paytda qarshiga sssrning markaziy rayonlaridan ayrim sanoat korxonalari ko‘chirib keltirildi va yangi zavod-fabrikalar, jumladan, qarshi un kombinati (1942) va boshqalar qurildi. qarshi va uning atroflarida tugilib o‘sgan minglab yigitlar ikkinchi jahon urushi janggohlarida fashizmga qarshi janglarda moskva atrofi va stalingradda, ukraina va belorussiyada, sharqiy yevropa davlatlari va germaniyada, shuningdek, uzoq sharqda bevosita qatnashdi. umuman, qashqadaryo viloyatidan 98069 kishi urushda ishtirok etgan. ularning ko‘pchiligi fashizmga karshi janglarda halok bo‘ldi. sho‘ro hukumati qarshi vohasida kishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi ortgani sayin xx asrning 50-60-yillarida shaharda sut-yog‘ kombinati (1954), yog‘-yekstraksiya zavodi (1955), paxta tozalash zavodi (1955), qarshi motor remonti zavodi, keyinchalik panelli kurilish materiallari kombinati kabi sanoat korxonalarini barpo etdi. xx asrning ikkinchi yarmida o‘zbekiston sanoati va qishlok xo‘jaligi yanada ko‘proq markaz manfaatlariga …

oziq-ovqat vayengil sanoat korxonalari bo‘lgan, xolos. xx asrning 70-yillari oxirida qarshida qariyb 100 ming aholi yashagan. shahar aholisi keyinchalik tez ko‘paygan. bu paytda shaxar ahli havo, tsmir yo‘l, avtomobil transporti orqali o‘zbekistonning markazi - toshkent va boshqa shaharlar bilan bog‘langan. qarshi sovet tuzumi davrida, aniqrog‘i, o‘tgan asrning 80-yillari oxirigacha asosan qishloq xo‘jal igi maxsul otlarini qayta ishlashga yo‘naltirilgan, iqtisodiy jixatdan biryoqlama hamda viloyat miqyosidagi shahar darajasida qolib ketgan. ijtimoiy sohada, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimida hal kilinmagan talay muammolar uzoq yillar davomida saqlanib kelgan. markaz tomonidan o‘ylab topilgan, aslida sho‘ro tuzumiga xos ommaviy qatag‘onlarning davomi bo‘lgan «paxta ishi», «o‘zbeklar ishi» kabi soxta kampaniyalar natijasida butun o‘zbekistonda bo‘lgani singari qashqadaryo viloyatida ham ko‘plab o‘z ishining ko‘zini bilgan mutaxassislar, rahbarlar qatag‘on qilindi. qarshi vohasida tub iktisodiy va siyosiy islohotlar o‘tkazish muqarrarligi aniq bo‘lib qolgan, jiddiy o‘zgarishlar qilish zarurati tug‘ilgan edi. ana shunday murakkab bir pallada qashqadaryo viloyati raxbari lavozimiga islom karimov saylandi. …

otgan bo‘lishiga qaramay, tegishli ijtimoiy infratuzilmalar yaratish e’tibordan chetda qolib ketgan edi. respublika bo‘yicha eng ko‘p, ya’ni 600 ming tonna paxta xom ashyosiyetkazib beradigan, turli tabiiy va mineral zaxiralarga nihoyatda boy katta bir viloyatning markazida talab darajasidagi zamonaviy maishiy xizmat, madaniyat va sport inshootlari, itsirohat bog‘lari, bozorlar barmok bilan sanarli edi. yangi rahbarning qat’iy pozitsiyasi, vaziyatni ijobiy tomonga o‘zgartishga qaratilgan izchil sa’y-harakatlari eng avvalo viloyatda sog‘lom ijtimoiy muhitni shakllantirish, «paxta ishi» degan soxta ayblov bilan nohaq jazoga tortilgan ming-minglab begunoh odamlarga nisbatan adolatni tiklash masalasida yaqqol namoyon bo‘ldi. viloyat rahbarining ana shunday dadil harakatlari tufayli qanchadan-qancha insonlar o‘z oilasi bag‘riga qaytdi, odamlarda umid va ishonch tuyg‘ulari paydo bo‘ldi. butun voha hayotidagi o‘zgarishlar, ishga va hayotga munosabat dastlab viloyat markazidagi yangilanishlarda ko‘zga tashlana boshladi. shaharda 3-4 yil burun to‘xtab kolgan obodonlashtirish ishlari ilgari ko‘rilmagan ko‘lam va sur’atda davom ettirildi. datsavval daraxtlar va bog‘-rog‘larni ko‘paytirish, odamlarning shaxsiy xo‘jaligini rivojlantirish uchun shaharga oqar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qarshi xx asrda"

1403168561_43654.doc qarshi xx asrda www.arxiv.uz qarshi xx asrda qarshi xx asr boshida buxoro amirligining muhim siyosiy va ma’muriy markazlaridan biri bo‘lib, 27 viloyati qatorida 10 ta tuman - amlokdan iborat edi. qashqadaryo vohasida temir yo‘l qurilishi qarshi shahri tarakqiyotini ancha tezlashtirib yuboradi. 1913-1915 yillarda kogon (yangi buxoro) - amudaryo, qarshi - kitob (shaxrisabz) temir yo‘li, foydalanishga topshiriladi. chunki chor hukumati bundan bevosita manfaatdor edi. xx asr boshlarida turkiston mintaqasida yuz bergan shiddatli siyosiy va harbiy jarayonlar buxoro amirligi, xususan, qarshi vohasi hayotini ham tubdan o‘zgartirib yubordi. bu hodisalar, bir tomondan, asrlar davomida hukm surib kelgan an’analar va turmush tarzini larzaga keltirib, ularni izdan chiqargan bo‘lsa,...

DOC format, 56.5 KB. To download "qarshi xx asrda", click the Telegram button on the left.

Tags: qarshi xx asrda DOC Free download Telegram