араб мухаммадхон ибн хожи мухаммад окатойхон угли

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403172648_43686.doc www.arxiv.uz араб муҳаммадхон ибн ҳожи муҳаммад оқатойхон ўғли 1598 йилнинг ўрталарида бухоро хони абдуллахон ўлгач, эронда қувғинда юрган ҳожимхон тезда йўлга отланиб, саккиз кун деганда урганчга етиб келди. янги шароитда у урганч билан вазирни ўзи олиб, хива билан котни араб муҳаммадхонга, ҳазораспни исфандиёр султонга берди. икки йилдан кейин ҳожимуҳаммадхон урганч ва вазир қалъалаларини бошқаришни туркиядан келган ўғлига топширди. ўзи эса хивада кичик ўғли араб муҳаммадхон олдида турди. ҳожи муҳаммадхон даврида хоразмда ўрнатилган осойишталик боис қишлоқ хўжалиги ва ирригация қурилиш ишларига эътибор кучайди. урганч ва кат ҳокими али султон ташаббуси билан янгиариқ ва тош ёрмиш ариқлари қазилди. ҳожи муҳаммадхон 1602 йилда 83 ёшида дунёдан ўтди. тарихий манбаларда ҳожимхон номи билан хива шаҳрининг хоразм хонлиги пойтахти қилиб белгиланганлиги қайд қилинади. шу даврда хива зарбхонаси ҳожи муҳаммадхон (1592-1603) томонидан ташкил қилиниб, бу ерда хива хонни номидан мис танга зарб қилинган унда шундай сўзлар ёзилган. “фулс хоразми” (хоразм пули) “зарб дар ул – …

й халқдан бошқа одам йўқ эди. хон ва унинг аскарлари амударё бўйида бўлиб, ёрдам учун хивага чопар жўнатилди. шу вақт оралиғида ёв шаҳарни беаёв талади, мингдан ортиқ одамларни ўлдирди, яна шунча қиз-жувонларни олиб кетишга ҳозирланди. аммо улар юртига қайтиб кетишга улгурмадилар. урганч фожеаси ҳақида хабарни олган араб муҳаммадхон лашкарлари билан 7 кун деганда етиб келди. бу вақтда казак ва қозоқлар урганчдан чиқиб амударё ёқасига келгандилар. улар бу ерда ҳимоя тўсиқларини қуриб, икки кун қаттиқ жанг қилдилар. хон қўшинлари душманни таъқиб этиб, тўқ қалъаси атрофларига қувиб чиқарди. босқинчилар бу ерда ёғочдан истеҳком қуриб, балиқ овлаб тирикчилик қилиб турдилар. уларни қамал қилган араб муҳаммадхон 15 кун деганда тор-мор келтирди. урганч ва миздакхон оралиғидаги унумдор ерларни кўрган хон, қозонган зафари шарафига янги ерлар ўзлаштириш мақсадида тўққалъаси яқинида катта канал қаздирди. муаррих абулғозининг ёзишича, казак ва қозоқлар босқинидан кейин ярим йил ўтгач, шимолий хоразмга қолмиқлар бостириб келди. улар хожакўли ва шайх жалил тоғининг орасидан …

рав султоннинг иниси бобо мирзо амалга оширди. орадан икки йил ўтиб уйғур уруғи оқсоқоли понашмирзо фатвоси билан самарқанддан хасанқулихон авлодидан бўлган солиҳ султон деган кишини яширин равишда урганчга олиб келдилар. исёндан хабар топган араб муҳаммадхон тезда хивадан урганчга борди ва халқни маслаҳатга чорлади. урганчликлар уни ёқладилар ва қозоқлар олдига борган 200 га яқин одамлар ҳам қочиб кетдилар. қўлга олинган солиҳ султон ўлдирилди. хон исёнчиларни жазолаш ёки авф этишни фуқаронинг ўзига ҳавола қилди. 1616 йилга келиб тахт ва мансаб учун талашиш мажароларига араб муҳаммадхоннинг ўғиллари ҳам қўшилдилар. унинг исфандиёрхон, ҳабаш, элбарс, абулғози, шариф муҳаммад, хоразмшоҳ ва афғон султон исмли 7 нафар ўғли бор эди. отасининг тахтга ўтирганига 14 йил бўлганда 16 ёшли ҳабаш ва 14 ёшли элбарс султонлар ёв бўлиб қолдилар. отаси урганчга кетган вақтида улар қўшин тўплаб хуросонни талаб қайтдилар. оға-инилар лашкарининг кўпи уй-жойларига тарқаб кетди ва 70-80 киши улар билан пешгоҳ деган жойга келиб тушди. ўғилларининг нохолис нияти борлигини …

арган молларини олиб вазирга отланди. аммо унинг зафари узоқ давом этмади. элбарс хивада зўравонлик қилаётган дақиқаларда исфандиёр султон ҳазораспда, ҳабаш, абуғози ва шариф муҳаммад султонлар урганчда лашкар тўплаш билан овора эдилар. оқсоқоллар ака-укаларнинг қон тўкишларига фатво бермадилар. элбарс шу баҳона билан араб муҳаммаднинг жонини узиши мумкин деб хавфсирадилар. элбарс хивани тарк этгандан кейин араб муҳаммадхон урганчга келди. бу ердаги ўғиллари билан элбарс султон устига юриш қилди. натижада унинг уй-жойи ва эли қирғин қилинди, ўзи эса 5–6 кишиси билан қирга чиқиб кетди. абулғози ёзишича, у мазкур воқеалардан кейин отаси билан узоқ мулоқотда бўлган ва акаларини ўлдиришни маслаҳат берган. аммо отаси ва акаси исфандиёр султон укасининг бу таклифини рад қилишган. ўз навбатида ҳабаш ва элбарс султонлар ўз укасининг ташаббусидан хабардор бўлгач, унга душманлик қилишни ният қилиб қўйганлар. ушбу вазият абулғозини отаси изидан хивага кетишга мажбур қилади ва унга кот шаҳри ҳокимлиги инъом қилинади. у котни 6 ой бошқарди. ўғиллари элбарс ва ҳабаш …

ммад султонга кот шаҳри топширилди. араб муҳаммадхоннинг кичик ўғиллари – хоразмшоҳ султон 12 ёшда ва афғон султон 10 ёшда бўлганлиги сабабли хивада оналари қарамоғида қолдирилди. ҳабаш султон урганч ва вазирни, элбарс султон эса хива ва ҳазораспни бошқардилар. ўғиллари юрт бўлишаётганини кўриш насиб қилмаган араб муҳаммадхонни уч заифаси ва икки кенжа фарзандлари билан қумқалъада тутқинликда ушлаб туришарди. бир йилдан кейин элбарс султон акаси ҳабашга айтмай отаси ва кичик иниларини хивага олиб келди. шу ерда отаси араб муҳаммадхон, укаси хоразмшоҳ султон, акаси исфандиёрнинг 3 ва 1,5 яшар ўғилларини ўлдиртирди. кичик иниси афғонни акам ўлдирсин деб ҳабаш султон олдига юборди. аммо “...бу норасида боланинг нима айби бор”, дея ҳабаш султон уни рус элчиси и.д.хохлов билан россияга юборди. 1622 йил 12 декабрда авғон султон москвага келди ва шоҳ михаил феодорович саройига қабул қилинди. авғон россияда 26 йил яшаган ва 1648 йилда вафот қилган ва касимова шаҳрида дафн этилган. араб муҳаммадхон кўр бўлиб қумқалъасида яшаб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "араб мухаммадхон ибн хожи мухаммад окатойхон угли"

1403172648_43686.doc www.arxiv.uz араб муҳаммадхон ибн ҳожи муҳаммад оқатойхон ўғли 1598 йилнинг ўрталарида бухоро хони абдуллахон ўлгач, эронда қувғинда юрган ҳожимхон тезда йўлга отланиб, саккиз кун деганда урганчга етиб келди. янги шароитда у урганч билан вазирни ўзи олиб, хива билан котни араб муҳаммадхонга, ҳазораспни исфандиёр султонга берди. икки йилдан кейин ҳожимуҳаммадхон урганч ва вазир қалъалаларини бошқаришни туркиядан келган ўғлига топширди. ўзи эса хивада кичик ўғли араб муҳаммадхон олдида турди. ҳожи муҳаммадхон даврида хоразмда ўрнатилган осойишталик боис қишлоқ хўжалиги ва ирригация қурилиш ишларига эътибор кучайди. урганч ва кат ҳокими али султон ташаббуси билан янгиариқ ва тош ёрмиш ариқлари қазилди. ҳожи муҳаммадхон 1602 йилда 83 ёшида дунёдан ўтди. тарихий манбаларда ...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "араб мухаммадхон ибн хожи мухаммад окатойхон угли", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: араб мухаммадхон ибн хожи мухам… DOC Бесплатная загрузка Telegram