мирза абдулкодир бедил

DOC 54,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403171405_43676.doc www.arxiv.uz мирза абдулкодир бедил (1644-1721) авлод-аждодлари ырта осиёлик былган мирза бедил мелодий 1644 йили (1054 йили щижрий)да щиндистоннинг бенгалия штатининг азимобод шащрида барлос уру\ига тегишли щарбий хизматчи оиласида таваллуд топган. бу давр марказий осиёда феодал урушлар авж олган былса, щиндистонда эса бобур асос солган бобурийлар сулоласи халокатга юз тутган даврида ва ыарбий оврупо давлатларининг мустамлакачилик юришлари кучайгани билан характерли былган. ёш файласуф- шоир отаси вафотидан сынг онаси ва то\асининг кымагида ыз билимини муста=ил эгаллашга киришди. айни=са, унинг билим олиши ва тарбияси билан то\алари - мирза +аландар ва мирза зарифлар я=индан шу\улланишган. то\аси мирза +аландар щарбий хизматчи былган былса, мирза зариф фи=щ илмидан хабардор былган. мирза бедил болалик чо\ида фа=ир кишилар билан я=индан ало=ада былган. улар дарвешона щаёт кечириб, ызларини жыш=ин щаёт =учо\идан четга олиб, узлатга даъват этишган. лекин бедил уларнинг узлатга даъват этувчи \ояларга =арши жыш=ин щаётга даъват этиб келган. ызининг моддий щаётини бир мунча яхшилаш ма=садда аурангзебнинг ы\ли …
2
ади. мирза бедил нафа=ат наср ва назм билан шу\улланибгина =олмай, балки фалсафа тарихини катта =изи=иш билан ыргана бошлади. у арасту ижодига катта =изи=иш билан =аради. мазкур асрда бедил арастуга бир неча сащифа ба\ишлаган. бедил бош=а шар= мутафаккирлари сингари арастуни донишмандликнинг биринчи устози деб билди. бедил ыз ватанига нисбатан арасту номидан адолат, ща=и=ат, илм ва маърифат, ща=и=ат ва самимийликни улу\лайди. шунингдек мазкур асарда бедил арастунинг физикаси, борли=, материя, шакл ты\рисидаги таълимоти ты\рисида тыхтаб, «биз арасту эришган юту=лар олдида тыхтаб =олмасдан уни янада ол\а суришимиз лозим» , - дейди. у шунингдек «ирфон» (билим) асарида афлотунни щам тилга олади. мирза бедил ыта мещнатчанг шахс былган. унинг ижоди нищоят сермащсул былган. у 120 минг мисрадан иборат назм ва 20-25 босма табо= насрда асарлар ёзиб =олдирган. жумладан мирза бедилнинг «ирфон» асари щажм жищатдан улкан мазмунан чу=урдир. бедил ызининг мазкур асарида социология, фалсафа, илощиёт, тарих, табиатшунослик ва адабиётнинг турли масалаларини тащлил =илган. мирза бедил «ирфон» асарида …
3
юритади, яъни дунёвий ва илощий йыналишлар ща=ида фикр юритиб, биринчи йыналиш-дунёвий йыналишни щаётий о=илона йыналиш деб щисоблайди. диний а=идаларга =арама-=арши бедил таъкидлайдики инсон узо= муддат давомида жонли ва жонсиз табиатдаги ызгаришларнинг мащсулидир. у «чор унсур» асарида тырт унсур: щаво, сув, олов, ер унсурлари ща=ида, шунингдек ысимликлар, щайвонларнинг ва инсонларнинг пайдо былиши ща=ида ёзади. бедил фикрича щаво абадий, мутла=, щаракатчан, ызгарувчан ва енгилдир. щаво ю=орига, сув пастга =араб щаракат =илади. у шунингдек рущ ща=ида фикр юритиб, нафис бу\-бухори латиф щаводан пайдо былиб, табиий рущ, набобат рущи, инсон рущи ва щайвон рущини пайдо =илади, дейди. мутафаккир табиатни рущлантиради, рущлар эса моддий дунёдан таш=арида былмаслигини таъкидлайди. бедил, шунингдек, мутла= рущ, рущлар ва жинлар ща=ида гапирар экан дин ва рущонийларнинг жамиятдаги роли ща=ида фикр юритади. у пантеизмнинг ващдати-мавжуд о=ими тарафдори сифатида табиатнинг абадийлигининг материя ва рущнинг бирлигини тан олиб, оллощ оламнинг ичида деган =арашда былади. бедил шунингдек билиш назарияси масалаларига катта эътибор беради. у …
4
тилиши, щаракат =илиши ва мещнат =илиши лозим. фан - щар ерда о=ил ишга бош-=ош, \алаба - щар ерда щаракат исботидир. мазкур фикрларини давом этиб, «чор унсур» асарида шундай ёзади. то фазлу щунар ойна пардоз нашуд, уч и=бол дарс бурун кас боз нашуд. маъноси: щунар ырганмаган кишига и=бол эшиклари очилмас. бедил шунингдек щаёлий жамият таълимотини илгари сурган. у ызининг ижтимоий-сиёсий =арашларида жамият, инсон, давлат ва унинг келиб чи=иши, уни бош=ариш йыллари ща=ида, дещ=ончилик ва унинг фойдаси ща=ида фикр юритади. инсонни улу\лайди. инсон ыз ир=и, дини ва миллатидан =атъи назар улу\дир. бедил инсондаги ватанпарварлик, инсонгарличилик, мещнатсеварлик, вафодорлик, самимийлик сифаларини =адрлайди. ишё=мас ял=ов, такаббур, очкыз, ёл\ончи, щийлагарларга нафа=ат кызи билан =араб, уларни аёвсиз тан=ид =илган. у хал= \амини ейювчи, фан ва зироатчиликнинг ривожланиши ща=ида ыйлайдиган одил подшощ ща=ида фикр юритади. лекин фу=ароларнинг щолатини ачиниш билан =абул =илиб, уларга зулм-ситам ытказувчи ёвуз кучларни =атти= тан=ид остига олади. ща=и=атни ызинга байро= =илиб ол, +ин\ир йылга …
5
тлари йылида фойдаланадилар. xix ва xx аср мутафаккирлар, адибу шоирлар ащмад дониш, му=имий, фур=ат ва бош=алар мирза бедилнинг ил\ор \оялари уларга ози=а берган. буюк адиб ва файласуф илгари сурган ижтимоий-фалсафий \оялари нафа=ат ыз даврида балки ызидан кейинги даврда щам мущим ащамиятга эга былган. мирза бедил щаётийлик давридаё= ырта осиё ва щиндистон ыртасидаги маданий, илмий ва дыстлик ало=алар риштасига асос солган. � бедил куллиёт «нукот» 2-бет. � ыша асар 24-бет. � мирзо бедил. «чор унсур» 101-бет. � мирзо бедил. «чор унсур» 71-бет. � ыша асар 101-бет. � ыша асар 102-бет.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мирза абдулкодир бедил"

1403171405_43676.doc www.arxiv.uz мирза абдулкодир бедил (1644-1721) авлод-аждодлари ырта осиёлик былган мирза бедил мелодий 1644 йили (1054 йили щижрий)да щиндистоннинг бенгалия штатининг азимобод шащрида барлос уру\ига тегишли щарбий хизматчи оиласида таваллуд топган. бу давр марказий осиёда феодал урушлар авж олган былса, щиндистонда эса бобур асос солган бобурийлар сулоласи халокатга юз тутган даврида ва ыарбий оврупо давлатларининг мустамлакачилик юришлари кучайгани билан характерли былган. ёш файласуф- шоир отаси вафотидан сынг онаси ва то\асининг кымагида ыз билимини муста=ил эгаллашга киришди. айни=са, унинг билим олиши ва тарбияси билан то\алари - мирза +аландар ва мирза зарифлар я=индан шу\улланишган. то\аси мирза +аландар щарбий хизматчи былган былса, мирза зариф фи=щ илмидан ха...

Формат DOC, 54,0 КБ. Чтобы скачать "мирза абдулкодир бедил", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мирза абдулкодир бедил DOC Бесплатная загрузка Telegram