eng qadimgi davlatlarning tashkil topishi

DOC 75,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402835896_43132.doc www.arxiv.uz eng qadimgi davlatlarning tashkil topishi yuzlab mingyilliklarni oâz ichiga olgan insoniyat tarixida dastlabki davlatlar va shaharlarning tashkil topishi, hunarmandchilik va savdoning rivojlanishi, yozuvning kelib chiqishi - nisbatan keyinroq sodir boâlgan xodisalardir. davlatchilik jahon tarixida miloddan avvalgi iv ming yillikning oxirlarida vuâjudga kelib, insoniyat rivojining soânggi 5 ming yili bilan bogâlanadi. qadimgi davlatlar rivojining turli bosqichlariga, turli xususiyatlar va tarixiy qonuniyatlar xos boâlgan. dastavval, ilk davâlatlar hoâjalikning ishlab chiqaruvchi shakllari - dehqonchilik va chorvachilik qayerda oldin rivoj topgan boâlsa, oâsha yerda vujudga keldi. ibtidoiy tarixda aholining joylashuvi qarindosh-qarindoshlik aloqalari bilan belgalangan. u yoki bu xududda faqat bitta urugâ aâzolari yashagan. hoâjalikning ishlab chiqaruvchi shakllari taraqqiyoti aholi joylashuvi xududlarining kengayishiga, tashqi aloqalarning uzluksiz rivojlanishiga olib kelgan. ishlab chiqarish zarurati va boshqa iqtisodiy omillar shuni taqozo etgan. shu tariqa aholining aralash joylashuvi tarixi boshlanadi. bunda bir xududda turli urugâ namoyondalari yashaydigan boâlgan. jamiyatning yangi hududiy tashkiloti vujudga kelib, qon-qarindosh urugâchilik jamoasi …

iâxida ilk davlatchilikning vujudga kelishi masalasini oârganish dolzarb vazifadir. bu muammoni oârganishda yozma va arxeologik manbalar koâp jihatdan yordam beradi. davlat tuzumi vujudga kelishini yoritib beradigan asosiy yozma manba â«avestoâ» va qadimgi dunyo mualliflari qoldirgan maâlumotlardir. oârta osiyoda ilk davlatchilik tuzumiga zamin yaratgan bronza davridaga sugâorma dehqonchilik rivojlanishi va ixtisoslashgan xunarmandchilikdir oârta osiyoda davlatchilik tuzumiga oâtish jarayoni faqat ichki sabablarga bogâliq boâlmay, sharqdagi yuqori darajada rivojlangan anâanaviy tarixiy madaniy aloqalarga ham bogâliq edi. baqtriyadan topilgan yuqori sifatli oltin, kumush va bronza buyumlari tashqi savdo va oâzaro aloqalarning rivojlanishidan dalolat beradi. qadimgi sharq davlat markazlari bilan madaniy munosabatlari muammosi dolzarb mavzu boâlib, arxeologik maâlumotlar oâzaro aloqalardagi mavjud texnologik va iqtisodiy taâsirni koârsatadi. yaqingacha old osiyo davlatlarining oârta osiyoga siyosiy yurishlarining boshlanishi ahamoniylar bilan bogâlanib kelinardi. ossuriyaning baqtriyaga harbiy yurishlari haqida maâlumotlar ayrim tarixshunoslar tomonidan umuman rad etilgan. xorazm, baqtriya va midiyaning siyosiy aloqalari hali oxirigacha isbotlalmagan boâlsa-da, bunday aloqalar boâlishi mumkin, …

y ishlab chiqaruvchi kuchlarni bir necha kichik oilalardan iborat uy jamoalari (katta oila vakillari) tashkil etgan. uy-qoârgâonlar joylashuvining tashqi belgilariyoq, uy-jamoalari aftidan ancha yirik xududiy qoâshni jamoalarni tashkil qilganidan dalolat beradi. boshqaruv tartibida katta oilalar (uy jamoasi) boshliqlari yoki uy egalari, shuningdek, alohida qishloq qoârgâonlarini boshqaruvchi jamoalar katta ahamiyatga ega boâlgan. alohida uylar oârtasidagi qarindoshchilik munosabatlari kabi belgilar aftidan, ikkinchi darajali boâlib borgan. bu shunda koârinadiki, har bir katta oila mumkin boâlgan qarindoshchilik aloqalariga qaramasdan, alohida uy-joyga, ishlab chiqarish qurollariga ega boâlishgan, oâzining qishloq hoâjaligi mahsulotlari va chorvalari boâlgan yoki oâzini iqtisod jihatidan taâminlay oladigan hoâjalikni aks ettirgan. katta oilali jamoalar shakli jamoa ishlab chiqarishi va hoâjalik harakatiga muvofiq edi. maâlumki, u jamoani iqtisodiy jihatdan mustahkamlanishiga olib keldi. gâarb ilmiy adabiyotlarida â«yoâlboshchi-boshliqlar jamiyatiâ» degan tushuncha qoâllaniladi va davlat tizimiga oâtish bosqichlaridan biri â«chifdomâ» deb ataladi. tadqiqotchilar fikriga koâra, â«chifdomâ» tushunchasi davlat darajasiga koâtarilmagan jamiyat tashkilotini aks ettiradi. bu bosqichda yoâlboshchilar …

boshqaradigan shaxslarning saralanishiga olib kelgan. ammo bu kishilar na quldor, na ezuvchi ham boâlmaganlar. bunâday odamlarning saralanishiga ularning shaxsiy ahloqiy hislatlari, bilim va nufuzlari sabab boâlgan. shu asosdaâ» ishlab chiqarish faoliyatidan tashkiliy - boshqaruv faoliyati ajralib chiqqan. rahbar-yoâlboshchining nufuzi yuqori boâlsada, jamiyatdagi ishlab chiqarish jarayoni boshqaruv yutuqlariga asoslangan ijtimoiy hokimiyat hali siyosiy davlat maqomi darajasiga yetamagan ijtimoiy tashkilot turini oâzida ifoda etgan. bunday tashkilot boshqaruvchisi lavozimini bajaruvchi shaxslar bu lavozim evaziga moddiy ragâbatlantirilganlar. moddiy boyliklarni taqsimlash va jamoa mahsulotidan olinadigan ulush bunday kishilarning jamiyatdagi oârni va amaliga bogâliq boâlgan. shunday qilib, yoâlboshchi rahbarning dastlabki ijtimoiy foydali faoliyati kasbiy boshqaruvchilikka aylandi. shu tarifa ilk davlatchilikka oâtish jarayoni boshlangan. ikâkinchi bosqich jamoaning oâzini-oâzi boshqaruv muassasalarini yoâlboshchi hokimiyatiga toâla boâysundirilishi bilan bogâlanadi va shunda jamoa aâzolarining ichki va tashqi, oâzaro aloqalarining huquqiy tartibotining zarurati yanada rivoj topib, takomillashadi. bu holat davlatning turli vazifalarini huquqiy tartibga solib, hokimiyatni huquqiy jihatdan rasmiylashtiradi. aytilganlardan shunday xulosaga …

ning mehnati muhim oârin tutadi. aholi sonining oâsishi hamda yangi aholi joylasha oladigan xududlarga, boâz yerlar va chorva uchun yaylov, maâdanlarga boy manbalarga ega boâlish ehtiyoji katta yo kichik urushlarga sabab boâlgan. doimiy harbiy toâqnashuvlar sharoitida baâzi davlatlar tor-mor keltirilib, boshqalari kuchaygan. sanoqsiz asirlar va xonavayron boâlgan jamoa aâzolari qullikka tushganlar. ular mehnatidan ishlab chiqarish maqsadlarida keng foydalanilgan. shu tarzda tarixda qadimgi misr, ossuriyadek oârtamiyona xududga ega davlatlar va keyinchalik yirik, dunyoviy miqyosdagi ahamoniylar saltanatidek davlatlar vujudga kelgan. shuning uchun ham ilk davlatlarning tarixi - bu dastlabki bosqinchilik urushlari tarixidir, bu quldorlik deb ataluvchi qadimgi davlatlar tarixidir, chunki ularning hukmdorlari koâpdan koâp viloyatlar va xalqlarni oâziga boâysundirishni maqsad qilib, kuchsiz va himoyaga muxtojlarni talab, qulga aylantirar edilar. tarixiy maâlumotlarga koâra, ilk temir davrida oârta osiyo janubidagi jamoalarda â«uy egasiâ», â«qishloq oqsoqoliâ», â«oqsoqollar kengashiâ», â«tuman hokimiâ» kabi mansablar mavjud edi. ijtimoiy tuzumning bu pogâonasi ilk davlatchilikning eng yuqori darajasi boâlib, u …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eng qadimgi davlatlarning tashkil topishi"

1402835896_43132.doc www.arxiv.uz eng qadimgi davlatlarning tashkil topishi yuzlab mingyilliklarni oâz ichiga olgan insoniyat tarixida dastlabki davlatlar va shaharlarning tashkil topishi, hunarmandchilik va savdoning rivojlanishi, yozuvning kelib chiqishi - nisbatan keyinroq sodir boâlgan xodisalardir. davlatchilik jahon tarixida miloddan avvalgi iv ming yillikning oxirlarida vuâjudga kelib, insoniyat rivojining soânggi 5 ming yili bilan bogâlanadi. qadimgi davlatlar rivojining turli bosqichlariga, turli xususiyatlar va tarixiy qonuniyatlar xos boâlgan. dastavval, ilk davâlatlar hoâjalikning ishlab chiqaruvchi shakllari - dehqonchilik va chorvachilik qayerda oldin rivoj topgan boâlsa, oâsha yerda vujudga keldi. ibtidoiy tarixda aholining joylashuvi qarindosh-qarindoshl...

Формат DOC, 75,0 КБ. Чтобы скачать "eng qadimgi davlatlarning tashkil topishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eng qadimgi davlatlarning tashk… DOC Бесплатная загрузка Telegram