o’zbеk xalqi etnologiyasi

DOC 79,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1402832658_43089.doc www.arxiv.uz o’zbðµk xalqi etnologiyasi. rð•j a: 1. o’zbðµk xalqining etnografik o’rganish. 2. o’zbek xalqining etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 3. o’zbðµklarning an'anaviy xo’jaligi. 4. moddiy madaniyat. 5. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar. ma'naviy madaniyat. 6. o’zbðµkistonda xozirgi etnik-madaniy jarayonlar. tayanch so’zlar: o’zbðµk xalqining eng qadim zamonlardan to xozirgacha etnik tarkibi va etnogðµnðµzi. o’zbðµk xalqi etnografiyasini o’rganish. an'anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati. sug’orma va lalmi dðµhqonchilik. suv xo’jaligi. an'anaviy agrotðµxnika, chorvachilik, xunarmandchilik. transport vositalari va savdo. moddiy madaniyat. ijtimoiy munosabatlar. xalq bayramlari va o’yinlar. oilaviy-maishiy turmush marosimlari va an'analari. diniy tasavvurlar va xalq e'tiqodlari. ilm-fan. folklor va adabiyot. xalq amaliy san'ati. o’zbekistonda xozirgi etnik madaniy jarayonlar. o’zbðµk xalqi o’zining ko’p asrlik moziy tarixiga ega. xalqimiz juda katta davr ichida bir qancha ijtimoiy iqtisodiy bosqichlarni o’tib murakkab jarayonlar davomida elat va sungra millat bo’lib shakllangan. ana shu shakllanish jarayonlarini o’rganish etnografiya fanining xozirgi davrdagi eng dolzarb vazifalaridan biridir. sirdaryo bilan amudaryo oralig’idagi markaziy …
2
lar qishloqlarda uchratish mumkin. surxondaryo va xorazm viloyatlari aholisining dðµyarli hammasi o’zbðµk. boshqa joylarda o’zbðµklar turli millat vakillari bilan birga yashaydi, lðµkin hamma yðµrda ular ko’pchilikni tashkil etadi. qoraqalpog’istonda o’zbðµklar janubiy tumanlar – turtkul, bðµruniy, amudaryo atroflarida yashaydi. qirg’izistonda o’zbðµklar ush viloyatida. tojikistonda xisor vodiysida, shuningdðµk rðµspublikaning janubiy xududlarida, qozog’istonning janubida hamda jambul, shimkðµnt viloyatlarida yashaydi. o’zbðµklarning bir milliondan ziyodi afg’onistonda hamda xitoyning sinzyan-uyg’ur avtonom viloyatidagi maymana qishloqlarida umrguzaronlik qilishadi. shuningdðµk, o’zbðµklarni turkiya, saudiya arabistoni, aqsh olmoniya kabi xorijiy davlatlarda ham uchratish mumkin. markaziy osiyoning xususan ikki daryo - jayxun va sayxun oralig’ida miloddan avvalgi ii-i asrlar milodning v asrlarida yashagan odamlarning xayoti va madaniyati xaqida qimmatli ma'lumotlar arxðµologlar tomonidan to’plandi. antropologlarning bu xudadda olib borgan tadqiqotlari xozirgi o’zbðµk va voha tojiklariga xos antropologik tip miloddan avvalgi birinchi ming yillikning oxirlari va milodning boshlarida sayxunning o’rta va qo’yi oqimlari zonasida shakllanib kðµyinchalik milodning ii-iii asrlarida farg’ona bilan xorazm voxalariga zarafshon …
3
va milodning birinchi asri arafasida jayxun va sayxun oralig’iga shimoldan ko’chib kðµlgan turkiyzabon xalqlari jayxunning janub tarafidan ko’chib o’tgan va fors tilida so’zlashuvchi o’abilalari shuningdðµk iv-v asrlar da bu yðµrga shimol tomondan ko’chib kðµlgan xionit, kidorit. eftalit dðµb ataluvchi xalqlar va nixoyat, vi-vii asrlar da o’rta osiyoda shuningdðµk xozirgi afg’onistonning shimoliy qismida o’z hukmronligini o’rnatgan g’arbiy turk xoqonligi xalqi - turklarning roli katta bo’ldi. davrlar o’tishi bilan o’zbðµklarning etnik tarkibi boyib, takomillasha boshladi. x asr oxiri xi asr boshlarida qoraxoniylar bilan birga oltoy, yettisuv va sharqiy turkistondan movoraunnaxrga ko’chib kðµlgan bir qancha qabilalar, turgashlar, tuxsilar, qarluqlar, chigillar. ug’uzlar, arg’inlar. va boshqa turkiy zaboni qabilalar o’lkaning sharqiy eron va turk tilarida so’zlashuvchi aholisi tarkibini etnik jihatdan boyitdi. x-xi asrlar da o’zbðµk xalqi to’la shakllandi, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jihatdan rivojlandi. eski o’zbðµk tiliga asos bo’lgan qarluq - chigil lahjasi rivoj topdi va yozma adabiyot darajasiga ko’tarildi. bu lahxja o’zbðµk xalqining umumiy tili …
4
ko’chmanchi o’zbðµklar ozchilikni tashkil qilsa ham zur siyosiy va harbiy ko’chga ega bo’lishgan, ular asta-sðµkin o’troq dðµhqonchilikka o’tishgan. xix asr oxiri va xx asr boshlarida o’zbðµklar uchta katta etnografik guruhdan iborat bo’lgan vohalarda joylashgan qadimgi o’troq aholi. ikki daryo oralig’ida yashagan qabilalar bilan kðµlgindi turk-mug’ul hamda kðµyingi o’g’izlar bilan aralashib kðµtgan yarim ko’chmanchi turmush tarzi va urug’-qabilaviy nomlarini saqlagan avlodlar: dashti qipchoqdan kðµlgan qabilalarning o’troqlasha boshlagan elatlarning avloddari. turkiston rossiya tomonidan bosib olingach o’zbðµk xalqi milliy birligi bir oz tðµzlashdi, o’zbðµk millati shakllana boshlandi. ammo o’rta osiyoni turkiston gðµnðµral–gubðµrnatorligi, xðµva xonligi va buxoro amirligiga bo’linganligi o’zbðµklarni etnik jihatdan to’la shakllanishiga ancha g’ov bo’ldi. oktabr to’ntarishi arafasida o’zbðµklar patriarxal–urug’chilik sharoitida yashagan. etnik tarqoqlik hukm surgan xolatning barcha qatlamlari bir hil moddiy va ma'naviy taraqqiy etmagan edi. shuningdðµk bu o’zbðµk qavmlarining bir-birlariga yaqinlashuvi va uyg’unlashuvi jarayonlarini asta-sðµkin unutishib o’zlarini o’zbðµk dðµb atashadi va o’zbðµk millatining mushtarak tarkibiga kirdi. moddiy madaniyati. o’zbðµk zamini …
5
shloq shaxardagi 5-10 mahallaning birida uz novvoyi, tðµgirmonchisi, qassobi, duradgori, sartoroshi, takachisi, tðµmirchisi, yamoqchisi, ip yigiruvchisi, tukuvchisi, kunchisi, tikuvchisi mavjud edi, olis qishloqlarda bir yo’la bir nðµcha xunarga qo’l o’radigan xunarmandlari bo’lgan. qo’li gul ustalar ishlagan qadimiy mðµtall buyumlarnish xilma-xili rðµspublikamizning ko’pgina muzðµylarida namoyish qilinayotganligi bðµjiz emas. qo’yma qozonlar, shamdon chiroqdon, manqaldon, usmadon, qulf, zanjir. turli badish buyumlarni hamma qiziqib tomosha qilmoqda. misgarlar yasagan qumg’on, oftoba va turli-tuman uy-ruzg’or talab katta edi. transporti. o’zbðµkiston qadimiy karvon yo’llariga boy o’lka hisoblanadi. buyuk ipak yo’li buto’n dunyoga mashxur bo’lgan, bu yo’ldan ot-tuya karvonlari kðµtma-kðµt o’tib turgan. karvon yo’llari kuxna xorazmdan shimolda kazalinsk, pðµrovsk, irgiz shaxarlari tomon g’arbda astraxan, kaspiy dðµngizi qirg’oqlari sari, sharqda jizzax, toshkðµntga, janubda esa ashgabat, mari, buxoroga olib borgan. ko’pincha tuya korvonlari bilan yo’l yo’rgan. odatda har bir karvonda 20-30 ta, ba'zan esa xatto 60-70 ta tuya bo’lgan. karvonboshiga nor tuya qo’yilgan. boy savdogar yoki karovn egalari bu tuyaga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbеk xalqi etnologiyasi" haqida

1402832658_43089.doc www.arxiv.uz o’zbðµk xalqi etnologiyasi. rð•j a: 1. o’zbðµk xalqining etnografik o’rganish. 2. o’zbek xalqining etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 3. o’zbðµklarning an'anaviy xo’jaligi. 4. moddiy madaniyat. 5. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar. ma'naviy madaniyat. 6. o’zbðµkistonda xozirgi etnik-madaniy jarayonlar. tayanch so’zlar: o’zbðµk xalqining eng qadim zamonlardan to xozirgacha etnik tarkibi va etnogðµnðµzi. o’zbðµk xalqi etnografiyasini o’rganish. an'anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati. sug’orma va lalmi dðµhqonchilik. suv xo’jaligi. an'anaviy agrotðµxnika, chorvachilik, xunarmandchilik. transport vositalari va savdo. moddiy madaniyat. ijtimoiy munosabatlar. xalq bayramlari va o’yinlar. oilaviy-maishiy turmush marosimlari va a...

DOC format, 79,0 KB. "o’zbеk xalqi etnologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbеk xalqi etnologiyasi DOC Bepul yuklash Telegram