Back

o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari

DOC 90.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1402742993_42995.doc www.arxiv.uz o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari reja: 1. o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari 2. (yoqut al-hamaviy asarlari asosida) 3. abul mu’iyn an—nasafiyning â«bahr al—kalomâ» asari haqida. tarixiy manbalarda nasaf, buxoro, urganch, samarqand, marv, balx kabi dovrug‘i ketgan madaniy markazlar qatorida tarif etiladi. tarixiy manbalarda u haqda va uning bag‘rida kamol topgan allomalar, mashhur kishilar to‘g‘risida ko‘plab ma’lumotlar topish mumkin. yoqut al-hamaviyning â«mu’jam al-buldonâ» (â«shaharlar lug‘atiâ») va â«mu’jam al-udaboâ» (â«adiblar lug‘atiâ») asarlari ham vatanimiz tarixini o‘rganishda eng muhim manbalardan biri hisoblanadi. yoqutning bu asarlarida movarounnahr va xorazm o‘lkasida yashab, fanning turli sohalarida ijod etgan yuzdan ortiq vatandosh allomalarimiz haqida qimmatli ma’lumotlar uchraydi. balki shu sababdandir, so‘nggi yillarda yoqut al-hamaviy nomi mamlakatimizda tobora ko‘proq tilga olinib, uning asarlari olimlarimiz e’tiborini qozonmoqda. o‘rta asrlar manbalarida qayd etilishicha, yoqut al-hamaviyning kelib chiqishi rumlikdir. uning to‘liq nomi abu abdulloh yoqut ibn abdulloh ar-rumiy al-hamaviy al-bag‘dodiy. tarixchilar, jumladan ibn xallikon (xiii) va hoji xalifa (xvii) …
2
agani to‘g‘risida ma’lumot beradi. uning â«yoqutâ» ismini olishi xuddi shunday an’analar mahsulidir. ibn abdulloh ismi ham unga o‘sha davrdagi musulmonlar odati bo‘yicha berilgan. ya’ni, nasabi ma’lum bo‘lmagan kishilar ibn abdulloh yoki abu abdulloh nomi bilan atalgan. yoqutning xo‘jayini askar hamaviy ismli savdogar edi. u yoqutning tarbiyasiga jiddiy e’tibor beradi va uni o‘qimishli qilib tarbiyalaydi. unga tijorat ishlarini o‘rgatadi. ayni paytda, u tijoratning orqasidan sayyohga aylanadi. xo‘jayinining vafotidan so‘ng ozodlikka chiqadi va mustaqil hayot boshlaydi. u sharqning ko‘plab shaharlarini kezib chiqadi. chingizxonning movarounnahrga bostirib kirishidan avvalroq 2 yilcha marvda yashaydi va afsonaviy xorazm o‘lkasiga sayohat qilib, taxminan uch oydan oshiqroq (qish paytida) shu yerda bo‘ladi. ammo mo‘g‘ul-tatarlarning bosqini tufayli buxoro, samarqand, nasaf kabi shaharlarni ko‘rish niyatiga yetisha olmaydi. shunga qaramay, u o‘zidan, oldin o‘tgan allomalarning bu shaharlar va ularda yashagan olmu fuzalolar haqida yozib qoldirgan ko‘plab asarlaridan foydalanib, qiziqarli va qimmatli ma’lumotlar to‘plab kitoblar ta’lif etadi. biz ushbu maqolada uning mashhur …
3
hahar. buxoro va balx yo‘li shu yerdan o‘tadi. joyi tekislik, kesh bilan orasi ikki manzil. jayhun bilan oralig‘ida tog‘ yo‘q. shaharning o‘rtasidan bitta daryo o‘tgan. bu suv keshdan oqib keladi. uning qirg‘og‘ida uylar va qishloqlar joylashgan... ... abu ishoq ibrohim ibn mu’qla ibn al-xajjoj ibn xudosh an-nasafiy shu yerdan chiqqan. u ulug‘ alloma va muhaddislardan edi. ko‘p kitob yozgan. sunnat (hadis) va tasvirlarni yiqqan. qutayba ibn sa’id, hishom ibn omir ad-damashqiy va xarmilla ibn yahyo al-misriy haqda gapirib o‘tgan. u to‘g‘rida ko‘plab allomalar rivoyat qilgan. ular 394 (1003) yilda vafot ettan. yoqut â«mu’jam al-buldonâ» da nasafning ikkinchi nomini ham keltiradi va shunday xabar beradi. naxshab - movarounnahr shaharlaridan, jayhun va samarqand oralig‘ida, buxoro yo‘lida emas. buxorodan samarqandga borishda naxshab chapda qoladi. uni nasaf deb eslatgandik. u bilan samarqand orasi uch manzil masofa. bu yerning ulug‘ allomalaridan biri — al-x,ofiz abdulaziz ibn muhammad ibn abu ja’far ibn abu bakr na-nasafiy al-osimiydir. …
4
muhammad ibn abu muhammad va uni yana abdulmalik ibn muhammad ibn muhammad ibn sulaymon ibn quraysh al-kasbaviy ham deyishadi. ilm ahlining barchasi uning otasi imom va allomalardan bo‘lgani haqida rivoyat qilgan. abu bakr ham fozil va zukko edi. u 439 (1047) yilda tug‘ilgan va 494 (1100) yili vafot etgan. navqod — katta qishloq. nasaf bilan orasi 6 farsax. abul fazl abdulqodir ibn abdulxoliq ibn abdurahmon ibn qosim ibn al-fazl an-navqodiy shu yerdan chiqqan. u fozil imom edi. buxoroda as-sayid abu bakr muhammad ibn ali ibn haydar al-ja’fariy va makkada abu abdulloh al-hasan ibn ali at-tabariy va boshqalardan ta’lim olgan. undan abu hafs umar ibn muhammad ibn ahmad an-nasafiy ilm o‘rgangan. u 527 (1132) yilda vafot etgan. niyoziy — kesh va nasaf o‘rtaligidagi katta qishloq. u yerlik allomalar niyoziy yo niyoz yo niyozaviy nisbasi bilan ataladi. abu nasr ahmad ibn muhammad ibn al-hasan ibn homid ibn horun ibn al-manzar ibn abduljabbor …
5
digan musnadlar haqida kitob yozganini aytadi. botirqoniy o‘z ishida bu asardan samarali istefoda etgan. yoqut abdulaziz an-naxshabiy haqida â«mu’jam al-buldonâ» da ham ma’lumot beradi (o‘sha joyini yuqorida ko‘rsatib o‘tdik). abu ya’la an-nasafiy. al-hokim abu abdulloh (vaf. 405/1014), abu sulaymon al-xattobiy (vaf. 3886/996) qatori u ham muhammad ibn ahmad ibn sulaymon ibn ayub ibn g‘aysiya an-navqotiyni o‘z asarida eslab o‘tgan. navqotiy movarounnahrda ko‘p vaqt yashagan va 386 (996) yilda vafot etgan. ular balki navqotiy movarounnahrga kelganda uchrashgan bo‘lishi mumkin. abul mu’in maymun ibn muhammad an-nasafiy. qohiralik xanafiy faqih va adib hasan ibn az-zair abu ali al-forsiy (vaf. 598/1201) fiqh masalalarini hal etishda ko‘proq imom abu hanifa, â«al-jome’ as-sag‘irâ» asari muallifi muhammad ibn al-hasan ash-shayboniy va abul mu’in an-nasafiyning mazkur asarga yozgan sharhidan foydalanar ekan. shayx hoji xalifaning bergan ma’lumotlariga ko‘ra, abul mu’in an-nasafiy 508 (1114) yilda olamdan o‘tgan. uning yoqut eslatgan mazkur asari â«sharh al-jome’ as-sag‘ir fi al-furu’⻠(â«kichkina to‘plamâ» bo‘limlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari"

1402742993_42995.doc www.arxiv.uz o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari reja: 1. o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari 2. (yoqut al-hamaviy asarlari asosida) 3. abul mu’iyn an—nasafiyning â«bahr al—kalomâ» asari haqida. tarixiy manbalarda nasaf, buxoro, urganch, samarqand, marv, balx kabi dovrug‘i ketgan madaniy markazlar qatorida tarif etiladi. tarixiy manbalarda u haqda va uning bag‘rida kamol topgan allomalar, mashhur kishilar to‘g‘risida ko‘plab ma’lumotlar topish mumkin. yoqut al-hamaviyning â«mu’jam al-buldonâ» (â«shaharlar lug‘atiâ») va â«mu’jam al-udaboâ» (â«adiblar lug‘atiâ») asarlari ham vatanimiz tarixini o‘rganishda eng muhim manbalardan biri hisoblanadi. yoqutning bu asarlarida movarounnahr va xorazm o‘lkasida yashab, fanning turli sohalarid...

DOC format, 90.5 KB. To download "o‘rta asr manbalarida nasaf allomalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta asr manbalarida nasaf all… DOC Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
o‘rta asr osiyoshaharlari — PPTX PPTX
o‘rta asr osiyoshaharlari
17 pages 4.4 MB
o‘rta asr adabiyoti — DOC DOC
o‘rta asr adabiyoti
— 27.0 KB
jahon sivilizasiyasida nasaf allomalari ilmiy merosining tutgan o’rni — DOC DOC
jahon sivilizasiyasida nasaf allomalari ilmiy merosining tutgan o’rni
— 254.0 KB
o‘rta asr musulmon manbalarida markaziy osiyo zardushtiylik jamoalariga oid ma’lumotlar tadqiqi — DOCX DOCX
o‘rta asr musulmon manbalarida markaziy osiyo zardushtiylik jamoalariga oid ma’lumotlar tadqiqi
61 pages 154.5 KB
o‘rta asr tibbiyotining rivojlanishi — PPTX PPTX
o‘rta asr tibbiyotining rivojlanishi
11 pages 11.4 MB
o‘rta asr iqtisodiy qarashlari — DOCX DOCX
o‘rta asr iqtisodiy qarashlari
1 page 19.1 KB
o‘rta asr iqtisodiy qarashlari — DOCX DOCX
o‘rta asr iqtisodiy qarashlari
13 pages 17.3 KB
o‘rta asr iqtisodiy g‘oyalar — PPTX PPTX
o‘rta asr iqtisodiy g‘oyalar
7 pages 399.9 KB
yevropada o‘rta asr shaharlari — PPTX PPTX
yevropada o‘rta asr shaharlari
11 pages 2.6 MB
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar — PPTX PPTX
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar
12 pages 267.0 KB
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar — PPTX PPTX
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar
12 pages 286.3 KB
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar — PPTX PPTX
o‘rta asr o‘rta osiyo davlatlarida harbiy ishlar
— 286.3 KB