jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni

DOC 93,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353383729_39967.doc www.arxiv.uz reja: 1.jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni. 2. uyg`onish davri o`rta osiyo mutafakkirlarining siyosiy qarashlari. 3. amir temurning siyosiy qarashlari va davlatni idora qilish usullari. jamiyat hayotida ro`y beradigan har bir o`zgarish ma`lum bir tarixiy sharoitning mahsuli hisoblanadi. âsiyosatshunoslik â fanida o`rganiladigan masalalar ham turli tarixiy sharoitlarda ro`y bergan. bu o`zgarishlarni ilmiy-nazariy jihatdan o`rganish zarurligi âsiyosatshunoslik âning fan sifatida vujudga kelishida muhim ahamiyatga ega bo`lgan. âsiyosatshunoslikâ fanining vujudga kelishi va rivojlanishidagi dastlabki tarixiy sharoit â bu davlatning paydo bo`lishidir. davlatning paydo bo`lishi bilan jamiyatning siyosiy hayoti va siyosiy munosabatlari shakllanib bordi. davlat munosabatlarni yo`lga qo`yish va ularni tartibga solish jarayonida jamiyatning siyosiy namoyondasiga aylanib bordi. davlatning vujudga kelishi kabi siyosiy partiyalar va tashkilotlarning vujudga kelishi ham jamiyatning siyosiy hayotida ro`y bergan muhim siyosiy o`zgarishlardan biri bo`ldi. siyosiy partiyalarning vujudga kelishi bilan siyosiy munosabatlar yanada takomillashdi va ularning jamiyat hayotida ta`siri kuchayib bordi. siyosiy …

i bu darajada o`z aksini topgan. dastlabki siyosiy qarashlarning paydo bo`lishi eramizdan avvalgi sh ming yillikning oxiri va 1 ming yillikning boshlariga to`g`ri keladi. bu davrda qadimgi hindiston va xitoyda dastlabki quldorlik davlatlari paydo bo`lgan. o`sha paytlarda bu davlatlarda olib borilgan siyosatning ayrim masalalari âmanu qonunlariâ, âmahobhoratâ singari asarlarda bayon qilingan. o`rta osiyoda dastlabki siyosiy qarashlar zardushtiylarning muqaddas kitobi âavestoâda, diniy qobiqqa o`ralgan zardushtning siyosiy qarashlarida o`z aksini topdi. ix asrdan boshlab arab xalifaligi zulmi ostida moddiy ahvoli yomonlashgan mahalliy xalqlarning kelgindi bosqinchilarga qarshi bir qancha yirik qo`zg`olonlari bo`ldi.bu qo`zg`olonlarning aksariyati karmatlik (asoschisi hamdam karmat nomidan olingan), bayrog`i ostida o`tdi. karmatlik diniy-falsafiy ta`limot bo`lib, islomga yangicha izoh berishga intildilar, ijtimoiy qarashlarida esa qishloqda dehqonlar jamoasiga qaytish, barcha kishilarning mulkiy tengligi g`oyalarini targ`ib qildilar. o`tmishning buyuk mutafakkirlari ro`dakiy, nosir husrav, ibn sino kabi olimlar bu harakatga xayrixohlik ko`rsatganlar. ular dunyo hodisalariga aql-mantiq ko`zi bilan qarashga, ilm-fanni o`rganish, tabiat qonunlarini tushinib olishga, …

markaziga aylandi, bu davrda yashab ijod etgan ro`dakiy, al-xorazmiy, firdavsiy, farg`oniy, forobiy, beruniy, ibn sino va boshqa ko`plab vatandosh ajdodlarimizning yaratgan asarlari faqat sharqdagina emas, balki g`arbda ham keyingi asarlarda ilm-fanning taraqqiyotiga katta ta`sir ko`rsatgan, insoniyat madaniy merosiga qo`shilgan zo`r hissa bo`ldi. o`rta osiyo xalqlarining buyuk mutafakkiri, jahon madaniyatiga katta hissa qo`shgan mashhur faylasuf, endiklopedist olim abu nasr muhammad forobiy (873-950y.y.) sirdaryo bo`yidagi forob shahrida, turkiy qabilalardan bo`lgan, harbiy xizmatchi oilasida tug`ildi. boshlang`ich ta`limotni o`z yurtida olgandan keyin o`qish-o`rganish uchun toshkent, samarkand, buxoroda bo`ldi. keyinrok ma`lumotini oshirish uchun arab xalifaligining madaniy markazi bo`lgan bog`dodga keladi. u yerda fanning turli sohalarini o`rganadi, qadimgi yunon faylasuflari asarlari bilan chuqur tanishadi, asosan ilm bilan shug`ullanadi. 950-yilda damashqda vafot etdi. forobiy o`rta asr davri tabiiy-ilmiy va ijtimoiy bilimlarining deyarli barcha sohalarida 160 dan ortik asar yaratdi. uning asarlarini ikki guruhga ajratish mumkin: i-yunon faylasuflari va tabiatshunosliklarning ilmiy meroslarini izohlash, sharhlash va o`rganishga bag`ishlangan asarlar; …

ganligi uchun â«ikkinchi muallimâ» (â«muallimi soniyâ»), â«sharq aristoteliâ» degan buyuk unvonga sazovor bo`ldi. forobiyning sharhlari faqat sharqqagina emas, balki o`rta asr yevropasini ham qadimgi yunon ilmi bilan tanishtirishda katta rol o`ynadi. forobiyning o`zi yaratgan mustaqil asarlarini mazmuniga ko`ra: a) falsafaninigumumiy masalalariga (â«masalan manbaiâ», â«qonunlar haqida kitobâ»va hakozolar); b) inson bilish faoliyati, uning shakllari, bosqichlari va usullariga (â«yoshlarning aqli haqida kitobâ», â«isbot kitobiâ», va boshqalar); v) falsafa va boshka konkret fanlarning mazmuni va predmetiga (â«ilmlarning kelib chiqishâ», â«falsafaga izohlarâ» va boshqalar); g) arifmetika, geometriya, astronomiya, musiqaga oid (â«hajm va miqdor haqida so`zâ», â«fazo geometriyasiga kirishâ», â«astrologiya qoidalari haqidaâ»â¦ â«musiqa haqida va boshqalarâ»); d) fizika, kimyo, optika, biologiya, meditsinaga oid (â«fizika asarlari haqida kitobâ», â«alkimyo ilmining zarurligiâ», â«inson a`zolari haqida kitobâ», â«hayvon a`zolari haqida kitobâ» va boshqalar); ye) tilshunoslik, she`riyat, notiqlik, san`at, hattotlikka, oid (â«she`r va qofiya haqida so`zâ», â«ritorika haqidaâ», â«lug`atlar haqida kitobâ», â«hattotlik haqida kitobâ»); yo) ijtimoiy-siyosiy hayot, davlatni boshqarish, …

adaniyati an`analari, arab xalifaligi va feodal tuzumga qarshi xalq harakatlari, o`rta asr tabiiy-ilmiy tafakkur yutuqlari, yunon falsafiy merosi ta`sir ko`rsatdi.forobiy o`rta asrlar sharoitida birinchi bo`lib jamiyatning kelib chiqishi, maqsad va vazifalari haqida izchil ilmiy ta`limot yaratdi.bu ta`limot ijtimoiy hayotning ko`p masalalari-davlatni boshqarish, ta`lim-tarbiya, ahloq, diniy e`tikod, urush va yarash va boshqalar qamrab olingan.u â«ideal shahar aholisining maslagiâ» asarida, kishilar yashash uchun ko`p narsaga ehtiyoj sezadi, yolg`iz o`zi ularga erisha olmaydi, ularga erishish uchun insonlar jamoasiga ehtiyoj sezadi.jamoa har bir kishiga yashash va yetuklikka erishish uchun zarur bo`lgan narsalarni yetkazib beradi.shuning uchun insonlar ko`plashib ma`lum joyga o`rnashadilar, natijada inson jamoasi vujudga keladi, deb yozadi.forobiy fuqarolar shahar ijtimoiy uyushmasining yetuk shakli, insoniyat kamolatiga erishuvining zaruriy vositasi deb hisoblaydi.forobiy xalqlarni tinchlikka, o`zaro hamkorlikka chaqiradi, dunyoda yagona inson jamoasini tuzishni orzu qiladi.u inson qadr-qimmatini kamsituvchi jamiyatga qarshi chiqib, doimiy urushlar va bosqinchilikka asoslangan hokimiyatni adolatsiz, johil hokimiyat sifatida qoralaydi. forobiy â«davlat arbobining hikmatlariâ», â«fuqarolik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni"

1353383729_39967.doc www.arxiv.uz reja: 1.jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni. 2. uyg`onish davri o`rta osiyo mutafakkirlarining siyosiy qarashlari. 3. amir temurning siyosiy qarashlari va davlatni idora qilish usullari. jamiyat hayotida ro`y beradigan har bir o`zgarish ma`lum bir tarixiy sharoitning mahsuli hisoblanadi. âsiyosatshunoslik â fanida o`rganiladigan masalalar ham turli tarixiy sharoitlarda ro`y bergan. bu o`zgarishlarni ilmiy-nazariy jihatdan o`rganish zarurligi âsiyosatshunoslik âning fan sifatida vujudga kelishida muhim ahamiyatga ega bo`lgan. âsiyosatshunoslikâ fanining vujudga kelishi va rivojlanishidagi dastlabki tarixiy sharoit â bu davlatning paydo bo`lishidir. davlatning paydo bo`lishi bila...

Формат DOC, 93,0 КБ. Чтобы скачать "jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon ma`naviy madaniyati tarix… DOC Бесплатная загрузка Telegram

jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "jahon ma`naviy madaniyati tarixida sharq mutafakkirlari yaratgan siyosiy ta`limotlarning tutgan o`rni"

Похожие файлы