paleografiya va epigrafika fanining predmeti,maqsad va vazifalari

DOC 5 sahifa 61,5 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 61,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 5

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

1353212917_39905.doc www.arxiv.uz reja: 1. yozuvlar haqida umumiy ma`lumot. 2. epigrafika faniga kirish, fanning predmeti 3. deshifrovka tushunchasi haqida . yozuv â biror tilda qabul qilingan maxsus belgilar yig`indisi. yozuv 5-6 ming yil avval misr,mesopotamiya,xett,hindiston va xitoyda kashf etilgan. shumerda (mesopotamiya) mil.avv. iv â ming yillikda mixsimon ieroglif yozuvi kashf qilingan. shumer yozuvlari suratli yozuvlar bo`lib aytmoqchi bo`lgan fikr surat shaklida aks ettirilgan.lekin suratli so`zlar bilan ko`p narsani ifoda etib bo`lmagan va bu soddalashtirilib ponasimon mixxat yozuvi kashf etilgan.mixxat belgili yozuvlar 600 dan ortiq bo`lgan.bu yozuv 3 ming yillikda shumerda ixtiro qilingan. mesopotamiyaning ur,bobil,ashur kabi shaharlarida kutubxonalar mavjud bo`lgan. mixxat yozuvi old osiyoga keyinchalik evropa davlatlariga keng tarqalgan. misrda bundan 6-7 ming yil avval 750 belgidan iborat â rasmli ieroglif kashf etilgan. misr yozuvida narsa va xodisalar turli xil rasm va belgilar bilan ifoda etilgan bo`lib zamonlar o`tishi bilan bu belgilar alifbo belgilariga aylangan. qadimgi podsholik (m.a.2800-2250 y.y.) davrida 24 ta …

2 / 5

â asrdan boshlab braxmi , kxaroshtxi , aramey , gupta yozuvidan foydalanganlar. xitoy yozuvi â bundan 3,5 â 4 ming yil avval kashf etilgan , xitoy ieroglifi dastlab shan in davrida mil.avv. 2 â ming yillikda kashf etilgan , shunda yozuvlarning turi 2 mingga yaqin bo`lgan. xan davrida ierogliflar soni 18 mingtaga etgan. hozirgacha qisman o`zgarishsiz saqlangan. dastlab xitoyliklar suyak , yog`och , cho`p , teri va bambuk daraxtidan tayyorlangan taxtachalarga yozishgan , v â asrdan boshlab ipak shoyi parchasiga yozganlar. krit â mikenda mil.avv. 3 â 2 ming yilliklarda â chiziqli yozuv mavjud bo`lgan, âaâ va âbâ chiziqli xatga ega bo`lgan. bu yozuvni 1953 yilda ingliz olimlari ventris va chadvik âbâ chiziqli krit yozuvlarini o`qishga muvaffaq bo`lgan. etrusk,osk,lotin yozuvlari mil.avv. viii â vii asrlarda yaratilgan. âavestoâ (qat`iy qonunlar ma`nosida) miloddan avvalgi iv âasrda to`planib , 21 ta kitob qilinadi , matnlarga yozilgan tafsirlar âzandâ deb ataladi , xorazm zaminida …

3 / 5

va parfiya yozuvi g`arbiy osiyoda kelib chiqqan. oromiy yozuvi asosida mil.avv. iii-ii asrlarda so`g`d yozuvi shakllandi,bu yozuv qoldiqlari panjikent yaqinidagi qal`ai mug`dan (1932 yil topilgan,74 ta so`g`dcha,2 ta xitoycha,2 ta arabcha,1 ta turkcha),sharqiy turkistonning turfon shahri yaqinidan,samarqanddagi afrosiyob yodgorligidan topilgan. oromiy yozuvi asosida yana xorazm yozuvi kelib chiqqan.bu yozuvning mil.avv. v-iv asrlarga oidlari oybuyrqal`adan topilgan. mil.avv. iv-iii asrlarga oidlari qo`yqirilganqal`adan topilgan. so`g`d yozuvi va xorazm yozuvlari asosida 25 harfdan iborat toxariston yozuvi shakllangan,bu yozuv ko`ndalangiga chapdan o`ngga qarab bitilgan. so`g`d yozuvi asosida turk yozuvi shakllangan,bu yozuv fanda ko`k turk yoki runik bitiglari deyiladi, xvii asrdan o`rganila boshlangan.sibir,mo`g`iliston (tunyuquq,kultegin, bilga xoqon,ongin bitiglari),oltoy,o`rta osiyo (farg`ona, ettisuv,zarafshon vodiysi) dan topilgan. 38-40 harfdan iborat bo`lgan. oromiy yozuvi asosida yana kushon (bu yozuv burchakli, to`trburchakli va aylana shaklda bo`lgan) â baqtriya yozuvi shakllangan,bu yozuv qoldiqlari qadimgi termiz shahridan topilgan. oromiy yozuvi asosida yana baqtriya yozuvi , baqtriya yozuvidan esa eftaliylar yozuvi (25 harfli) shakllangan. so`g`d …

4 / 5

idan olingan bo`lib, âbuyumga yozilganâ degan ma`noni bildiradi. epigrafika fani asosan tosh, sopol, metall, va boshqa qattiq buyumlarga biilgan qadimgi va o`rta asr yozuvlarini urganuvchi fandir. uyg`onish davrida qadimiylikka, chunonchi qadimgi sharq va qisman qadimgi âbibliyaâ ga qiziqish kuchaygan paytda paydo bo`lgan. epigrafika fani dastlab italiya, yunoniston, shimoliy afrika va falastindan topilgan oltin, yunon, etrusk, qadimgi yaxudiy, finikiya puni yodgorliklarigagina ega edi. xix asrning o`rtalaridan epigrafika ayniqsa tez rivojlana boshladi. epigrafika fani yordami bilan kipr orolidan topilgan miloddan avvalgi xi-viii asrlar tosh va idishlarga bitilgan yunon tilidagi yoo`zvlar livan, suriya, karfagen, o`rta er dengizi orolaridai italiya, frantsiya, ispaniya va shimoliy afrikadan topilgan finikiya puni shuningdek qadimgi yozuvlari, miloddan avvalgi iv-iii ming yilliklarda fila oroli va nil daryosidan topilgan qadimgi misr petroglifik yozuvlari, miloddan avvalgi vi asrdagi janubiy va shimoliy arab yozuvlari, tigr va evfat daryolari oraligi va old osiyoning qadimgi xududlaridagi miloddan avvalgi 3 ming yillikka oid mixxat matnlari, ahamoniylar …

5 / 5

na qimmatli ma`lumotlarni to`plash imkonini berdi. yumshoq buyumga yozilgan yozuv qo`lyozma xisoblanadi. epigrafika fani qattiq buyumlarga yozilgan yozuvlarni o`rganadi. qo`lyozmalarni esa poligrafiya fani o`rganadi. qadimgi davrda qog`oz taqchil bo`lgan paytda qattiq materiallardan yozuv vositasi sifatida foydalanish juda keng tarqalgan. yozuv uchun yumshoq materiallar teri, papirus, va pergamentlardan ham foydalanganlar. lekin bu yumshoq materiallar vaqt o`tishi bilan chirigan yoki yaxshi saqlanmagan shuning uchun qadimgi dunyo tarixini o`rganishda asosiy manbaa bo`lib epigrafik yodgorliklar maydonga chiqadi. deshifrovka noma`lum yozuv bitilgan matnni o`qish demakdir. buning uchun tatqiq etilgan yozvuvdagi belgilarni o`sha belgilar bilan yozilgan tildagi so`zlarga o`xshatish, matnlashtirishdir. noma`lum til yoki noma`lum yozuvni o`qish uchun qandaydir bir tayanch, asos bo`lishi kerak: chunki yo`qdan bor bo`lmaydi. agar tayanch bo`lmasa, asos topilmasa, jiddiy natija chiqishini ham kutmaslik kerak. âdeshifrovkaâ tushunchasi keng ma`noda aytilganda odatda yozma yodorliklar ustida ijtimoiy olib boriladigan uch xil ishni o`z ichiga oladi. birinchi, variantda tatqiqotchi noma`lum tilda, biroq ma`lum yozuvda bitilgan xat …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"paleografiya va epigrafika fanining predmeti,maqsad va vazifalari" haqida

1353212917_39905.doc www.arxiv.uz reja: 1. yozuvlar haqida umumiy ma`lumot. 2. epigrafika faniga kirish, fanning predmeti 3. deshifrovka tushunchasi haqida . yozuv â biror tilda qabul qilingan maxsus belgilar yig`indisi. yozuv 5-6 ming yil avval misr,mesopotamiya,xett,hindiston va xitoyda kashf etilgan. shumerda (mesopotamiya) mil.avv. iv â ming yillikda mixsimon ieroglif yozuvi kashf qilingan. shumer yozuvlari suratli yozuvlar bo`lib aytmoqchi bo`lgan fikr surat shaklida aks ettirilgan.lekin suratli so`zlar bilan ko`p narsani ifoda etib bo`lmagan va bu soddalashtirilib ponasimon mixxat yozuvi kashf etilgan.mixxat belgili yozuvlar 600 dan ortiq bo`lgan.bu yozuv 3 ming yillikda shumerda ixtiro qilingan. mesopotamiyaning ur,bobil,ashur kabi shaharlarida kutubxonalar mavjud bo`lgan. mixxa...

Bu fayl DOC formatida 5 sahifadan iborat (61,5 KB). "paleografiya va epigrafika fanining predmeti,maqsad va vazifalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: paleografiya va epigrafika fani… DOC 5 sahifa Bepul yuklash Telegram